YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2011/950
KARAR NO : 2011/2591
KARAR TARİHİ : 22.03.2011
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, SSK’lı çalışmaları dışında ilk kesinti tarihini takip eden aybaşından itibaren tarım … sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davacının tüm, davalı Kurumun ise aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,
2-Dava, davacının ilk kesinti tarihini takip eden aybaşından itibaren 506 sayılı Yasa’ya tabi sigortalılık süreleri dışında kalan sürelerde tarım … sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile 01.12.1996 – 31.12.1997 ve 01.09.2001 – 31.12.2001 tarihleri arasında davacının tarım … sigortalısı olduğunun tespitine, fazla talebin reddine karar verilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79. maddesine koşut geçmiş tarım … hizmetlerinin tespitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. maddede belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır. Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir.
Diğer yandan re’sen tescil başlığını taşıyan 9. maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir.
2926 sayılı Yasanın 36. maddesi kapsamında Kurumun prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2. madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için Kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçimde prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. …’un işbu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10. maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış Kooperatifler Kanunu’na göre kurulan … Kooperatifleri ile Birliği, T. Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının Kuruma sigortalı tescilinin bulunmadığı, davacının Kasım 1996, Aralık 1996, Ocak 1997 ve Şubat 1997 aylarında ve 20/09/2001 tarihinde ürün teslim etmesi nedeniyle ürün bedelinden prim kesintisinin yapıldığı, 16.10.1981 tarihinden itibaren Ziraat Odasına kayıtlı olduğu, davacının 2001 yılındaki ürün tesliminden sonra prim tevkifatının bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Mahkemece prim kesintisinin bulunduğu 01.12.1996 – 31.12.1997 tarihleri arasında davacının tarım … sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesi doğru ise de 20.09.2001 tarihli prim kesintisi nedeniyle tarım … sigortalılığının prim kesintisini takip eden aybaşı olan 01/10/2001 tarihinden itibaren başlatılması gerektiği halde 01.09.2001 tarihinden itibaren başlatılması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K.’nun 438/7. maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.
SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle hüküm fıkrasının tümüyle silinerek yerine,
“1-Davanın KISMEN KABULÜ ile,
Davacının 01.12.1996 – 31.12.1997 ve 01.10.2001 – 31.12.2001 tarihleri arasında tarım … sigortalısı olduğunun tespitine, fazla talebin reddine,
2-Davalı kurum harçtan bağışık olduğundan davacı tarafından peşin yatırılan 17,15 TL başvuru ile 17,15 TL maktu karar ve ilam harcından oluşan toplam 34,30 TL harcın karar kesinleştiğinde talebi halinde davacıya iadesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kısmen kabul nedeniyle 1.000,00 TL avukatlık ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kısmen ret nedeniyle 1.000,00 TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
5- Davacı tarafından yapılan 122,00 TL yargılama giderinden kabul ve ret oranına göre takdiren 100,00 TL ‘lik bölümünün davalıdan alınarak davacıya ödenmesine ” rakam ve sözcüklerinin yazılmasına ve hükmün bu düzeltilmiş şekli ile ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edenlerden davacıya yüklenmesine, 22.03.2011 gününde oybirliğiyle ile karar verildi.