YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2010/442
KARAR NO : 2010/2009
KARAR TARİHİ : 25.02.2010

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, SSK’lı süreleri hariç ilk kesinti tarihinden itibaren 31.05.2005 tarihine kadar tarım … sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,
2-Dava davacının, sattığı ürün bedelinden ilk … prim kesintisinin yapıldığı tarihi takip eden aybaşından itibaren 31.05.2005 tarihine kadar 506 sayılı Yasa’ya tabi zorunlu sigortalı olduğu süre dışında 2926 sayılı Yasa kapsamında tarım … sigortalısı olduğunun tesbiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile, davacının 01.01.2000-27.09.2000 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa kapsamında tarım … sigortalısı olduğunun tesbitine, karar verilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım … hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. …’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan … Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır. Tarım … sigortalılığının devamı sırasında diğer sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi çalışmaların bulunması halinde bunların özellikle kısa süreli çalışmalar olması ve bu çalışmaların varlığı halinde de tarımsal faaliyetin devam ettiğinin kayıt, belge ve delillerle desteklenmesi durumunda tarımsal faaliyeti devam ettirme iradesinin kaybolmadığı kabul edilir. Uzun süreli çalışmaların devreye girmesi durumunda artık iradenin, bu çalışmanın tabi olduğu sigorta kolunda oluşacağı açık olduğundan, uzun süreli çalışma sonrasında tarım sigortalılığının devam etmeyeceği ancak kuruma yeniden müracaatın bulunması veya tarım … sigortalılığına devam etme iradesini ortaya koyacak şekilde düzenli prim ödemelerinin ya da sattığı ürünlerden prim tevkifatlarının yapılmış olması durumunda devam edebileceği Dairemizin giderek Yargıtay’ın yerleşmiş görüşlerindendir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 14.02.2007 gün ve E:2007/21-73, K:2007/71; 11.07.2007 gün ve E:2007/21-543, K:2007/541 sayılı kararları)
Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının 08.04.1987 tarihinden beri Ziraat Odasına üye olduğu,20.03.1987 tarihinden beri Akşehir…..Ekicileri Kooperatifine kayıtlı olduğu, davacıdan ilk prim kesintisinin 21.12.1999 tarihinde yapıldığı,ayrıca 2000,2001,2002,2007 yıllarında da tarım … prim kesintisi bulunduğu 29.09.2000-30.10.2000 tarihleri arasında 4 gün, 17.09.2002-03.12.2002 tarihleri arasında 44 gün, 01.06.2005-devam şeklinde 506 sayılı Yasa’ya tabi zorunlu sigortalılığının bulunduğu anlaşılmaktadır.
Mahkemece davacının tarım … sigortalılık başlangıcının 01.01.2000 olarak kabulü ile 01.01.2000 ile 27.09.2000 tarihleri arasında davacının tarım … sigortalısı olduğunun tesbitine ilişkin verilen hüküm yerinde ise de, 506 sayılı Yasa’ya tabi kısa süreli zorunlu sigortalılığın bulunduğu ve tarımsal faaliyetin kanıtlandığı 27.09.2000-31.05.2005 tarihleri arasına yönelik istemin 506 sayılı Yasa’ya tabi kısa süreli sigortalılık süreleri dışında kabul edilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K.’nun 438/7. maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.
SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle hüküm fıkrasının tümünün silinerek, yerine,
“1-Davanın kabulü ile, davacının ilk … prim kesintisinin yapıldığı 21.12.1999 tarihini takip eden aybaşı olan 01.01.2000 ile 31.05.2005 tarihleri arasında 506 sayılı Yasa’ya tabi zorunlu sigortalı olunan günler dışında 2926 sayılı Yasa kapsamında … tarım sigortalı sayılması gerektiğinin tespitine,
2-Davalı Kurum harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, peşin yatırılan harcın karar kesinleştikten sonra istek halinde davacıya iadesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT’ne göre hesaplanan 575,00 TL avukatlık ücretinin davalı Kurumdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafça yapılan 59.00 TL yargılama giderinin davalı Kurumdan alınarak davacıya verilmesine,” rakam ve sözcüklerinin yazılmasına, hükmün bu düzeltilmiş şekli ile ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edenlerden ilgilisine yükletilmesine, 25.02.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.