YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2010/5226
KARAR NO : 2011/6379
KARAR TARİHİ : 18.07.2011

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Davacı, … ile ….’ın kendi çalışmaları, …’in murisi ……’in, …’nin murisi …..’nin davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarını tespitine karar verilmesini istemişlerdir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davacılar ile davalılardan kurum vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R
Dava, davacı …’nin, davacı …..’ın kendi çalışmalarının davacı …’in murisi ……’in davacı …’nin murisi …..’nin davalı işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespiti ile ayrıca davacılardan …’in murisi ….’in 766 günlük askerlik süresini borçlanabileceğinin tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, davacı … yüzünden 2008/65 Esas, davacı … yönünden 2008/64 Esas, davacı ….. yönünden 2008/66 Esas sayılı dava dosyalarının birleştirilerek 2008/363 Esas sayılı dava dosyası üzerinden yapılan yargılama sonunda davacı … yönünden 2008/63 Esas sayılı dosyada, 1978/yılında Mayıs, Haziran, Temmuz, Eylül , Ekim aylarında çalıştığının tesbitine, davacı … murisi yönünden 2008/65 Esas sayılı dosyada murisin 1978/ Mayıs-Ekim ayları arasındaki çalışmasının tesbitine yönelik istemin reddine, davacının murisinin 23.11.1965-29.12.1967 tarihleri arasındaki 766 günlük askerlik süresini borçlanabileceğinin tespitine, 2008/66 Esas sayılı davada davacı ….. yönünden çalışma ispatlanamadığından reddine, 2008/64 Esas sayılı davada davacı …’nin murisinin çalışmasının tespitine ilişkin istemin hak düşürücü süreden reddine karar verilmiştir.
HUMK’nun 45. maddesinde aynı mahkemede görülmekte olan davaların aralarında bağlantı bulunması halinde, davanın her sapfasında istek üzerine veya kendiliğinden mahkemece birleştirebileceği, davaların aynı sebepten doğması veya biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunması halinde bağlantının var sayılacağı bildirilmiştir.
Yasal dayanağını 506 sayılı Yasa’nın 79/10. maddesinden alan hizmet tesbiti davalarında zorunlu veya ihtiyari ( isteğe bağlı ) dava arkadaşlığı söz konusu olmadığından bir arada açılarak yada birleştirilerek görülmeleri mümkün değildir. Zorunlu dava arkadaşlığı maddi hukukun ( M.K., B.K., TTK ) bir hakkın birden fazla kişi tarafından dava edilmesini veya birden fazla kişiye karşı dava açılmasının öngördüğü durumdur. Somut olayda maddi yönden zorunlu dava arkadaşlığı ( örneğin M.K.’nun md. 702 iştirak halinde mülkiyet, B.K. 520 adi ortaklık) bulunmadığı gibi şekli yönden dava arkadaşlığı da ( M.K. Md. 286. M.K. Md. 713, İİK md. 282) söz konusu değildir.
Öte yandan dava arkadaşlığı dışında kalan ihtiyari ( isteğe bağlı) dava arkadaşlığının mümkün olduğu haller HUMK’nun 43. maddesini de a) dava konusu hak veya borcun ortak olması (B.K. md. 142. müteselsil borçluluk b) borçluların ortak bir işlem (örneğin sözleşme) ile birden çok kişi yararına borç yüklenilmiş olması c) Davanın aynı nedenden doğması ( örneğin B.K. 50 birden fazla kişinin haksız sorumluluğu ) olarak sayılmıştır. Somut olayda davacılar arasında anılan madde de öngörülen nitelikte ihtiyarı ( isteğe bağlı) dava arkadaşlığı da bulunmamaktadır.
Bu durumda davanın aynı sebepten doğduğundan veya biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunduğundan söz etmek mümkün değildir.
Yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin HUMK’nun 46. maddesi uyarınca davaların ayrı ayrı görülmesi gerekirken birleştirilerek yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, tarafların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, bozma nedenine göre tarafların diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, 18.7.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.