YARGITAY KARARI
DAİRE : 20. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2010/5201
KARAR NO : 2010/6419
KARAR TARİHİ : 13.05.2010
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı Orman Yönetimi ve davalılar … ve … …, Kaniye Yayalar, … Tenekeci mirasçıları ile … ve arkadaşları vekili Avukat … Bölenler tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:
K A R A R
Kadastro sırasında, Saatağacı Köyü, Düzorman mevkiinde bulunan 80 parsel sayılı 107 hektar 6950,00 m² yüzölçümündeki taşınmaz ile 81 parsel sayılı 245 hektar 9000,00 m² yüzölçümündeki taşınmazlar, … … Vakfından tarla niteliğiyle … Görece Saatağacı Valide yeri Çiftliğine ait 05.01.1965 tarihli 6 nolu tapu kaydı uygulanarak 17.10.1983 tarihinde Şükrü Görece ve arkadaşları adlarına tesbit edilmişlerdir. … Orman İşletme Şefliği ile … … ve arkadaşlarının itirazı Kadastro Komisyonunun 12.04.1985 gün 107 sayılı kararı ile ret edilerek tapuya tescil edilmiş, Orman Yönetimi 16.10.1986 tarihinde Asliye Hukuk Mahkemesinin 1986/147 sayısına kayıt edilen dava dilekçesiyle; Saatağacı Köyü 80 ve 81 sayılı parsellerin % 25-30 eğimli ve eski tarihli memleket haritası ve amenajman planında orman sayılan yerlerden olduğu ve halen eylemli olarak üzerinde meşe, ardıç ve gürgen ağaçları bulunduğunu bildirerek, dava konusu parsellerin tapu kayıtlarının iptali ile orman niteliğiyle Hazine adına tescilini istemiş, daha sonra dava takip edilmediğinden açılmamış sayılmasına karar verilmiş, Orman Yönetiminin harcını vererek 19.07.1994 tarihinde davasını yenilemesi üzerine dava mahkemenin 1994/90 sayısına kaydedilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne ve dava konusu 80 nolu parselin bilirkişi rapor ve krokisinde (A) ile işaretli 417177,99 m²’lik kısmının orman niteliğiyle Hazine adına tapuya tesciline, (B) ile işaretli 6963,19 m², (C) ile işaretli 507452,32 m² ve (D) ile işaretli 145356,50 m²’lik bölümlere yönelik davanın reddine, yeniden tapu kaydındaki maliklerin hisseleri oranında tapuya kayıt ve tesciline, 81 nolu parselin bilirkişi rapor ve krokisinde (A) ile işaretli 511957,25 m²’lik kısmının orman niteliğiyle Hazine adına tapuya tesciline, (B) ile işaretli 7212,59 m², (C) ile işaretli 3522,88 m² ve (D) ile işaretli 3074,49 m² ve (E) ile gösterilen 1933232,79 m²’lik bölümlere yönelik davanın reddine, yeniden tapu kaydındaki maliklerin hisseleri oranında tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş, hüküm davacı Orman Yönetimi ve davalılar … ve … …, Kaniye Yayalar, … Tenekeci mirasçıları ile … ve arkadaşları vekili Avukat … Bölenler tarafından temyiz edilmiştir.
Dava, orman iddiasına dayalı tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir.
Çekişmeli taşınmazların bulunduğu yerde, dava sırasında yapılan ve 27.10.1998 tarihinde 6 aylık ilana çıkarılan orman kadastrosu bulunmaktadır.
Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme hükme yeterli değildir. Şöyle ki; davacı Orman Yönetimi, taşınmazların orman sayılan yerlerden olduğu iddiası ile dava açtığından, eski tarihli memleket haritası ve … fotoğraflarından faydalanılarak konunun uzmanı olan orman mühendislerinden alınacak raporlara göre taşınmazın niteliği belirlenip sonucuna göre karar verilmesi gerektiği halde mahkemece, harita mühendisi ile ziraat teknisyeninden alınan rapora değer verilerek hüküm kurulmuş olmasının isabetsizliği bir yana, dosya içindeki bilgilerden Orman Yönetiminin açtığı dava sırasında Saatağacı Köyünde 02.07.1998 tarihinde 105 nolu Orman Kadastro Komisyonu tarafından orman kadastrosu yapmak üzere işe başlanıldığı ve Asliye Hukuk Mahkemesinin 1994/261 sayılı dosyasında orman olduğu belirlenen ve 20. Hukuk Dairesinin 04.11.1996 gün 1996/7560-13428 sayılı kararı ile onanarak kesinleşen 177, 201, 202 sayılı parseller ile bu parsellerin bitişiğindeki 176 sayılı parseli orman sınırları içine alarak sonuçlarını 27.10.1998 tarihinde ilan etmiş olduğu, orman kadastrosundan önce açılan bu tapu iptal ve tescil davasının aynı zamanda orman kadastrosuna itiraz davasına da dönüştüğü dikkate alınarak, 3373 Sayılı Yasa ile değişik 6831 Sayılı Yasanın 11/1. maddesi gereğince orman kadastrosuna itiraz davalarına bakma görevinin Kadastro Mahkemesine ait olması nedeniyle tapu iptal ve tescil davası elde tutularak orman kadastrosuna itiraz davası yönünden görevsizliğe karar verilmesi de düşünülmemiştir.
