YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2012/15815
KARAR NO : 2013/20956
KARAR TARİHİ : 18.11.2013
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, 25/11/1981 – 30/04/1990 tarihleri arasında … sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,
2-Dava, davacının 25/11/1981-30/04/1990 tarihleri arasında 1479 sayılı Kanuna tabi Bağ – Kur sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece davanın kabulüne karar verilmişse de varılan sonuç doğru olmamıştır.
01/04/1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 sayılı Yasa’nın 24. maddesinde zorunlu … sigortalılığı için esnaf sicili veya kanunla kurulu meslek kuruluşu kaydı aranırken 20/04/1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasa’nın 24. maddesi değiştirilecek zorunlu … sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olması şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için meslek kuruluşuna kayıtlı olma yeterli görülmüş, 22/03/1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu … sigortalılığı için vergi kaydı veya esnaf sicil kaydı veya oda kaydının bulunması yeterli görülmüş, 02/08/2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu … sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olma şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için esnaf sicil kaydı ve oda kaydının bir arada bulunması yeterli görülmüştür.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden davacının 09.05.1990 tarhinde kayda alınan giriş bildirgesi ile 09.04.1990 tarihinde başlayan vergi kaydı gereğince aynı tarih itibariyle sigorta tescilinin yapıldığı, 09.04.1990-14.07.1995 tarihleri arası vergi kaydı, 15.05.1981-devam şeklinde Kuyumcular Odası kaydı bulunduğu, esnaf sicil kaydının bulunmadığı, Kurumca davacının meslek odası kaydı geçersiz sayıldığından sigortalılık için esas alınmadığı ancak dosya kapsamında yapılan araştırmaya göre davacının 1981 yılından beri kuyumculuk mesleğini icra ettiği anlaşılmaktadır.
1479 sayılı … Kanununda 506 sayılı Yasa’nın 79/10. maddesine koşut geçmiş günlerin tespitine olanak sağlayan yasal düzenleme mevcut değildir. Başka bir anlatımla … Kanununda açık bir hüküm olmadığından geçmiş hizmetlerin tespitine olanak yoktur.
Somut olayda davacının vergi kaydı 09.04.1990 tarihinde başlayıp 14.07.1995 tarihinde son bulmuştur. Uyuşmazlık konusu 25/11/1981-22/03/1985 tarihleri arası dönem yönünden bu dönemde yürürlükte bulunan 1479 Sayılı Yasa’nın 24. maddesine göre … sigortalılığı için vergi kaydının bulunması zorunludur.Sadece oda kaydı … statüsünün oluşması için yeterli değildir.Davacının bu dönemde vergi kaydının bulunmaması nedeniyle oda kaydının başlangıcından itibaren sigorta koşullarının bulunmadığı ve esnaf oda kaydı gereğince sigortalılık hakkını 22/03/1985 tarihinde kazandığı anlaşılmaktadır.
Mahkemece 25/11/1981-22/03/1985 tarihleri arası dönem yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı HMK.’nun 370/2, maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.
SONUÇ:Hüküm fıkrasının tümüyle silinerek yerine “Davanın kısmen kabulü ile;
Davacının 22/03/1985 – 30/04/1990 tarihleri arasında bağkur sigortalısı olduğunun TESPİTİNE,
Alınması gereken 21,15.TL. karar ve ilam harcının peşin alınan 17,15.TL. harçtan mahsubu ile bakiye 4,00.TL. nin davalı kurum harçtan muaf olmakla, davacı yandan alınarak hazineye irat kaydına,
Davacı yan kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden 1.200,00.TL. maktu vekalet ücretinin davalı yandan alınarak davacı yana verilmesine,
Davalı yan kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden 1.200,00.TL. maktu vekalet ücretinin davacı yandan alınarak davalı yana verilmesine,
Davacı yanın iş bu dava nedeni ile yaptığı toplam 68,30.TL. yargılama giderinin 34,15 TL’sinin davalı yandan alınarak davacı yana verilmesine” rakam ve sözcüklerinin yazılmasına ve hükmün bu düzeltilmiş şekliyle ONANMASINA, 18/11/2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.