YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2011/5589
KARAR NO : 2011/5704
KARAR TARİHİ : 16.06.2011

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, ilk kesinti tarihini takip eden aybaşından itibaren tarım … sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalı kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,
2-Dava, davacının ürün bedelinden yapılan ilk kesintiyi takip eden aybaşından itibaren dava tarihine kadar Tarım … sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, istemin kabulü ile,davacının ilk kesinti tarihi olan 30.03.1995 tarihini takip eden aybaşı olan 01.04.1995 tarihinden itibaren 05.01.2011 tescil tarihleri arasında Tarım … sigortalı olduğunun tespitine karar verilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş Tarım … hizmetlerinin tespitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kuruma başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından Tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kuruma kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurumca resen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için Kuruma başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. …’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir.
2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, Tarım Satış Kooperatifler Kanununa göre kurulan … Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Öte yandan,dava ,açıldığı tarihteki duruma göre karara bağlanır,dava tarihinden sonra doğacak haklar için(o davada) karar verilmesi mümkün değildir
Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının Ziraat Odasına üyeliğinin ve Tarım Kredi Kooperatifine ortaklığının bulunmadığı,11.03.1999 tarihinden itibaren … Kooperatifine ortak olduğu, sattığı ürün bedelinden ilk prim kesintisinin 30.03.1995 tarihinde yapıldığı,30.04.1998 ve 2004 tarihlerinde kesintisinin bulunduğu,1996 ve 1997 yıllarında ekim yapmadığı anlaşılmaktadır.
Mahkemece kesintinin bulunduğu 01.04.1995- 31.12.1995 ve 01.05.1998- 03.01.2011 dava tarihleri arasındaki dönem yönünden verilen tespit kararı yerinde ise de prim kesintisinin ve diğer kayıtların bulunmadığı 01.01.1996-30.04.1998 tarihleri arasındaki dönem yönünden 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesinde belirtilen kayıtlar bulunmadığı ve tarımsal faaliyet bu madde kapsamında kanıtlanamadığı halde bu dönemin soyut tanık beyanı ve zabıta araştırmasına dayalı olarak kabul edilmesi ve dava tarihine kadar Tarım … sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesi gerekirken,dava tarihi aşılmak suretiyle 05.01.2011 tarihine kadar 2926 sayılı Yasaya tabi Tarım … sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K.’nun 438/7. maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı, düzeltilerek onanmalıdır.
SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle hüküm fıkrasının tümüyle silinerek, yerine,
“1-Davanın kısmen kabulü ile, davacının ilk … prim kesintisinin yapıldığı 30.03.1995 tarihini takip eden aybaşı olan 01.04.1995-31.12.1995 ve 01.05.1998-03.01.2011 dava tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa kapsamında … Tarım sigortalı sayılması gerektiğinin tespitine,fazla istemin reddine,
2-Davalı kurum harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yatırılan 36,80TL harcın karar kesinleştikten sonra talep halinde davacıya iadesine,
4-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 1.100,00TL avukatlık ücretinin davalıdan alınarak davacıya, 1.100,00TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 50,50TL yargılama giderinden kabul ve red oranına göre takdiren 45,00TL sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, ” rakam ve sözcüklerinin yazılmasına ve hükmün bu düzeltilmiş şekli ile ONANMASINA, 16.06.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.