YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2009/6251
KARAR NO : 2010/6278
KARAR TARİHİ : 01.06.2010
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, … primlerini ödediği halde 1996 yılında SSK’dan emekli olurken ödediği primlerin …’dan istenip 942 gün noksan bildirilmiş olup, bu sürenin emekliliğe sayılmadığından maaşını noksan aldığını; sayımayan bu sürenin mağdur olmasına neden olması sebebiyle sayılmasına karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.
Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara toplanan delillere hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,
2-Dava,davacının 1996 yılında SSK’undan emekli olurken,…’ca emekliliğine sayılmayan 942 günlük zorunlu … sigortalılığının emekliliğine sayılması ve 1996 yılından bu yana geçen sürede 942 güne tekabül eden miktarın tesbiti ile tahsili ve oluşan değer kaybının alacağına ilavesi istemine ilişkindir.
Mahkemece davacının yatırdığı primlerin 1.2.1991-30.6.1991 tarihleri arasında isteğe bağlı kabul edildiği, Kurum işleminin hatalı olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Yapılan incelemede davacının 01.03.1968-01.01.1969, 01.11.1989-31.01.1991 ve 01.08.1993-30.01.1996 tarihleri arasında 506 sayılı Yasa’ya tabi zorunlu sigortalı olduğu, 2.1.1973 tarihli İstanbul … Mühendisleri Odasındaki kaydına göre 2.1.1973 tarihinde zorunlu … sigortalısı olarak kayıt ve tescilinin yapıldığı,vergi kaydının 1.1.1973- 31.12.1978,21.8.1984- 12.11.1984, tarihleri arasında, oda kaydının 2.1.1973-29.11.1989 tarihleri arasında olduğu, Sicil Memurluğu kaydının bulunmadığı,davalı Kurum’ca SSK’na tabi sigortalığına göre 2.1.1973-20.4.1982,21.8.1984- 12.11.1984- 22.3.1985- 31.10.1989 tarihleri arasında zorunlu,1.2.1991- 30.6.1991 tarihleri arasında isteğe bağlı … sigortalısı olarak kabul edildiği, 2829 sayılı Yasa nazara alınarak SSK’undan 1.2.1996 tarihinde 6921 gün üzerinden yaşlılık aylığı bağlandığı görülmüştür.
1.4.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 sayılı Yasa’nın 24. maddesinde zorunlu … sigortalılığı için esnaf sicili veya kanunla kurulu meslek kuruluşu kaydı aranırken 4.5.1979 tarihinde yürürlüğe giren 2229 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasa’nın 24. maddesinin öngördüğü meslek kuruluşlarına kayıtlı olma koşulu kaldırılmış sadece yasanın temel ilkesi olan kendi ad ve hesabına çalışma koşulu getirilmiş, 20.4.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasa’nın 24. maddesi değiştirilecek zorunlu … sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olması şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için meslek kuruluşuna kayıtlı olma yeterli görülmüş, 22.3.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu … sigortalılığı için vergi kaydı veya esnaf sicil kaydı veya oda kaydının bulunması yeterli görülmüş, 2.8.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu … sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olma şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için esnaf sicil kaydı ve oda kaydının bir arada bulunması yeterli görülmüştür.
Davacının …’a ilk tescili oda kaydına göre 2.1.1973 tarihinde yapılmıştır. Sonradan yapılan yasa değişikliği nedeni ile vergi kaydı aranması davacının zorunlu …’lu olma statüsünü değiştirmez.Zira oda kaydı devam etmekte olup yeni yasa ancak bu tarihten sonra sigortalı olacaklara uygulanacağından eski sigortalı aleyhine uygulanması mümkün değildir.
1479 sayılı Yasa’nın 2654 sayılı Yasa’yla değişik 24.maddesine göre,davacının zorunlu … sigortalılığı 2.1.1973 tarihinde başlayarak 29.11.1989 tarihine kadar devam ettiğinden ve 30.1.1973-11.4.1991 tarihleri arasında prim ödemeleri bulunduğundan isteğe bağlı sigortalı olma gibi bir talebi de olmadığından davacının devam eden zorunlu sigortalılığı varken bir kısım ödemelerinin isteğe bağlı sigortalılığa aktarılarak davalı Kurum’ca 1.2.1991-30.6.1991 tarihleri arasında isteğe bağlı sigortalı olarak kabulü doğru değildir.
Yapılacak iş, davacının 02.01.1973-01.11.1989 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa’ya tabi zorunlu sigortalı, 01.03.1968-01.01.1969, 01.11.1989-31.01.1991 ve 01.08.1993- 30.01.1996 tarihleri arasında 506 sayılı Yasa’ya tabi zorunlu sigortalı olduğunun kabulüyle, davacının 1479 sayılı Yasa’ya tabi zorunlu sigortalı olduğu 02.01.1973-01.11.1989 tarihleri arasındaki döneme ilişkin primler çıktıktan sonra arta kalan ödeme var ise bu ödemelerin 01.02.1991 tarihinden itibaren karşıladığı süre belirlenerek davacının bu sürede 1479 sayılı Yasa’ya tabi isteğe bağlı sigortalı saymak, yaşlılık aylığına esas süre belirlenerek, davacının alacak talebi de tartışılarak,sonucuna göre karar vermektir.
Mahkemece hatalı bilirkişi raporuna dayanılarak yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 1.6.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.