Diğer taraftan; dava konusu 80 ve 81 sayılı parsellerin 08.10.1986 tarihinde tapu kayıtları getirtilmiş, dava sırasında tapu kayıtları üzerine tedbir konulmadığından bu tarihten sonraki intikal ve el değiştirme olup olmadığı denetlenmemiş, dolayısıyla davada taraf teşkili de tam olarak sağlanmamıştır.
O halde; mahkemece öncelikle, dava konusu Saatağacı Köyü 80 ve 81 sayılı parsellerin kadastroca oluşturulan tapu kayıtları değişiklikleriyle birlikte Tapu Sicil Müdürlüğünden istenmeli ve 24 yıldan beri devam etmekte olan bu davaya konu olan 80 ve 81 sayılı parsellerde miras yoluyla yapılacak intikaller hariç pay satışlarının yapılmaması bakımından tapu kayıtları üzerine tedbir konulmalı, tapu iptali tescil davasının yörede davanın devamı sırasında orman kadastrosu yapılıp 27.10.1978 tarihinde ilana çıkartılması ve davanın aynı zamanda orman kadastrosuna itiraza dönüşmesi ve orman kadastrosuna itiraz davalarının 6831 Sayılı Yasanın 11/1. maddesi hükmüne göre Kadastro Mahkemesinde görülecek olması ve görev konusunun kamu düzeni ile ilgili olması ve yargılamanın her aşamasında mahkemenin kendiliğinden göz önünde bulundurması gerekeceğinden, bir ek dava dosyası düzenlenerek tapu iptali ve tescil davası elde tutularak orman kadastrosuna itiraz davasından dolayı görevsizlik kararı verilip dava dosyası aslının Kadastro Mahkemesine gönderilip Kadastro Mahkemesindeki davanın sonucunun beklenilmesi ve ondan sonra tapu iptali ve tescil davası hakkında karar verilmelidir.
Orman kadastrosuna itiraz davasına bakmakla görevli Kadastro Mahkemesince, dava konusu 80 ve 81 sayılı parsellerin tespitlerine esas alınan T.Sani 1928 tarih 4 ve 5, Ekim 1949 tarih 20 – 21 ve Ocak 1965 tarih 6 nolu tapu kayıtlarının ilk oluşturulduğu tarihten itibaren tüm gittileri ile birlikte Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü ve yerel Tapu Sicil Müdürlüğünden ayrı ayrı istenip; yine, tapu kaydı uygulanmasında tapu kaydında … bir kısım sınırların komşu Akıncılar Köyü kadastro çalışma alanında gösterildiğinden Akıncılar Köyü 1103, 1105, 1106, 1194, 1195, 1196, 1197, 1198, 1199, 1107, 1108, 1109, 1110, 810, 811, 812, 911, 912, 931, 932,
964, 965, 960, 980 sayılı parsellerin kadastro tesbit tutanak örnekleri ile dayanağı tapu ve vergi kayıtlarının ilk oluşturulduğu günden itibaren tüm gittilerinin ve yine Saatağacı Köyü 1, 82, 83, 174, 175, 186, 153, 154, 157, 158, 159, 160, 161, 162, 167, 168, 173, 333, 334, 176, 177, 201, 202 sayılı parsellerin kadastro tespit tutanakları ile dayanağı kayıt ve belgelerin ilk oluşturulduğu günden itibaren tüm gittilerinin Tapu Sicil Müdürlüğünden ve eski harfli olanları Tapu Kadastro Genel Müdürlüğünden istenip dosya keşfe hazır hale getirildikten sonra;
Orman sınırlandırılması yapılmayan veya sınırlandırılmanın ilk olarak yapıldığı yerlerde, bir yerin orman niteliğinin ve hukuki durumunun 3116, 4785, 5658, 6831 Sayılı Yasa hükümlerine göre çözümlenmesi gerekir. 3116 Sayılı Yasa ile sadece hangi nitelikteki taşınmazların devlet ormanı sayılacağını göstermiş ve devlet ormanlarının kadastrosunun yapılmasını öngörmüştür. 13.07.1945 tarihinde yürürlüğe giren 4785 Sayılı Yasanın 1. maddesi gereğince 2. maddesinde sayılan istisnalar dışında bütün ormanlar devletleştirilmiş, devletleştirilen ormanlardan bazıları sonradan yürürlüğe giren 5658 Sayılı Yasa ile iadeye tabi tutulmuş ve iadenin koşulları aynı yasada gösterilmiştir.
