YARGITAY KARARI
DAİRE : 11. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/6157
KARAR NO : 2022/7855
KARAR TARİHİ : 07.11.2022

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 12.01.2021 tarih ve 2017/498 E. – 2021/1 K. sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi asıl ve birleşen davada davacı vekili ile birleşen davada davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Asıl ve birleşen davada davacı vekili, davacı ile davalılardan The Shell Company of Turkey Ltd. arasında akaryakıt alımlarına ilişkin bir “Taşıt Tanıma Sistemi Sözleşmesi” akdedildiğini, sözleşme çerçevesinde davacının Hendek’te mukim işyerine ait araçların (sekiz adet) 01.10.2007 tarihinden itibaren Shell istasyonlarından akaryakıt alımlarına başladıklarını, sözleşme çerçevesindeki akaryakıt alımlarının, Shell’in kayıtlarında “Hendek 3” olarak kayıtlı bulunan diğer davalı Koçlar Akaryakıt İthalat İhracat San. Tic. Ltd. Şti.’ye ait akaryakıt istasyonlarından 01.10.2007 tarihinden sonra bu sistem çerçevesinde yapıldığını, diğer davalıların ise davacı şirketin Hendek’deki işyerinde şoför olarak çalıştıklarını, sözleşme hükümlerinde de belirtilen sisteme göre Shell tarafından davacı şirket araçlarına takılan bir ekipman sayesinde, araçların sistemin uygulandığı Shell istasyonlarına girdiğinde, istasyonda mevcut ekipmanın araçtaki ekipmanı tanıdığını ve alınan akaryakıt bedelinin bilfiil o anda ödenmediğini, ancak sistemin kayıtlarına, akaryakıt alan araç bilgileri (plaka), alınan akaryakıt miktarı, aracın akaryakıt alımı sırasında kaç km’de olduğu, akaryakıt bedeli bilgileri vs. girildiğini ve bu kayıtların yer aldığı bir fış çıktısının akaryakıt alana verildiğini, müşteri ile Shell arasında, belirli periyotlarda faturalama ve ödeme ilişkisi kurulduğunu, sözleşmesel ilişkisi kurulmadan önce Shell tarafından şifahen sisteme ilişkin tanıtıcı bilgilerin verildiğini, şifahi tanıtımlarda beyan edilen ve belgede de yazan Shell’in müşteriye sunduğu en önemli vaadin sistemin güvenilirliği olduğunu, temel taahhüde rağmen, akaryakıt alımlarında, suiistimallerin (hırsızlığın) olduğunun tespit edildiğini, davacı şirketçe davalı Shell Company’nin kayıtlarında yer alan verilerden yararlanarak hazırlanan akaryakıt çizelgelerinden görüleceği üzere müvekkilinin bu usulsüz alımlar nedeniyle uğradığı zararın alım tarihindeki fiyatlar itibariyle 01.10.2007 tarihinden bu yana 227.317,60 TL olduğunu, iddia edilen hırsızlık fiillerinin, temel olarak iki yöntemle gerçekleştirildiğini, bunlardan ilkinde aracın depo kapasitesinin üzerinde alım yapıldığının görüldüğünü, ikincisinde ise araç akaryakıt aldıktan kısa süre sonra yeniden bir depo akaryakıt alımı yapıldığını beyanla, davalılardan Koçlar Akaryakıt İthalat İhracat San Tic. Ltd. Şti., …, … ve …’a ilişkin olarak fazlaya dair hakları saklı tutularak davacı şirketçe uğranılan zarar meblağı olan 227.317,60 TL’nin fiili ödeme tarihlerinden itibaren işletilecek faizi ile birlikte davalılarca müştereken ve müteselsilen ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Asıl davada davalılar, The Shell Company vekili, … vekili ve … vekili davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Asıl davada davalı … davanın reddini istemiştir.
