YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2012/9244
KARAR NO : 2013/15452
KARAR TARİHİ : 09.09.2013
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 25/11/1998-06/04/2006 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalılar vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,
Dava, davacının 25/11/1998-06/04/2006 ve 01/09/2007-21/09/2007 tarihleri arasında davalıya ait işyerinde geçen ve Kuruma bildirilmeyen çalışmaların tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, davanın kabulü ile, davacının 25/11/1998-05/04/2006 ve 01/09/2007-21/09/2007 tarihleri arası toplam 2672 gün süreyle çalıştığının tespitine karar verilmiş ise de, bu sonuca eksik araştırma ve inceleme ile varılmıştır.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa’nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa’nın 86/8. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay’ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır. Çalışma olusu her türlü delille ispat kazanabilirse de çalışmanın konusu niteliği başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir. Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555- 3.11.2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden, işyerinin muhasebe bürosu olduğu, davacı adına işe giriş bildirgesinin 06/04/2006 tarihinde Kuruma verildiği, 06/04/2006-21/09/2007 tarihleri arasında 418 günlük hizmetin davalı tarafından bildirildiği, 1998-2007 arası dönem bordrolarının getirtildiği, davalının gösterdiği ve aynı zamanda kısmi bordro tanığı olan … beyanında, kendisinin çalıştığı dönemde davacının çalışmadığını, diğer davalı tanıkları ise, davacının Nisan/2006’da çalışmaya başladığını, 2007 yılı Ağustos- Eylül ayları gibi ayrıldığı belirttikleri, davacı tanıklarından Hatice, davacının 2002 yılında davaılı işyerinde çalışmaya başladığını, diğer tanık Mehmet ise, 1999 yılında … eczanesinde çalışmaya başladığında davacının davalıya ait işyerinde çalışıyor olduğunu beyan ettikleri anlaşılmaktadır.
Somut olayda, davacı tanıklarının beyanları hem kendi içerisinde , hemde davalı tanıklarının beyanlarıyla çeliştiği, bu çelişkilerin giderilmediği, dönem bordralarından bordro tanıklarının resen tespit edilip dinlenmediği, komşu işyeri çalışanları olduğu belirtilen davacı tanıklarının kayıtlarının getirtilmediği, komşu işyeri çalışanları olup olmadığının araştırılmadan sonuca gidildiği ve böylece çalışma olgusunun yeterli ve gerekli bir araştırmayla hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak sağlıklı bir biçimde belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Yapılacak iş, uyuşmazlık konusu dönemi kapsayacak şekilde, dosyada bulunan dönem bordrolarından, bordro tanıklarını resen tespit edip dinlemek, gerek görüldüğü takdirde Kurumdan sorulmak suretiyle veya zabıta araştırması ile tespit edilecek komşu işyerlerinin işverenleri veya bu işverenlerin resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlarının beyanlarına başvurmak, komşu işyeri tanıklarının çalışma süresini tereddütsüz belirlemek amacıyla gerek görüldüğü takdirde hizmet döküm cetvellerini getirtmek, dinlenen davacı tanıklarının komşu işyeri çalışanları olup olmadıklarını araştırmak, tanık beyanları arasındaki çelişkileri gidermek, davacının çalıştığı işyeri muhasebe bürosu olup, düzenleyeceği evraklarda isim ve imzası olabileceğinden bu gibi evrakların verildiği kurum ve kuruluşlardan davacının çalışmalarını araştırmak, davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği nazara alınıp araştırma genişletilerek tüm deliller birlikte değerlendirilip sonucuna göre karar vermekten ibarettir.
Öte yandan, 01/09/2007-21/09/2007 tarihleri arası dönemin tamamı bildirilmiş olup, bu dönemin tespitinde hukuki yararı bulunmadığı halde, bu dönem yönündende tespit kararı verilmesi hatalı olmuştur.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın eksik araştırma ve inceleme sonucunda yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz edenlere iadesine
09/09/2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
GC