YARGITAY KARARI
DAİRE : 20. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2011/13466
KARAR NO : 2011/12292
KARAR TARİHİ : 31.10.2011
MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi
Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacılar … ve arkadaşları vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne, duruşma isteminin değerden reddine karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:
K A R A R
Davacılar … ve arkadaşları vekili, … ilçesi …de bulunan dava dilekçesinde sınırlarını belirttiği taşınmazın orman sayılmayan yerlerden olduğu, kadastro tespitinin iptal edilerek müvekkilleri adlarına tapuya tescili istemiyle dava açmıştır. Taşınmaz başında yapılan keşif sonucu … ilçesi … Köyü 188 ada 1 sayılı orman parselinin bir kesiminin dava edildiği anlaşılmış olup … İli … ilçesi 188 ada 1 parsel sayılı 6.786 hektar 7.740 m2 84 dm2 yüzölçümündeki taşınmaz, … Devlet Ormanı niteliği ile Hazine adına tapuda kayıtlıdır. … kadastro mahkemesinin davanın reddi ile 188 ada 1 parsel sayılı taşımazın tespit gibi tapuya tesciline dair verdiği karar davacılar vekilinin temyizi üzerine 20 Hukuk Dairesinin 29.09.2010 gün 2010/10415-11484 sayılı kararıyla “Davacılar, çekişmeli taşınmazın … ilçesi … sınırları içinde bulunduğu belirtilerek dava açmışlar ise de taşınmazın … İlçesi … Köyü idari sınırları içindeki 188 ada 1 sayılı orman parseli içinde kaldığı orman ve … bilirkişiler tarafından ayrı ayrı düzenlenen raporlar ve … Tapu Sicil Müdürlüğünden gelen yazı cevabından anlaşılmaktadır. 3402 sayılı Kadastro Yasasının 4/4. maddesinde “kadastro ekibi, kadastro çalışma alanı sınırının tespitinde il ve ilçelerin belediye sınırları ile köy sınırlarını dikkate alır. Bu sınırlar mahalle, belediye ve köy idari sınırları sayılmaz” hükmü mevcuttur. Maddenin açık anlatıma göre kadastro çalışma alanı sınırı idari sınır sayılmaz. Yetki, bir davaya hangi yerdeki görevli hukuk mahkemesi tarafından bakılacağını belirler. Her mahkemenin yargı yetkisi bir coğrafi bölge ile sınırlıdır, buna o mahkemenin yargı çevresi denir. Yargı çevresinin sınırları, idari teşkilat sınırlarına göre belirlenir.
3402 sayılı Kadastro Yasasının 26/son maddesinde; “Kadastro mahkemesinin yetkisi her taşınmaz mal hakkında kadastro tutanağının düzenlendiği günde başlar. Bu yetkiyi bölgenin idari sınırları belli eder. … ilçe kurulup teşkilatlanarak faaliyete geçmesi hali hariç, idari kuruluşta yapılan değişiklik sebebiyle daha sonra başka bölgeye bağlanan taşınmaz mallara ilişkin uyuşmazlıklar, kadastroya başlama gününde yetkili olan Kadastro Mahkemesi tarafından karara bağlanır” hükmü mevcuttur. Öte yandan H.Y.U.Y.’nın 13. maddesi uyarınca da taşınmaz malların aynına (mülkiyetine) ilişkin davalar, taşınmaz malın bulunduğu idari sınır içerisindeki yer mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekir. Bu yetki kesin yetki olup, mahkemece resen dikkate alınmalıdır. Hal böyle iken, açıklanan yasal düzenlemeler karşısında kadastro mahkemelerinin yer bakımından yetkisi kadastro tespit tutanağının düzenlendiği tarihteki bölge idari sınırlarına göre tespit edilecektir. Çekişmeli taşınmaz kadastro tespit tutanağının düzenlendiği tarihte … İlçesi mülki (idari) sınırları içerisinde bulunduğuna ve … ilçesi adli teşkilat olarak …’ye bağlı olduğuna göre eldeki davaya … Kadastro Mahkemesi bakmakla görevli ve yetkilidir. O halde, yerel mahkemece, yetkisizlik kararı verilmesi gerekirken işin esası hakkında hüküm kurulması isabetsiz olduğu” gereğine değinilerek bozulmuştur. Bozmadan sonra … kadastro mahkemesince dava dilekçesinin yetki yönünden reddine ve dava dosyasının görevli ve yetkili … Kadastro Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir. … Kadastro Mahkemesince dava dilekçesinin görev yönünden reddine mahkemenin görevsizleğine ve talep halinde dosyanın görevli ve yetkili … Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş, hüküm davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yörede 2004 yılında yapılıp 16.12.2005 tarihinde ilan edilerek kesinleşen orman kadastrosu ve 2/B madde uygulaması vardır.
Yargılama sırasında … ilçesi … köyü 188 ada 1 sayılı orman parselinin bir kesiminin dava edildiği anlaşılmıştır. … köyünde 2006-2007 yıllarında yapılan enel arazi kadastrosu sırasında çekişmeli taşınmaz için kadastro tespit tutanağı düzenlenmediği, 3402 sayılı Yasanın 22/son maddesi hükmü uyarınca, taşınmazın içinde bulunduğu alanın, 188 ada 1 parsel numarası altında 6.786 hektar 7.740 m2 84 dm2 yüzölçümüyle … Devlet Ormanı niteliği ile Hazine adına tapu kütüğüne aktarıldığı anlaşılmaktadır.
Zaman bakımından kadastro mahkemesinin görev ve yetkisini düzenleyen 3402 sayılı Yasanın 26.maddesine göre mahkemenin yetki ve görevi, taşınmaz mal hakkında kadastro tutanağının düzenlendiği günde başlar. Kadastro mahkemesinin davayı görebilmesi için dava konusu taşınmaz hakkında tespit tutanağı düzenlenmesi ve yasal süre içerisinde dava açılmış olması gerekir (H.G.K. 28.11.2007 gün ve 2007/20-909-891). Belirlenen bütün bu maddi ve hukuki olgulara göre, dava konusu taşınmaz hakkında tespit tutanağı düzenlenmediğinden, davanın genel mahkemede görülmesi gerekmek olup mahkemece bu husus gözetilerek … şekilde hüküm kurulmuş olduğundan davacı vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda … onama harcının temyiz edenlere yükletilmesine 31/10/2011 günü oybirliği ile karar verildi.