YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/9343
KARAR NO : 2022/12727
KARAR TARİHİ : 19.10.2022
Bölge Adliye
Mahkemesi : … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
No :
Dava, tevkifat belgelerinin aidiyet tespiti istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı; davalı Kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
… Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
I-İSTEM
Davacı vekili, 1998 ve 1999 yılında Gazipaşa toptancı halinde işletmeci faaliyet gösteren komisyoncu … tarafından ürünlere ilişkin kesilmiş bulunan 31.05.1999, 30.04.1999, 15.04.1999 ve 31.12.1998 tarihli … prim tevkifatı yapılmış bulunan makbuzun ürün sahibi olarak gösterilen A. …’un davacı … olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II-CEVAP
Davalı Kurum vekili, tevkifat listesindeki …’un davacıya ait olduğunun hiçbir tereddüte yer bırakmayacak şekilde ispatlanması gerektiğini beyanla; davanın reddini talep etmiştir.
III-MAHKEME KARARI
A-İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesince; davanın kabulüne dair, karar verilmiştir.
B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
Bölge Adliye Mahkemesince, davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun HMK’nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine; karar verilmiştir.
IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:
Davalı Kurum vekili, verilen hükmün eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olduğunu beyanla, davaya konu kararın bozulmasını talep etmiştir.
V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:
Eldeki dava gibi; bu tür aidiyet ve tespit davalarında gerçeğin tam olarak saptanması için, işin kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde etraflıca araştırılması gereği ortadadır. Vazgeçilemez ve devredilemez nitelikteki temel haklardan olan sosyal güvenlik hakkının yaşama geçirilmesine yönelik tespit ve aidiyet davalarının kamu düzenine ilişkin davalardan olduğu gözetilerek, davacının iddiasının gerçekliğinin resen araştırma ile saptanması gereklidir.
Somut olayda; mahkemece, makbuzlarda “A. …” olarak geçen kişinin davacı olduğu belirlenmiş , gerekçe olarak ise tanık beyanlarına dayalı davacının baba adının, “ Ahmet” olması nedeni ile “ A.” nın ayırıcı unsur olarak belirtilmesine rağmen , aynı köyden aynı komisyoncuya ürün satan davacının akrabası …’un da baba adının , “…” olması karşısında , “A” harfinin belirleyici bir unsur olmadığı dikkate alınarak, makbuzların davacıya aidiyetinin belirlenmesi için yeniden araştırma yapılmalı; davacının amcasının oğlu …’a ait müstahsil makbuzları celp edilerek karşılaştırılmalı, öte yandan davacı ve … oğlu …’un tahsis dosyaları da celp edilmeli ve dava dışı … oğlu …’a bağlanan yaşlılık aylığı varsa dava konusu edilen dönemlerin kendisine mal edilip edilmediği de irdelenmek suretiyle yeni çıkacak durum nedeni ile tanık beyanları da alınarak, makbuzların davacıya ait olup olmadığı hususunun tereddütsüz şekilde ortaya konulması gerekmekte olup; yalnızca nüfus kayıtları ve yetersiz tanık (akraba) beyanlarıyla yetinilmesi hatalı bulunmuş ve bozmayı gerektirmiştir.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme sonucu yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararı kaldırılarak; İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi kararının HMK’nın 373/1 maddesi gereği kaldırılarak temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 19.10.2022 gününde oy birliğiyle karar verildi.