YARGITAY KARARI
DAİRE : 22. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2013/1393
KARAR NO : 2013/29623
KARAR TARİHİ : 19.12.2013
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
Davacı, iş sözleşmesinin işverenlerce haksız fesih edildiğini ileri sürerek, kıdem ve ihbar tazminatı, fazla çalışma, ulusal … ve genel tatil ücret alacaklarının davalıdan tahsilini istemiştir.
Davalı alacakların zamanaşımına uğradığını, kıdem tazminatının ödendiğini, ihbar süresinin kullandırıldığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuşlardır.
Mahkemece, fazla çalışma ile ulusal … ve genel tatil ücretlerinin reddine, diğer isteklerin bilirkişi raporundaki hesaplamalara göre kabulüne karar verilmiştir.
Karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2-İş sözleşmesi taraflara sürekli olarak borç yükleyen bir özel hukuk sözleşmesi olsa da, taraflardan herhangi birinin iş sözleşmesini bozmak için karşı tarafa yönelttiği irade açıklamasıyla ilişkiyi sona erdirmesi mümkündür.
Fesih hakkı iş sözleşmesini derhal veya belirli bir sürenin geçmesiyle ortadan kaldırabilme yetkisi veren bozucu yenilik doğuran ve karşı tarafa yöneltilmesi gereken bir haktır. Maddede düzenlenen bildirimli fesih, belirsiz süreli iş sözleşmeleri için sözkonusudur. Başka bir anlatımla belirli süreli iş sözleşmelerinde fesheden tarafın karşı tarafa bildirimde bulunarak süre tanıması gerekmez.
İhbar tazminatı, belirsiz süreli iş sözleşmesini haklı bir neden olmaksızın ve usulüne uygun bildirim süresi tanımadan fesheden tarafın, karşı tarafa ödemesi gereken bir tazminattır. Buna göre, öncelikle iş sözleşmesinin kanunun 24 ve 25. maddelerinde yazılı olan sebeplere dayanmaksızın feshedilmiş olması ve 17. maddesinde belirtilen şekilde
usulüne uygun olarak ihbar süresi tanınmamış olması halinde ihbar tazminatı ödenmelidir. Yine haklı fesih sebebi bulunmakla birlikte, işçi ya da işverenin 26. maddede öngörülen hak düşürücü süre geçtikten sonra fesih yoluna gitmeleri durumunda, karşı tarafa ihbar tazminatı ödeme yükümlülüğü doğar.
İhbar tazminatı, iş sözleşmesini fesheden tarafın karşı tarafa ödemesi gereken bir tazminat olması sebebiyle, iş sözleşmesini fesheden tarafın feshi haklı bir sebebe dayansa dahi, ihbar tazminatına hak kazanması mümkün olmaz. İşçinin 1475 sayılı Kanun’un 14. maddesi hükümleri uyarınca emeklilik, muvazzaf askerlik, evlilik gibi sebeplerle iş sözleşmesini feshetmesi durumunda ihbar tazminatı talep hakkı bulunmamaktadır. Anılan fesihlerde işveren de ihbar tazminatı talep edemez.
Kanunda ihbar tazminatının miktarı “bildirim süresine ait ücret” olarak belirlenmiştir. Buna göre ihbar tazminatı, kanundan … götürü tazminat olarak nitelendirilebilir. Bu niteliği itibarıyla Borçlar Kanununun 125. ( 6098 sayılı TBK 146) maddesine göre on yıllık zamanaşımı süresine tabidir.
İşçiye bildirim süresi içinde … iş arama izninin kullandırılmamış olması, tanınan ihbar süresinin geçersiz olduğu sonucunu doğurmaz.
Somut olayda; 17.01.2011 tarihli fesih bildiriminde ekonomik sebeplerle iş sözleşmesinin 25.03.2011 tarihi itibariyle feshedileceği bildirilmiştir. Süreli fesih bildiriminin davacıya 17.01.2011 tarihinde tebellüğ edilmek istendiği ancak davacının bundan imtina ettiğine dair aynı tarihli tutanak tutulduğu anlaşılmaktadır. Mahkemece işverenin ihbar süresini kullandırdığı ispat edilemediğinden ihbar tazminatına karar verilmiş ise de davacının fesih bildirimininin tebellüğünden imtina ettiğine dair tutanakta imzası olan ve duruşmada dinlenen davalı şahidine bu konu açıklattırılmadan karar verilmesi isabetsiz olmuştur. Davalının dinlenmesini istediği tutanak şahidine tebellüğden imtina konusunun sorulup açıklattırıldıktan sonra ihbar tazminatı hakkında bir karar verilmesi gerekir.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve kanuna aykırı olup bozma sebebidir.
SONUÇ : Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 19.12.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.