YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2010/11979
KARAR NO : 2011/1040
KARAR TARİHİ : 14.02.2011
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, 01.03.1985 tarihinden itibaren SSK sigortalılığı haricinde tarım … sigortalısı olduğunun ve yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine.
2-Dava, davacının 01.06.1985-11.01.2008 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa’ya göre Tarım … sigortalısı olduğunun ve 19.08.2009 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece davacının 01.08.1997-01.07.2008 tarihleri arasında Tarım … sigortalısı olduğunun tespitine, fazla talebin reddine karar verilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım … hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kuruma başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından Tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurumca resen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurumun prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır.
…’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı resen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği resen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, Tarım Satış Kooperatifler Kanununa göre kurulan … Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Öte yandan Tarım … sigortası kapsamında kesintisiz tarımsal faaliyetin bulunduğunun anlaşıldığı hallerde, 506 sayılı Yasa kapsamındaki kısa süreli çalışmaların 2926 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığı tümden sona erdirmeyeceği, 2926 sayılı Yasa’nın 36 ve 10.maddesindeki şartlarında gerçekleşmesi halinde 506 sayılı Yasa kapsamındaki kısa süreli çalışmalar dışında kalan süreler bakımından Tarım … sigortalısı olunduğunun kabulünün gerekeceği Dairemizin giderek Yargıtay’ın yerleşmiş görüşlerindendir.
Yapılan incelemede davacının 01.03.1985 tarihinde davalı Kuruma Tarım … sigortalısı olarak kayıt ve tescil edildiği, 12.01.2008-08.05.2008 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa kapsamında Esnaf Bağ-Kurlu olarak 3 ay 26 gün sigortalılığının bulunduğu, 15.08.2009 tarihinde Kuruma başvurarak yaşlılık aylığı bağlanmasını istediği, Ziraat Odası kaydının 11.05.2007, Tarım Kredi Kooperatifi kaydının 30.07.1997 tarihinden itibaren devam ettiği, 08.05.2007 tarihinde taksim yoluyla edindiği 5 adet farklı yerlerde tarlasının olduğu, ayrıca 24.07.1997 tarihinde ve 1998 yılında TMO ya teslim ettiği ürün bedellerinden … prim tevkifatının yapıldığını, 01.03.1985 tarihinden itibaren 1985/1 döneminde 36 gün, 1985/2 döneminde 54 gün olmak üzere toplam 94 gün, kısa süreli 506 sayılı Kanuna tabi zorunlu sigortalı çalışmaları nedeniyle Tarım … sigortalılığının başlangıç tarihi olan 01.03.1985 tarihi itibariyle iptal edilip 1.7.2008 tarihi itibariyle yeninden başlatıldığı görülmüştür.
Mahkemece davacının 1.8.1997-1.1.2008 tarihleri arasında Tarım … sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesi doğrudur. Davacı 11.1.2008 tarihine kadar tespit kararı veirlmesi talep ettiği halde talep aşılmak suretiyle 1.7.2008 tarihine kadar olan dönemde tespit kararı verilmiş olması ayrıca eksik araştırma ve inceleme sonucu 1.6.1985-31.7.1997 tarihleri arasındaki döneme ilişkin istemin reddine karar verilmiş olması hatalı olmuştur.
Davacının tescil edildiği 1.3.1985 tarihinde 506 sayılı Yasaya tabi sigortalı olması nedeniyle davalı Kurumca 2926 sayılı Yasaya tabi sigortalılığın 1.3.1985 tarihi itibariyle iptal edilmesine ilişkin işlem doğrudur. Ne var ki 506 sayılı Yasa’ya tabi kısa süreli sigortalılığının bitim tarihinden sonra tarımsal faaliyetin devam ettiğinin kayıtlarla ispatlanması halinde davacının Tarım … sigortalılığının 506 sayılı Yasaya tabi sigortalılığının sona erdiği tarihten sonra başlatılması gerekir. Somut olayda davacının 506 sayılı Yasa’ya tabi sigortalılığının sona erdiği 1985 yılı 2 dönemindeki 56 günlük çalışması sona erdiği tarihten itibaren ilk prim tevkifatının yapıldığı tarihi takip eden ay başı olan 01.08.1997 tarine kadar tarımsal faaliyette bulunduğunu gösteren bir kaydın bulunmadığı görülmektedir.
Yapılacak iş; davacının 08.05.2007 tarihinde taksim yolu ile edinilen 5 parça tarlanın ne şekilde taksim yolu ile edindiği ve söz konusu taşınmazları edinme tarihinden önceki dönemde de hangi tarihten itibbaren kullanmaya başladığının araştırılarak sonuca gitmek, ayrıca davacının 12.01.2008-08.05.2008 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa kapsamında Esnaf … sigortalı olduğu da gözetilerek taleple bağlı kalınıp 11.01.2008 tarihine kadar tespit kararı vermek ve çıkacak sonuca göre yaşlılık aylığı koşullarını değerlendirmektir.
Mahkemece eksik inceleme ve noksan araştırma ile HUMK.’nun 74. maddesine aykırı şekilde talepte aşılmak suretiyle çifte sigortalılık yaratacak biçimde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 14.02.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.