Birleşen davada davalı vekili, davaya dayanak olarak gösterilen ve taraflar arasındaki sözleşme gereğince ifa edilen taşıt tanıma sisteminin işleyişi ve avantajları ile ilgili olarak web sayfalarında da bulunan bilgiler ışığında; davalı şirketin hiçbir müşterisine, kendisinin dahil olmadığı bir operasyonla ilgili herhangi bir taahhüdünün olmadığının aşikar olduğunu, sistemin çalışmasının ise; araçlara bir adet taşıt kimlik ünitesinin takılarak yapıldığını, bu ünitenin aracın bilgilerini içeren akaryakıt dolum anında pompa ile haberleşerek araç bilgilerini ve kilometre bilgilerini aktaran bir ünite olduğunu, sistemin avantajlarının ise, akaryakıt giderlerinin tam kontrolü, pratik çözümlü, hızlı akaryakıt ikmali, ödeme kolaylığı, muhasebe kolaylığı, kilometre/litre takibi sağladığını, öte yandan taraflar arasındaki “Shell Müşteri Taşıt Tanıma Sistemi Sözleşmesi”nin tarafların hak ve yükümlülükleri başlıklı maddesinde davalıya düşen hak ve yükümlülüklerin açıkça belirtildiğini, müvekkilinin bu yükümlülükleri yerine getirdiğini, davacının dilekçesinde iddia ettiği usulsüzlük ve yolsuzluklar yapılmış olsa dahi bu sebeple meydana geldiği iddia edilen zararla müvekkilinin taahhüt, yükümlülük ve eylemlerinin bir ilgisi ve illiyet bağının bulunmadığını, müvekkiline bir sorumluluk yüklenemeyeceğini, davacının iddia ettiği usulsüzlüklerin bu sistem sayesinde tespit edebildiğini, müvekkilinin petrol tevzi şirketi olduğunu, akaryakıt istasyonu işletmediğini, akaryakıtla ve satışı ile ilgili sorumluluğunun malı bayiye teslimi ile sona erdiğini savunarak davanın reddine, karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre, davacının %40 müterafik kusurlu olduğu, davalılar Koçlar şirketi ve Shell& Turcas’ın %60 kusurun tamamından müteselsilen sorumlu oldukları, davalı Koçlar Akaryakıt Şirketi’nin istihdam ettiği kişilerin haksız fiil işlemek suretiyle davacıya vermiş oldukları zararın tamamından 818 sayılı Borçlar Kanunu 55. madde 1. fıkra (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 66. maddesi l. fıkrası) hükmü uyarınca kusursuz sorumlu olduğu, davalı Shell ve Turcas Petrol A.Ş.’nin, davacı ile arasındaki sözleşmeden kaynaklanan borçlarını, bayisi durumunda olan davalı Koçlar Akaryakıt Şirketi vasıtasıyla ifa etmiş olduğu anlaşılmakla davalı Shell ve Turcas Şirketinin ifa yardımcısı olan davalı Koçlar Akaryakıt Şirketi’nin davacıya verdiği zararın tamamından davacıya karşı 818 sayılı Borçlar Kanunu 100. madde 1. fıkra (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 116.maddesi l. fıkrası) hükmü uyarınca kusursuz sorumlu olduğu gerekçesiyle asıl ve birleşen davanın kısmen kabulü ile 88.624,73 TL’sının ödeme tarihlerinden başlayacak yasal faizi ile birlikte Koçlar Akaryakıt İthalat İhracat San. Tic. Ltd. Şti. ile Shel&TURCAS Petrol A.Ş.’den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davalıya verilmesine, bozma ilamı dikkate alınarak asıl davada davalı The Shell Company Of Turkey Ltd. hakkındaki davanın husumet yönünden reddine, asıl dava davalıları …, … ve … hakkında açılan davanın reddine karar verilmiştir.
Karara karşı davacı vekili ve birleşen dava davalı vekili tarafından temyiz kanun yoluna başvurulmuştur.
1- Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.
2- Asıl ve birleşen dava, davacı ile davalı şirketler arasındaki akaryakıt taşıt tanıtım sistemi sözleşmesine dayalı olarak davacı şirket araçlarına gerçeğe aykırı şekilde fazla akaryakıt verildiği iddiasına dayalı tazminat istemine ilişkindir.
Mahkemece verilen 12/11/2013 tarih 2009/1155 Esas-2013/213 Karar sayılı davanın reddi kararı davalı Shell Turcas A.Ş. ve Koçlar Ltd. yönünden davacı yararına bozulmuş diğer davalılar yönünden davanın reddi kararı kesinleşmiştir. Mahkemece Bozma İlamına uyularak yapılan yargılama sonunda davacı %40 müterafik kusurlu kabul edilerek asıl ve birleşen davanın davalılar Koçlar Akaryakıt ve Shell Turcas yönünden kısmen kabulüne karar verilmiştir. Somut olayda her ne kadar davalı tarafından davacı şirket çalışanlarının fazla akaryakıt verilmesinde kusurlu olduğu iddia edilmişse de, mahkemece 12/11/2013 tarihli karar ile davacı şirket şoförlerine ilişkin davacı şirketi zarara uğrattıklarına dair somut delil sunulamadığı gerekçesiyle davanın reddine dair karar bu yönüyle kesinleşmiştir.Bu durumda, zararın gerçekleşmesinde davacı şoförlerinin kusurlarının bulunduğunun ispat edilemediği hususu kesinleştiğinden davacı şoförlerine kusur isnad edilerek davacı şirketin müterafik kusurlu olduğu gerekçesiyle tazminat miktarından tenkisat yapılması doğru olmamıştır.
O halde mahkemece TBK 50. maddesi uyarınca (818 Sayılı Borçlar Kanunu 42. md.) zarara birlikte sebebiyet veren davalılar Koçlar Akaryakıt ve Shell Turcas’ın “Shell Müşteri Taşıt Tanıma Sistemi Sözleşmesi 1.1. maddesi” ve “Tanıtım Broşürü”nde belirtilen yakıt dolum sisteminin özellikleri de gözetilerek zararın tamamından müşterek borçlu müteselsil sorumlu olduğu kabul edilerek karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
3- Bozma sebep ve şekline göre davalı Shell Turcas vekilinin temyiz istemlerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle hükmün davacı yararına BOZULMASINA, (3) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı Shell Turcas’ın temyiz istemlerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına, ödedikleri peşin temyiz harcının istekleri halinde temyiz edenlere iadesine, 07/11/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.