YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/10251
KARAR NO : 2022/12574
KARAR TARİHİ : 17.10.2022

Mahkemesi : … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
No :

Dava, mahiyet kodunun tespiti istemine ilişkindir
İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen karara karşı, davalı Kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
… Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi kararının davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
I-İSTEM:
Davacı şirket vekili, davalı kurumun 2020/20 sayılı genelgesinin 204 ve devamı sayfalarında “Kamu sektörüne ilişkin mahiyet kodunun” belirlenmesi başlığı altında, işyeri sicil numarası başlıklı 28. maddesinde, mahiyet kodunun; yapılan işin özel veya kamu sektörüne ait daimi veya geçici olduğunu belirtmeye yönelik olup tek hane rakamından ibaret olduğunu, 1 rakamı kamu sektörüne ait devamlı işyerlerini, 2 rakamı özel sektöre ait devamlı iş yerlerini, 3 rakamı kamu sektörüne ait geçici iş yerlerini, 4 rakamı özel sektöre ait geçici iş yerlerini ifade ettiğini belirterek, davacı şirketin mahiyet kodlarının 2 ve 4 olarak değiştirilmesini istemiştir.
II-CEVAP:
Davalı Kurum vekili, davanın reddini istemiştir.
III-MAHKEME KARARI:
A-İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece, davanın kabulüne, davacı şirkete ait mahiyet kodlarının işyerlerine göre tekrar ‘2’ ve ‘4’ (Özel sektöre ait devamlı işyerleri) olarak tespitine, kayıtların tespit gibi ‘2’ ve ‘4’ olarak düzeltilmesine karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
Bölge Adliye Mahkemesi, davalı kurum vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermiştir.
IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:
Davalı Kurum vekili, davanın reddi gerekirken kabulüne karar verilmesi ve ardından istinaf başvurusunun reddi kararı verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek temyiz kanun yoluna başvurmuştur.
V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:
Davanın yasal dayanağı, 5335 sayılı Kanun’un 30/2 maddesi “Herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik veya yaşlılık aylığı alanlar bu aylıkları kesilmeksizin; genel bütçeye dahil daireler, katma bütçeli idareler, döner sermayeler, fonlar, belediyeler, il özel idareleri, belediyeler ve il özel idareleri tarafından kurulan birlik ve işletmeler, sosyal güvenlik kurumları, bütçeden yardım alan kuruluşlar ile özel kanunla kurulmuş diğer kamu kurum, kurul, üst kurul ve kuruluşları, kamu iktisadi teşebbüsleri ve bunların bağlı ortaklıkları ile müessese ve işletmelerinde ve sermayesinin %50’sinden fazlası kamuya ait olan diğer ortaklıklarda herhangi bir kadro, pozisyon veya görevde çalıştırılamaz ve görev yapamazlar.” düzenlemesini içerir.
Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 28 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi 18.8.2021 tarihli ve 31572 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan… İşlemleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 6 ncı maddesiyle değiştirilmiş olup;
“Mahiyet kodu; yapılan işin özel veya kamu sektörüne ait daimi veya geçici olduğunu belirtmeye yönelik olup tek hane rakamdan ibarettir. Özel sektöre ait devamlı işyerlerine, ‘2’ ve özel sektöre ait geçici işyerlerine ‘4’ mahiyet kodu verilir. 10.12.2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 3üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen kamu idareleri ve kamu iktisadi teşebbüsleri ile bunların bağlı idare, ortaklık, müessese ve işletmeleri ve yukarıda belirtilenlerin ödenmiş sermayesinin % 50’sinden fazlasına sahip oldukları ortaklık ve işletmeler, özel kanunlarına göre personel çalıştıran diğer kamu kurumlarına ait devamlı işyerlerine ‘1’, geçici işyerlerine ‘3’ mahiyet kodu verilir.” hükmü düzenlenmiştir.
Eldeki dosya kapsamından; Eskişehir Ticaret Sicil Memurluğunda 05/01/2001 tarihinden itibaren Sicilin Merkez-… sicil numarasında tescilli ve İstiklal Mah. Çınar Sk. No:1/B1 Odunpazarı/Eskişehir adresindeki davacı Belkent Belde-Kent Hizmetleri İnşaat Turizm Taşımacılık Ticari İşletmecilik İletişim Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin sermayesi 5.000.000.000,00-TL olup, toplam hisse adedinin 5.000 olduğu, Kurucu ortaklarının: Eskişehir Kent Hizmetleri Üretim Yapım Bakım Onarım Dağıtım Sanayi ve Tic. Ltd. Şti., (sermaye miktarı 2.300.000.000,00-TL, hisse adedi 2300), Eskişehir Sanat Özel Eğitim Kültür Spor Özel Sağlık Reklam ve Tanıtım Hizmetleri Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. (sermaye miktarı 2.300.000.000-TL, hisse adedi 2300,) Kent Dizayn-Eskişehir Kent Mobilyaları Üretim Yapım Bakım Onarım Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. (sermaye miktarı 100.000.000,00-TL, hisse adedi 100,), Espark Eskişehir … Temizlik Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. (sermaye miktarı 100.000.000-TL, hisse adedi 100,) … Turizm Eğlence Spor Sanat ve Tic. Merkezleri Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. (sermaye miktarı 100.000.000,00-TL, hisse adedi 100,), Kentaş-Eskişehir Kentiçi Toplu Taşıma … ve Tic. Ltd. Şti. (sermaye miktarı 100.000.000,00-TL, hisse adedi 100,) olduğu, Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanlığı’nın kurucu ortaklardan olan Eskişehir Kent Hizmetleri Üretim Yapım Bakım Onarım ve Dağıtım Sanayi Ticaret Limited Şirketindeki hisse oranının %99,99 olduğu anlaşılmaktadır.
Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında, 5335 sayılı Kanunun 30 uncu maddesi ile… İşlemleri Yönetmeliğinin 28. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında, davacı şirketin kamu idaresi olarak yer alıp almadığı irdelenmeksizin, yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz bulunmuştur.
O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi kararının HMK’nın 373/1. maddesi gereğince kaldırılarak temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 17.10.2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.