Mahkemece, eski tarihli memleket haritası, … fotoğrafları ve varsa amenajman planı ilgili yerlerden getirtilip, önceki bilirkişiler dışında halen … ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman yüksek orman mühendisleri arasından seçilecek üç orman mühendisi ve iki … elemanı aracılığıyla yeniden yapılacak inceleme ve keşifte, çekişmeli taşınmaz ile birlikte … araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli; 3116, 4785 ve 5658 Sayılı Yasalar karşısındaki durumu saptanmalı; tapu ve zilyedlikle ormandan toprak kazanma olanağı sağlayan 3402 Sayılı Yasanın 45. maddesinin ilgili fıkraları, Anayasa Mahkemesinin 01.06.1988 gün ve 31/13 E.K.; 14.03.1989 gün ve 35/13 E.K. ve 13.06.1989 gün ve 7/25 E.K. sayılı kararları ile iptal edilmiş ve kalan fıkraları da 03.03.2005 gününde yürürlüğe giren 5304 Sayılı Yasanın 14. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olduğundan, bu yollarla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; kesinleşmiş orman kadastrosu bulunmadığından, yukarıda değinilen diğer belgeler … ve uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp; orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ölçeğine çevrildikten sonra, her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazların konumunu … parsellerle birlikte haritalar üzerinde gösterecekleri yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli rapor alınmalıdır.
(Dava konusu taşınmazların bulunduğu yere ait 1957 basım tarihli … F 16 – c – z ve F 17 – d1 sayılı 1/25.000 ölçekli Gizli Memleket Pafta Örnekleri dava dosyası içindedir) Yine, Saatağacı … Tepe Devlet Ormanı olarak kadastrosu kesinleşen komşu 176, 177, 201 ve 202 sayılı parsellere komşu parsellerle birlikte aynı harita üzerinde gösterilmeli; dava konusu parsellerin tespitine esas alınan tapu kayıtları yerel bilirkişiler yardımıyla yerine uygulanmalı ve tapu kaydının sınırlarında; Düz Orman Başı, Karşıyaka Meşeliği, Ardıçlar Burnu gibi değişir sınırlı olduğundan, taşınmazların aslı orman olmasa bile kayıt fazlasının sınırda bulunan Devlet Ormanından açıldığı düşünülerek tapu kayıt kapsamının 3402 Sayılı Yasanın 20/C maddesi gereğince yüzölçümüne değer verilmesi gerektiği ve Ziraat Teknisyeni … Meriç’in
günlü raporunda “halen taşınmazlar üzerine yer yer meşe ağaçları ile meşe köklerinden çıkan kök sürgünleri ve filizleri kümeler halinde mevcut olduğu” tespit edildiğinden, ormancılık bilimine göre meşelerin ağır tohumlu ağaçlar gurubunda olması nedeniyle rüzgar ya da diğer doğa olayları ile tohumların başka yerlere taşınmasının mümkün olmaması nedeniyle, daha önce hiç bulunmayan bir taşınmaz üzerinde tozlaşma usulüyle yetişemeyeceği, önceden bulunan meşe ağaçlarının tahrip edilmesi sonucu meşe sürgünlerinin varlıklarını sürdürmeleri nedeniyle baskının ortadan kalkması ile yeniden orman haline dönüşeceğinin nazara alınarak bilirkişiler raporlarını düzenlemeli; yerel bilirkişilerin, tapu kayıtlarında geçen sınır yerleri hakkındaki bilgileri komşu parsel kayıtları ve 1/25.000 ölçekli memleket haritasında … mevki ve sınır yerleri ile denetlenmeli ve tapu kaydı sınırları hem 1/500 ölçekli birleştirilmiş kadastro paftaları üzerinde ve hem de 1/25.000 ölçekli memleket haritası üzerinde yine 1/25.000 ölçekli memleket haritası 1/5000 ölçeğine çevrilerek bu 1/5000 ölçekli memleket haritası üzerinde gösterilerek keşfi izleme olanağı sağlanmalı; bundan sonra toplanan deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir. Açıklanan hususlar gözetilmeksizin, eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak … biçimde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; davacı Orman Yönetimi ve davalılar … ve … …, Kaniye Yayalar, … Tenekeci mirasçıları ile … ve arkadaşları vekili Avukat … Bölenler’in temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde yatıranlara iadesine 13/05/2010 günü oybirliği ile karar verildi.