YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2012/13699
KARAR NO : 2013/19409
KARAR TARİHİ : 04.11.2013
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
Davacı, yurtdışında çalışmaya başladığı tarihin SSK’ya ilk giriş tarihi olarak kabul edilerek yaşlılık aylığı bağlanmasına karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
Dava, davacının yurt dışında geçen ve 3201 sayılı Yasa uyarınca borçlandığı hizmet süresinin başlangıç tarihi olan 29.8.1988 tarihinin sigortalılık başlangıç tarihi olarak kabul edilmesi ile yaşlılık aylığına hak kazandığının istemine ilişkindir.
Mahkemece davanın kabulü ile, Davanın KABULÜNE, davacının sigortalılık süresi başlangıç tarihinin Almanya Rant Sigortasına ilk kez girişinin yapıldığı, 29.8.1988 tarihi olarak tespitine ve davacıya müracaat tarihini takip eden ay başı olan 1.9.2011 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 28.7.2011-16.8.2011 tarihleri arasında 20 gün 506 sayılı Yasa kapsamında sigortalı olduğu, 7.2.2007-8.2.2007 tarihleri arasında 1 gün … sigortalısı olduğu, Almanya’da geçen 29.8.1988-5.12.1989; 10.4.1992-31.1.1997; 1.6.2000-31.5.2004 ve 1.3.2005-19.6.2007 tarihleri arasındaki süreyi borçlandığı anlaşılmıştır.
5510 sayılı Kanun’un 38.maddesine göre malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarının uygulanmasında dikkate alınacak sigortalılık süresinin başlangıcı; sigortalının, 5417, 6900, 506, 1479, 2925, 2926, 5434 sayılı Kanunlar ile 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun geçici 20 nci maddesi kapsamındaki sandıklara veya 5510 sayılı Kanuna tâbi olarak malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olarak ilk defa kapsama girdiği tarih olarak kabul edilir. Uluslararası sosyal güvenlik sözleşmeleri hükümleri saklıdır.
Bu Kanunun uygulanmasında 18 yaşından önce malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tâbi olanların sigortalılık süresi, 18 yaşını doldurdukları tarihte başlamış kabul edilir. Bu tarihten önceki süreler için ödenen malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primleri, prim ödeme gün sayılarının hesabına dahil edilir.
3201 sayılı Kanun’un 17.04.2008 tarih ve 5754 sayılı Kanun ile değişik 5.maddesinin son fıkrasında “Sosyal güvenlik sözleşmesi yapılmış ülkelerdeki hizmetlerini, bu Kanuna göre borçlananların, sözleşme yapılan ülkede ilk defa çalışmaya başladıkları tarih, ilk işe giriş tarihi olarak dikkate alınmaz” hükmü bulunmakta ise de 02.11.1984 tarihinde imzalanan ve 05.12.1984 tarihli 3241 sayılı Kanunla onaylanıp 01.04.1987 tarihinde yürürlüğe giren ve Anayasa’nın 90.maddesi uyarınca yöntemine göre yürürlüğe girmiş uluslararası sözleşme olarak 3201 sayılı Kanunun 5.maddesinden önce uygulanma önceliğine sahip bulunan 30 Nisan 1964 tarihli Türk Alman Sosyal Güvenlik Sözleşmesine Ek Sözleşmenin 29.maddesinin 4.bendi hükmü uyarınca yurtdışında ilk defa çalışmaya başlanılan tarihin ülkemizde sigortalılık başlangıç tarihi olarak kabul edilmesi gerekmektedir.
Ancak yurtdışında iken fiili (eylemli) çalışması bulunmadığı halde o ülkenin sosyal güvenlik mevzuatına göre yardım niteliğinde ödeme yapılan dönemler ile ev hanımı olarak geçen sürelerin ve prim kesintisi yapılmaksızın yurtdışında eğitim süresi olarak geçen sürelerin Türk Alman Sosyal Güvenlik Sözleşmesine Ek Sözleşmenin 29.maddesinin 4.bendi anlamında yurtdışında geçen çalışma olarak nitelendirilmesi mümkün olmadığından ülkemizde sigortalılık başlangıç tarihi olarak kabul edilmesi mümkün değildir.
Somut olayda, davacının 29.8.1988-5.12.1988 ve 5.6.1991-11.9.1991 tarihleri arasında “Gebelik/Analık Koruması (Schwangerschaft/Mutterschutz) ” ve 10.4.1992-31.7.1992; 31.12.1992-31.12.1992; 1.1.1993-31.1.1996 tarihleri arasında “çocuk yetiştirme (Pflichtbeitragszeit für Kindererziehung)” nedeniyle sigorta kapsamına alındığı ve bu dönemde fiili çalışmasının bulunmadığı, 1.3.2005-19.6.2007 tarihleri arasında ise “geringfügige versicherungsfreie Beschaeftigung” yani sigortadan muaf kısa süreli çalışması nedeniyle sigorta kapsamında olduğu anlaşılmaktadır.
Yapılacak iş, mahkemece, yukarıda yer alan maddi ve hukuki olgular gözetilerek davacının Almanya’da fiili (eylemli) çalışmasının başladığı tarihin davalı Kurum’dan da sorularak tespit edilip ülkemizde sigortalılık başlangıç tarihi olarak fiili çalışmanın başladığı tarihin kabulüne karar verilmesi ve yaşlılık aylığı şartlarının buna göre yeniden değerlendirilmesi gerekirken yerinde olmayan gerekçe ile … biçimde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalı Kurum’un bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 04/11/2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.