YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2010/4723
KARAR NO : 2011/5256
KARAR TARİHİ : 07.06.2011

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 01.11.1988-14.06.2004 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davalılardan Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dava, davacının davalı işverenlere ait işyerinde 1.11.1988 – 14.6.2004 tarihleri arasında geçen, davalı Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, davacının davalı işverenlere ait işyerinde 1.11.1988- 1.1.1996 tarihleri arasında çalıştığının tespitine, karar verilmiştir.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davalı işveren şirketlerce davacının işe girdiğine dair işe giriş bildirgesinin verilmediği, davalı … İnşaat Taahhüt Sanayi Limited Şirketince (…) sicil nolu işyerinden 1.1.1996-14.6.2004 tarihleri arası çalışmasının tam olarak bildirildiği, bu işyerinin 1994-2004 yılları arası dönem bordrolarının düzenlendiği, … Restoran Turizm Gıda Sanayi Limited Şirketince (1084034) sicil nolu işyerinden davacının herhangi bir çalışmasının bildirilmediği, davalı … İnşaat Taahhüt Sanayi Limited Şirketinin (…) sicil nolu işyerinin 1.2.1994 tarihinde ve … Restoran Turizm Gıda Sanayi Limited Şirketinin (1084034) sicil nolu işyerinin de 8.4.2004 tarihinde Yasa kapsamına alındığı, ücret bordrolarının verilmediği anlaşılmaktadır.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa’nın 79/10.maddesinde bu tür hizmet tespiti davalarının kanıtlanması yönünden özel bir yöntem öngörülmemiştir. Kimi ayrık durumlar dışında resmi belge ve yazılı delillerin bulunması sigortalı sayılması gereken sürelerin saptanmasında güçlü delil olmaları itibariyle sonuca etkili olurlar. Ne var ki bu tür kanıtların bulunmaması halinde somut bilgilere dayanması inandırıcı olmaları koşuluyla bordro tanıkları veya iş ilişkisini bilen komşu işyeri çalışanları gibi kişilerin bilgileri ve bunları destekleyen diğer tanıklarla dahi sonuca gitmek mümkündür.
Somut olaya gelince; mahkemece açıklanan şekilde fiili çalışmanın varlığının yöntemince araştırılmadan sonuca gidildiği ortadadır. Gerçekten ifadesi hükme dayanak alınan tanıklar davacıyla birlikte bu işyerinde çalışan, kayıtlara geçmiş kişilerden olmadığı gibi, aynı çevrede benzer işi yapan başka işverenlerin çalıştırdığı ve bordrolara geçmiş kimselerden de değildir. Bu bakımdan tanık sözleri çalışma olgusu yönünden somut olgulara dayanmamakta soyut düzeyde kalmaktadır. Giderek, tanık sözlerinin inandırıcı güç ve nitelikte olduğu söylenemez.
Yapılacak iş; davalı şirketlere ait işyerlerinin yasa kapsamına alınma tarihleri 1.2.1994 ve 8.4.2004 olarak geçmekte ise de; işyerlerinin faaliyete geçiş tarihlerini belediye, vergi, … ve su idarelerinden araştırmak, … Restoran Turizm Gıda Sanayi Limited Şirketine ait (1084034) sicil nolu işyerinin varsa dönem bordrosu ile davalılara ait işyeri şahsi dosyası, davacının talep ettiği sürelere ilişkin imzalı ücret tediye bordrolarını dosyaya getirtilerek, 1.11.1988-1.1.1996 tarihleri arasında davacı ile aynı işyerinde çalışan varsa kayıtlı tanıkların yoksa zabıta marifetiyle tespit edilecek işyerine komşu olan diğer işyerlerinde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanlarının beyanlarına baş vurularak, çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak, gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde 506 sayılı Yasanın 2, 6, 9 ve 79/8. maddeleri gereğince kanıtladıktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 07.06.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.