YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2010/7585
KARAR NO : 2010/7957
KARAR TARİHİ : 05.07.2010

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, ilk prim kesintisi yapıldığı aybaşından itibaren Tarım … sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,
2-Dava davacının, 18.8.1998 tarihindeki prim kesintisini takip eden aybaşından itibaren 28.3.2009 tarihine kadar tarım … sigortalısı olduğunun tesbiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile, davacının 1.9.1998-1.9.1999 ve 1.9.2005-31.12.2006 tarihleri arasında tarım … sigortalısı olduğunun tespiti ile fazla istemin reddine karar verilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım … hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. …’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir.
2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan … Kooperatifleri ile Birliği , … Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 1.12.1988-27.12.1989 tarihleri arasında tarım Bağ Kur sigortalısı olduğu, ilk prim kesintisinin 18.8.1998 tarihinde yapıldığı 2005 ve 2006 yıllarında pirim kesintilerinin bulunduğu, ziraat oda kaydının araştırılmadığı, 1465 sayılı … Tarım Kredi Kooperatifinin kaydının olmadığını bildirdiği ancak aynı koopretiften alınan ve davacı vekilince temyiz dilekçesi ile sunulan belgede davacının 1978-1999 tarihleri arasında kayıtlı olduğunun yazılı olduğu, tarım arazinsin bulunduğu, 1998,2004,2007 ve 2010 yıllarında büyükbaş hayvan yetiştiriciliği yaptığına dair ilgili tarım müdürlüğünün yazılarının bulunduğu anlaşılmaktadır.
Mahkemece davacının prim kesintilerinin bulunduğu 1.9.1998-31.12.1998 ve 1.9.2005-31.12.2006 tarihleri arasında tarım Bağ Kur sigortalılığının tespitine dair verilen karar yerindedir. Ancak davacının prim kesintisinin bulunmadığı anlaşılan 1.1.1999-1.9.1999 tarihleri arasının kabulü ile prim kesintilerinin bulunmadığı 1.1.1999-31.8.2005 ve 1.1.2007-28.3.2009 tarihleri arasındaki dönem için de eksik araştırma ve kooperatifi kaydı konusunda oluşan çelişki giderilmeden bu dönemin de reddine karar verilmesi isabetsiz olmuştur.
Yapılacak iş; davacının 1.1.1999-31.8.2005 ve 1.1.2007-28.3.2009 tarihleri arasındaki uyuşmazlık dönemlerinde davacıya varsa ürün sattığı kişi, kurum ve kuruluşları açıklattırmak, buralardan ürün bedellerinden prim kesintisi yapılıp yapılmadığını sormak, yapılmış ise belgelerini getirtmek, davacının ziraat odası ile varsa tarımsal faaliyet gösteren kooperatiflere üye olup olmadığını araştırmak ve davacı vekilinin temyiz dilekçesi ile sunduğu 1465 sayılı … Tarım Kredi Kooperatifine kayıtlı dolduğuna dair belgeleri getirtmek suretiyle tüm delilleri birlikte değerlendirerek sonuca gitmekten ibarettir.
Yukarıda belirtilen maddi ve hukuki olgular dikkate alınmaksızın mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, tarafların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 5.7.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.