YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2009/10537
KARAR NO : 2010/6489
KARAR TARİHİ : 07.06.2010
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, davalılardan işveren nezdinde 1.8.1996-1.12.2004 tarihleri arasında çalışmış olduğunun ve işçilik alacaklarının tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalıların hizmet tespiti davasına yönelik tüm temyiz itirazlarının reddine,
2-Davacı, Ağustos 1996-Aralık 2004 tarihleri arasında davalıya ait iş yerinde geçen ve Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tesbiti ile işçilik alacaklarının davalı işverenden tahsilini istemiştir.
Mahkemece, istemin kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden davacının davalı …. Sanayi Tic. Ltd. Şti. adına tescilli … sicil nolu iş yerinde 16.09.2004 tarihinde çalışmaya başladığını gösterir giriş bildirgesinin süresinde Kuruma verildiği, iş yerine ait 1999/2-2004 yılı 12 aylarına ait bordroların gönderildiği ve davacının 16.09.2004-07.12.2004 tarihleri arasında kesintisiz çalışmaların bildirildiği, 2004 yılı eylül, ekim, kasım, aralık aylarına ait ücret bordrolarında davacının imzasının bulunduğu, ayrıca (…. San. Tic. Ltd. Şti ) unvanlı iş yerinde 2003/3 dönemde 86 gün, 2004/1 dönemde 120 gün, 2004/5,6,7,8, aylarında 30’ar gün, 2004/9 ayda 15 gün çalışmaların Bildirildiği, davacının 03.12.2004 tarihinde geçirdiği trafik kazası nedeni ile Trakya Üniversitesi Eğitim ve Araştırma hastahanesinde 03.12.2004-04.12.2004 tarihleri arasında tedavi gördüğü, ayrıca uyuşmazlık konusu dönemde 21.12.1999-31.12.1999 tarihleri arasında dava dışı (…. Konut Yapı Koop ) adına tescilli … sicil nolu iş yerinde 9 gün, … Tic. San Ltd. Şti ) adına tescilli … sicil nolu iş yerinde 11.10.2000-13.10.2000 tarihleri arasında 2 gün çalışmasının bulunduğu , 21.05.2001-21.11.2002 tarihleri arasında da askerlik görevini yaptığı anlaşılmaktadır.
Hizmet tesbitine yönelik davaların kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılıkla yürütülmesi gerektiği Yargıtay’ın ve Dairemizin içtihatları gereğidir.
Çalışma olgusu her türlü delille ispatlanabilirse de, çalışmanın konusu, sürekliliği, başlangıç ve bitiş tarihleri konusunda tanıkların sözleri değerlendirilirken bunların inandırıcılığı üzerinde durulmalı, verdikleri bilgilere nasıl vakıf oldukları işverenle, işçiyle ve işyeriyle ilişkileri dikkate alınmalı, işin ve işyerinin niteliği ile bu beyanlar kontrol edilmeli, işyerinin bordrolarından yer alan çalışanları ile komşu ve yakın işyerlerinin kayıtlarıyla ya da araştırma ile belirlenmiş kimselerin beyanlarına başvurulmalı, tanık beyanlarının sağlığı denetlenmeli, çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak şekilde açıkça belirlenmelidir.
Somut olayda; davacı Aralık 1996 tarihinde işe başladığını iddia etmiş olması nedeni ile davacının askerlik süresinin başladığı 21.05.2001 tarihinden önce çalışmalarının bildirildiği … Tic. San Ltd. Şti iş yerleri ile davalı şirket arasındaki PVC yapımı ile ilgili iş anlaşması yada başka bir iş ilişkisi bulunup bulunmadığı araştırılmadan, ayrıca dinlenen bordro tanıkları davacının 2000 yılında çalışmaya başladığını doğruladıkları halde askerlik süresinin 506 sayılı yasanın 79 maddesinde düzenlenen hak düşürücü süre yönünden çalışmayı kesintiye uğratmayacağı gözetilmeden 2002 yılı öncesi çalışmaların süre yönünden reddine karar verilmesi doğru değildir.
Yapılacak iş, davacının ihtilaf konusu dönemde kısa süreli çalışmalarının bildirildiği, …. Taah Tic. San Ltd. Şti iş yerleri ile davalı şirket arasındaki ilişkiyi araştırmak, aralarında iş ilişkisinin bulunduğunun anlaşılması halinde 1996 yılından itibaren askerlik süresi dışında 2004 yılı 12 ayına kadar kesintisiz çalıştığı iddiası nedeni ile Ağustos 1996 ile askerlik süresinin başladığı 21.05.2001 tarihleri arasındaki dönem yönünden, aralarında iş ilişkisinin bulunmadığının anlaşılması halinde davacının çalışmasının …. San. Ltd. Şti de çalışmasının bildirildiği 11.10.2000 tarihinde kesintiye uğramış olması nedeni ile 11.10.2000 tarihi öncesi istem yönünden 5 yıllık hak düşürücü süre nedeni ile istemin reddine, 14.10.2000 ile askerlik süresinin başladığı 21.05.2001 tarihleri arasındaki dönem yönünden iş yeri dönem bordrolarında sözkonusu tarihlerde çalışmaları bildirilen bordro tanıklarının beyanına başvurmak, tanıkların adreslerine ulaşılamaması yada beyanları ile yetinilmemesi halinde Emniyet ve muhtarlık yoluyla yaptırılacak araştırma sonucu davacının çalıştığını iddia ettiği iş yerine uyuşmazlık konusu dönemde komşu veya yakın işyerlerinden belirlenen çalışanların ve işyeri sahiplerinin beyanlarına başvurmak ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar vermektir.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.
SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, bozma nedenine göre davalı işverenin işçilik alacaklarına yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 07.06.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.