YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2009/10667
KARAR NO : 2010/7785
KARAR TARİHİ : 01.07.2010
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, davalılardan işveren nezdinde 1.9.1994-30.3.2007 tarihleri arasında çalışmış olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
Dava, davacının davalıya ait işyerinde 01.09.1994-30.3.2003 tarihleri arasında kesintisiz geçen ve Kuruma eksik bildirilen sürenin tesbiti istemine ilişkindir.
Mahkemece davanın kabulü ile davacının 01.09.1994-30.3.2003 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığı kabul edilerek kuruma eksik bildirilen 2738 günlük çalışmanın tespitine karar verilmiştir.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davalı Şirket adına tescilli 20449 sicil nolu işyerinden davacının 17.3.1997 tarihinde işe başladığını gösterir işe giriş bildirgesinin verildiği,17.3.1997-22.12.1997 tarihleri arasında 223 gün ve aynı işyerinden 14.1.1998-27.3.1998 tarihleri arasında da 73 günlük çalışmanın bildirildiği görülmüştür.
Uyuşmazlık nitelikçe 506 sayılı yasanın 79. maddesinden kaynaklanan davalı işyerinde geçen ve kuruma bildirilmeyen hizmet süresinin tesbitine ilişkindir. Bu tip hizmet tesbiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay’ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir. Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı , işin niteliği, sürekli veya sezonluk nitelikte olup olmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır. Çalışma olusu her türlü delille ispat edilebilir ise de çalışmanın konusu niteliği başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir. Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir.
Somut olayda; davacının çalışmalarının, 17.3.1997 -27.3.1998 tarihleri arasında davalı işveren tarafından kısmi olarak bildirildiği, duruşmada dinlenen tanıklar, işin mevsimlik olarak yürütüldüğünü ifade ettikleri halde bu husus hükümde nazara alınmamıştır. Çalışılan iş yerinin
niteliğinin, özellikle davacı tarafından yapılan işin devamlılık arz eden bir iş olup olmadığı ile sezonluk niteliğinde olup olmadığının kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmemiş olması, bu husus açıklığa kavuşturulmadan çalışma sürelerinin tam çalışma olarak kabul edilmiş olması isabetli bulunmamaktadır.
Mahkemece yapılacak iş; işin süreklilik arz edip etmediğini, sezonluk nitelikte ise davacının tesbitini istediği dönemdeki çalışmasının davacının yaşıda dikkate alınarak sezonluk mu yoksa çalıştığı bölüm itibarı ile tüm senelik mi olduğunu, günde kaç saat çalışıldığını belirlemek, işin mevsimlik iş olup olmadığı ve mevsimlik ise sezonun başlama ve sona erme tarihlerinin, gerektiğinde mahkemece keşif yapılarak ve ihtilaflı dönemin tamamında çalışması bulunan bordro tanıkları dinlenerek bunların ifadeleri ile yetinilmemesi halinde Belediye ve zabıta aracılığıyla , aynı işi yapan komşu iş yerlerinin işveren ve çalışanları tesbit edilip ifadelerine başvurularak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar vermekten ibarettir.
O halde davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.
SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA temyiz harcının istek halinde davalı Fig San Dış Tic.Ltd. Şti’ye iadesine, 1.7.2010 tarihli oturumda oybirliğiyle karar verildi.