YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2010/2231
KARAR NO : 2011/2827
KARAR TARİHİ : 28.03.2011
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, davalı işverene nezdinde geçen sigortalı çalışmalarının 506. sayılı yasanın Ek.5,6,7 ve 39. maddeleri kapsamında olduğunun tesbitine, itibari hizmet sürelerinin sigortalılık süresine eklenmesine,sigorta primlerinin geçmişe yönelik olarak %22 üzerinden hesaplanmasına, ek %2’lik farkın davalı işverenden tahsiline, sigortalılık süresine ilave edilen gün sayılarının 5 yıldan az olmamak üzere yaş hadlerinden indirilmesine, yapılacak eklemelerin emeklilik işlemlerinde dikkate alınmasına karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davacı ile davalılardan Kurum vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre, davacının tüm, davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,
2-Davacı, davalı işyerinde basım ve matbaacılık işinde 10.4.1995-16.4.2008 tarihleri arasındaki çalışmalarının 506 sayılı Yasa’nın Ek 5/2 madde kapsamında olduğunun tespiti ile bu sürenin hizmet süresine eklenmesini, malullük yaşlılık ve ölüm sigorta primlerinin geçmişe dönük olarak 10.4.1995-16.4.2008 tarihleri arasında % 22 üzerinden hesaplanmak suretiyle ek % 2’lik farkın geçmişe yönelik olarak davalı işverenden gecikme zammı ile alınmasını, 506 sayılı Yasa’nın Ek 39 madde uyarınca sigortalılık süresine ilave edilen gün sayılarının 5 yıldan az olmamak üzere 506 sayılı Yasa’nın 60 ve Geçici 81. maddelerinde belirtilen yaş hadlerinden indirilerek bunların emeklilik işlemlerinde dikkate alınmasına karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece, davacının davalı işveren şirkete ait 375639 sigorta nolu işyerinde geçen 4686 gün sigortalı hizmetin 506 sayılı Yasa’nın Ek 5 maddesi gereğince itibari hizmet süresinden yararlandırılmasına, bu sürenin emeklilik işlemleri sırasında S.G.K tarafından dikkate alınmasına, sigorta prim farkının davalı işverenden tahsili isteminin reddine karar verilmiştir.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının davalı işyerinde 10.4.1995-16.4.2008 tarihleri arasında toplam 4686 gün matbaa bölümünde kesim elamanı çalıştığı, mahkemece yapılan keşifte dinlenen tanıkların davacının kesim makinasında çalıştığı, kimyasal etkiye maruz kaldıkları, işyerinde gündüz 50-60, gece 15-20 kişinin çalıştığı, çalışma ortamının gürültülü olduğunu beyan ettikleri anlaşılmıştır.
Basım ve gazetecilik işyerindeki çalışma koşulları nedeniyle itibari hizmet süresinden yararlanabilmenin yasal dayanağı 506 sayılı Yasa’nın Ek 5/II. maddesidir. Anılan maddeye göre, sigortalıların itibari hizmetten yararlanması için iki koşulun birlikte gerçekleşmesi zorunludur. Bunlardan birinci koşul, sigortalının “basım ve gazetecilik” işyerinde çalışmış olmasıdır. Sözkonusu maddede, basım ve gazetecilik işyeri birlikte ifade edilmiş ise de; gazetecilik işi yapılmayan sadece basım işi yapılan işyerlerinde çalışan sigortalılar da, maddenin alt bentlerinde sayılan koşullardan herhangi birisi oluştuğu takdirde itibari hizmetten yararlanacakları açıktır. “Basım” işinin matbaa işyerinde mevkute çıkarmaya yönelik olduğu ise söz götürmez. İkinci koşul ise, yine aynı maddenin II. alt bendinin (a-f) işaretli alt bentlerinde yazılı fiziksel dış etkenlerden birinin olayda ayrıca gerçekleşmiş bulunmasıdır.
Somut olayda, , davalı işyerinde değişik firmaların mamullerinin ambalajlanması ile ilgili olarak dokuz renge kadar baskı, laminasyon, klişe, grafik ve film hazırlama işlerinin yapıldığı ve davacının “basım” işyeri özelliği bulunmayan bu işyerinde kesim elmanı olarak çalıştığı dosya içeriğinden anlaşılmaktadır.
Hal böyle olunca, yukarıda sözü geçen maddenin öngördüğü birinci koşulun davacı yönünden oluşmadığı, giderek davacı “basım” işinde çalışmadığından itibari hizmetten yararlanamayacağı açık-seçiktir.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın ve özellikle davanın reddine karar vermek gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ:Temyiz olunan kararın yukarda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA,aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edenlerden ilgiliye yükletilmesine, 21.03.2011 gününde oyçokluğuyla karar verildi.
K A R Ş I O Y
Dava,davalı şirkete ait ambalaj basım işyerinde 1475 sayılı Yasa’ya tabi işçi olarak 10.4.1995-16.4.2008 tarihleri arasında kesim elamanı olarak çalışan davacının 506 sayılı Yasa’nın Ek 5.maddesi kapsamında olduğunun tespiti ile eksik ödenen % 2 oranındaki primlerin davalı işverenden tahsili istemine ilişkindir.
