YARGITAY KARARI
DAİRE : 13. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2008/8645
KARAR NO : 2009/155
KARAR TARİHİ : 19.01.2009
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.
K A R A R
Davacı, davalı şirkete ait enerji nakil hattı için 1.9.1989 başlangıç tarihli ve 49 yıl süreli sözleşme yapıldığını, davalı tarafça verilen taahhüt senedinin 3.maddesi uyarınca, her beş yılda para değerindeki değişmeler dikkate alınarak yıllık tahsis bedelinin kararlaştırıldığını, 24.8.1999 tarihinde belirlenen yeni bedele göre, 2002 yılı tahsil bedeli olarak 22.530.266.758 TL noksan yatırıldığı gibi 4531 sayılı Yasanın geçici 7.maddesinin Anayasa Mahkemesince iptali sebebiyle artışın yeniden hesaplanarak 8.358.217.000 TL olması ve talep edilmesine rağmen ödenmediğini ileri sürerek 22.530.266.758 TL ile 8.358.217.000 TL’nin gecikme zamları ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.
Davalı, davanın reddini dilemiştir.
Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile 19.877,50 YTL asıl alacak ile 18.287,30 YTL gecikme zammının davalıdan tahsiline karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.
Davacı, davalı yanın enerji hatları ve repertör tesis yeri için ormanlık alanda verilen izinler nedeniyle düzenlenen taahhüt senetlerine dayanarak 2002 yılı için noksan yatırılan bedele ilaveten 4531 sayılı Yasanın geçici 7.maddesinin Anayasa Mahkemesince iptal edildiğini, % 10’luk artışın iptali nedeniyle sözleşme hükümleri uyarınca % 45-42 oranda artışlar üzerinden hesaplanması gerektiğini, davalının kira bedelini noksan yatırdığını ileri sürerek eldeki davayı açmıştır. Yanlar arasında düzenlenen sözleşmenin 3.maddesinde 2008/8645-2009/155
irtifak bedellerinin ne şekilde tespit edileceği kararlaştırılmış olup, (5) yıllık dönem başlangıçlarında para değerindeki düşüş ve yükselmeler, ara yıllarda ise Devlet İhale Genelgelerindeki artış oranlarına göre artış yapılacağı öngörülmüştür. Taraflar arasında imzalanan sözleşmelerin başlangıç tarihleri 664.500 m2 alan için 1.8.1989, 130.500 m2 ve 100 m2’lik repertör binası için 1.12.1989 tarihleri olup, uyuşmazlık üçüncü beş yıllık dönemin ara döneminden kaynaklanmaktadır. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporu 24.8.1999-1.9.2004 tarihleri arasını kapsayan (5) yıllık kirayı hesaplamış ve bu bedele uygulanacak gecikme zammını da ilave etmiştir. Oysa ihtilaf ara dönem olan 2002 yılı için eksik yatırılan bedele ilişkindir. Öte yandan 4531 sayılı Yasanın geçici 7. maddesi Anayasa Mahkemesince iptal edilmiştir. Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararı 15.9.2001 tarihli resmi gazetede yayınlanması nedeniyle bu tarihten önce başlayan dönemler için iptal kararı uygulanamaz. Diğer bir deyişle 15.9.2001 tarihinden önce başlayan sözleşmelerde % 10’luk artış oranı uygulanmalıdır. Mahkemece, ihtilafın üçüncü beş yıllık ara dönem olduğu gözetilmek suretiyle bir önceki döneme ilişkin kesinleşen dava dosyaları getirtilip, bir önceki dönemin kira parasının ne olduğu belirlenerek, sözleşmenin ara döneme ilişkin ilgili maddeleri de gözetilmek ve 15.9.2001 tarihinden önce başlayan 664.500 m2’lik alan için % lO’luk artış oranı, 15.9.2001 tarihinden sonra başlayan dönemler için (130.500 m2’lik ENH ile 100 m2’lik repertör binası alanı) sözleşmedeki hükümler nazara alınarak bedel saptanmalı ve davalının ödediği bedel mahsup edilerek kalan miktara hükmedilmelidir. Mahkemece bu hususlar nazara alınmadan yetersiz bilirkişi raporuna dayalı olarak, yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.
SONUÇ; Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan kararın davalı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz edene iadesine, 19.1.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.