YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2010/11263
KARAR NO : 2010/11364
KARAR TARİHİ : 22.11.2010

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, davalı işveren nezdinde 01.04.2004-01.09.2005 tarihleri arası çalıştığının tespiti ile işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davalılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R

Davacı, davalıya ait, sonra şirkete dönüşen işyerinde işçi olarak 01.04.2004-01.09.2005 tarihleri arasında sürekli çalıştığının tespiti ile işçilik alacaklarının davalı işverenlerden tahsilini istemiştir.
İstek, tanık beyanına dayanılarak yazılı şekilde hüküm altına alınmış ise de bu sonuç eksik incelemeye dayalı olup usul ve yasaya aykırıdır.
Davacı dava dilekçesinde önce davalı …’ın sahibi olduğu Esde Collection işyerinde sonrada işyerinin ünvan değiştirerek şirketleşip faaliyet gösterdiği 4043 sokak No:2/A Karabağlar –İZMİR adresindeki işyerinde çalıştığını belirtmiştir. Davacının söz konusu işyerinde faaliyet gösteren davalı şirketin ..60845 sicil numaralı işyerinden dava konusu dönem sonrası 01.09.2005-31.05.2006 tarihleri arasındaki çalışmaları tam olarak bildirilmiştir.Davalı … adına İzmir ilinde kayıtlı işyerinin bulunmadığı, İstanbulda şirket ortaklığının bulunduğu, davalı şirketin ise 01.09.2005-31.12.2006 tarihleri arasında 4043 sokak No:2/A Karabağlar –İZMİR adresinde faaliyet gösterdiği gelen Kurum kayıtlarda açıktır. Davacının dava konusu dönemde çalıştığını söyleyen bordro tanıkları 01.09.2005 tarihinden itibaren kayıtlı tanıklardır. Dava konusu dönemde kayıtlı işyeri görünmese de 4043 sokak No:2/A Karabağlar –İZMİR adresinde 15.06.2005 tarihinden itibaren davalı şirketin kiracı olduğu dosyadaki kira sözleşmesinden anlaşılmaktadır. Bu tarih öncesinde bu işyerinde davalı …’ın işyerinin olup olmadığı, etraflıca araştırılıp İzmir İlinde faaliyet gösterdiği belirlenmeden bu davalı hakkında hüküm kurulması hatalı olmuştur.
Bu tür hizmet tesbitine yönelik davaların Kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay’ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir. Yasal dayanağı dava tarihinde yürürlükte olan 506 sayılı Yasa’nın 79/10. maddesi ile halen 5510 Sayılı yasanın 86. maddesi olan bu tür davalarda; öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin, işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin o dönemde gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlemeli, daha sonra çalışma iddiasının gerçeğe uygunluğu özel bir duyarlılıkla araştırılmadır.
Çalışma olgusu her türlü delille ispatlanabilirse de çalışmanın konusu, niteliği başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli ve dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde çalışan işyerinde kayıtlı bordro tanıkları yada komşu ve yakın işyerlerinde çalışan kayıtlı tanıklar olması sağlanarak çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak şekilde belirlenmelidir. Bu yön Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555, 5.2.2003 gün 2003/21-35-64, 15.10.2003 gün 2003/21-634-572, 3.11.2004 gün 2004/21-480-579 ve 2004/21-479-578 ve 1.12.2004 gün 2004/21-629 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır.
Somut olayda ise, açıklanan şekilde bir incelemenin yapılmadığı ortada olup , sadece kayıtlı olmayan tanık beyanları ile sonuca gidilmiştir.
Yapılacak iş; yukarıda açıklanan şekilde davanın niteliğine uygun olarak inceleme yapılmakla birlikte, öncelikle işyeri ve işverenlere ait çalışma dönemini kapsayan davacı ile ilgili tüm kayıt ve belgeleri varsa ücret bordroları birlikte istenmeli, dosyada mevcut kira kontratında İzmir- Karabağlardaki işyerinde 15.06.2005 tarihinden itibaren davalı şirket tarafından kiralandığı görülmekle bu tarih öncesinde bu işyerinde davalı …’ın işyerinin olup olmadığı etraflıca araştırılmadığından bu hususun …, su aboneliği,belediyeden işyeri açma ruhsatı gibi kanıtlarla araştırılıp, dava konusu yapılan dönemde kayıtlı işyerinin bulunmadığından davalı işyerinden kayıtlı bordro tanığı da bulunmadığından komşu ve yakın işyerlerinde aynı dönemlerde çalışan kayıtlı tanıklar dinlenmelidir. Davanın niteliği dikkate alınarak gerektiğinde resen yapılacak araştırma ve inceleme ile çalışmanın niteliği ve süresi saptanmalı, gerektiğinde iş ve sosyal güvenlik hukuku konusunda uzman bir bilirkişiden varsa çalışma dönemleri ve bildirimsiz sürelere ait çalışma ücreti ve dönemlerini gösterir, yöntemince raporda alınarak sonucuna göre davacı taleplerinin tümü hakkında bir karar verilmelidir.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, bozma nedenine göre davalı işverenlerin işçilik alacaklarına yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, temyiz harcının istek halinde temyiz edenlerden ilgililere iadesine, 22.11.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.