Mahkemece davacının 506 sayılı Yasa’nın Ek 5.maddesindeki itibari hizmet süresinden yararlandırılmasına,bu sürenin emeklilik işlemleri sırasında SGK tarafından dikkate alınmasına,sigorta prim farkının davalı işverenden tahsiline ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
Basım ve gazetecilik işyerinde çalışma koşulları nedeniyle itibari hizmet süresinden yararlanabilmek için iki koşulun birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir.İlk koşul”basım ve gazetecilik” işyerinde çalışmaktadır.Ancak bu koşulun saptanmasında işyerinin dar anlamda muhakkak ve sadece gazete basımıyla uğraşan bir basımevi olarak düşünülmemesi, yasanın açık amacı gözönünde bulundurularak söze değil öze üstünlük tanıyan bir yorumla sonuca varılması gerekir.Yargıtay 21.ve 10.Hukuk Dairelerinin gazetecilik işyeri olmasa bile matbaa işyerlerinde çalışanlarında koşulları oluşmuş ise itibari hizmet zammından yararlanabileceklerine ilişkin birçok kararı bulunmaktadır.Örneğin “Tekel Genel Müdürlüğü,Ambalaj Fabrikası Matbaa” bölümünde çalışanların,”banknot matbaasında” çalışanların, “kartvizit,tabela,düğün davetiyesi basım işlerinde” çalışanların ve 506 sayılı Yasanın Ek 5/II-a,b,c,d,e,f maddesinde açıklandığı şekilde çalışması halinde itibari hizmet zammından yararlanacakları kabul edilmiştir.
Somut olayda davalıya ait basım işyerinde gıda,temizlik,ilaç,kumaş ve tekstil mamüllerinin ambalajlanması ile ilgili olarak dokuz renge kadar baskı ve laminasyon,klişe,grafik film hazırlama işi yapılmakta olup işyerinin idari,paket ve sevkiyat faaliyetlerinin yapıldığı bölümler hariç basım işyeri olduğu,basım işinin yapıldığı makine parkının bulunduğu yerde makineler arasında bölme bulunmadığı,merkezi havalandırma sisteminin olmadığı,beş adet tifdruk baskı(matbaa) makinesinin bulunduğu,difdruk makinelerinde gürültü seviyesinin 102 dB,ofset baskı makinesinde 95 dB,kağıt kesme giyotininde 94 dB,olduğu çalışanların kimyasal çözücülere maruz kaldığı davacının makine parkının bulunduğu bu alanda çalıştığı 25.6.2009 tarihli bilirkişi heyeti raporu ile sabittir.Dosyaya delil olarak ibraz edilen belgelerden aynı alanda faaliyet gösteren Rotopak Matbaacılık Ambalaj San ve Tic.Aş’ne ait ambalaj baskı işyerinin SGK Başkanlığı tarafından yapılan teftiş sonucu hazırlanan 24.9.2007 tarihli rapor ile 506 sayılı Yasa’nın Ek S/1-II.bendinde belirtilen basım işyeri olarak kapsama alındığı,firma ile aynı işi yapan Çap Basım Ambalaj San Aş.ile Anadolu Ecopac Aş. tarafından işletilen ambalaj basım işyerlerinde çalışan bir işçinin açtığı dava da mahkemece verilen davanın kabulüne ilişkin kararın Dairemizin 11.12.2000 tarihli 2000/8869E,2000/8956 K.sayılı kararı ile onandığı görülmektedir.
Davacı ile davalı şirket yetkilisi tarafından imzalanan”İş-Görev Tanımı” başlıklı belgede davacının “kesim elemanı”olduğu işe göre ruloları kesip hazırlamak, işe göre makineyı ve bıçakları hazırlamak, kesilen her bobine izlenebirlik etiketlerini yapıştırmak, kesilen bobinleri kesim takip formuna işlemek, kesim işlemi süresince hataları takip etmek ve hata kodlarını vermek, kesim, günlük üretim ve fire raporlarını tutmak, kesilen bobinleri kontrol etmek, problemli bobinleri kaliteye haber vermek olduğu yazılıdır.
Davacının aralarında bölme bulunmayan tüm makinaların bulunduğu havalandırmasız bölümde yüksek gürültü ile kimyasallara maruz kalarak çalıştığı da dosyadaki delillerle sabittir.
Davalıya ait ambalaj baskı işyerinin 506 sayılı Yasanın Ek S/1-II.maddesi kapsamında bir işyeri olduğu,davacının kesim elamanı olup itibari hizmet zammından yararlanması gerektiğine ilişkin mahkeme kararının onanması görüşünde olduğumdan Sayın Çoğunluğun davacının”basım”işyerinde çalışmadığı itibari hizmet zammından yararlanamayacağı,yönündeki bozma kararına katılmıyorum.