YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2009/9374
KARAR NO : 2010/6135
KARAR TARİHİ : 31.05.2010
MAHKEMESİ :… Mahkemesi
Davacı, 19.08.1983-04.10.2000 tarihleri arası … sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.
Hükmün taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara,toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalı Kurum vekilinin tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine
2-Dava nitelikçe, davacının 19.08.1983-04.10.2000 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa kapsamında … sigortalısı sayılması istemine ilişkindir.
Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş ise de, bu sonuç usul ve yasaya uygun bulunmamaktadır.
24.07.2003 tarihli 4956 sayılı Yasa’nın 47. maddesi ile 1479 sayılı Yasa’ya eklenen Geçici 18. maddede bu Yasa’ya göre sigortalılık nitelikleri taşıdıkları halde 04.10.2000 tarihine kadar kayıt ve tescilini yaptırmamış olan sigortalıların hak ve mükellefiyetlerinin 04.10.2000 tarihinden itibaren başlayacağı ancak, bu yasa’ya göre zorunlu sigortalı olarak tescil edilmiş olan sigortalıların sigortalılıklarının bu Yasa’nın yürürlük tarihinden itibaren altı ay içinde Kuruma yazılı olarak başvurmaları ve 20.04.1982-04.10.2000 tarihleri arasındaki vergi kayıtlarını belgelemek ve belgelenen bu sürelere ilişkin olan hesaplanacak prim borçlarının tamamını tebliğden itibaren bir yıl içinde ödemede bulundukları takdirde bu sürelerin sigortalılık süresi olarak değerlendirileceği bildirilmiştir.
Dosyadaki bilgi ve belgelerden, davacının 20.08.2003 tarihinde Kurum kayıtlarına intikal eden giriş bildirgesi ile 04.10.2000 tarihinden itibaren sigortalı olarak kayıt ve tescilinin yapıldığı, 19.08.1983-17.07.1986 ile 01.01.1988 tarihinde başlayıp devam eden vergi kaydı, 18.01.1985 tarihinde başlayan esnaf ve sanatkar sicil kaydı ile 23.12.1982 tarihinde başlayıp devam eden oda kaydının bulunduğu, ayrıca Toprak Mahsulleri Ofisi’ne teslim ettiği ürün bedellerinden tevkifat yolu ile 05.07.1996 tarihinde takip eden yıllarda 1998, 1999 yıllarında pirim kesintisi yapıldığı anlaşılmaktadır.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 1479 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79. maddesine koşut geçmiş hizmetlerin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. Zira, 1479 sayılı Yasa’nın geçici 18. maddesinde bu yasa’ya göre tescil edilmiş olanların …1982-2000 tarihleri arasında vergi kayıtlarının belgelemek ve geçici 18.maddenin yürürlüğe girdiği 2.8.2003 tarihinden itibaren altı ay içinde yazılı olarak müracaatta bulunup, tebliğden itibaren bir yıl içinde ödemede bulunmak şartı ile tescil edilebilecekleri öngörülmektedir.
Davacının 2.8.2003 tarihinden itibaren 6 ay içinde bir başvurusu bulunmadığı bu davanın ise 6 aylık süre dolduktan sonra 23.6.2008 tarihinde açıldığı anlaşıldığından davacının 19.08.1983-04.10.2000 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasaya tabi … sigortalısı olduğunun tespitine ilişkin istemin reddine karar verilmesi doğrudur. Ancak … ve Sosyal Güvenlik Hukuku ile ilgili düzenlemeler nitelikçe kural olarak kamu düzeniyle ilgilidir. Bu bakımdan, davacının amacının … sigortalı olduğunun tespiti olması nedeni prim kesintisi dikkate alınarak 2926 sayılı Yasa kapsamında tarım … sigortalılık koşulları yönünden inceleme ve araştırma yapılmadan davanın tümüyle reddine karar verilmesi doğru değildir.
Yapılacak …; davacının Toprak Mahsulleri Ofisi’ne teslim ettiği ürün bedellerinden tevkifat yolu ile ilk kesintinin yapıldığı 05.07.1996 tarihini takip eden ay başından itibaren 1479 sayılı Yasa kapsamında esnaf … sigortalısı olarak tescilinin yapıldığı 04.10.2000 tarihleri arasında tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesini oluşturan 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesinde öngörülen kayıtların bulunup bulunmadığıda araştırılarak çıkacak sonuca göre ihtilaf konusu dönemde 2926 sayılı Yasa kapsamında tarım … sigortalısı olduğu süre belirlenerek bir karar vermekten ibarettir
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.
SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 31.05.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.