YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2010/2601
KARAR NO : 2010/6783
KARAR TARİHİ : 14.06.2010

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Davacı, 506 ve 1479 sayılı Yasa sigortalılığı hariç 01.05.1994-31.08.2008 tarihleri arası tarım … sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,
2-Dava, davacının 01.05.1994-31.08.2008 tarihleri arasında tarım … sigortalısı olduğunun tesbiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, istemin kabulü ile, davacının 01.05.1994-01.08.2004 tarihleri arasında tarım … sigortalı olduğunun tespitine karar verilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım … hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. …’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan … Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 07.03.2002 tarihinden itibaren Ziraat Odasına üye olduğu, Tarım Satış Kooperatifine, Tarım Kredi Kooperatifine ve Pancar Ekicileri Kooperatifine ortaklığının bulunmadığı, 01.08.2004 tarihinden itibaren 2926 sayılı yasa kapsamında tarım … sigortalı olarak tescilinin bulunduğu, sattığı ürün bedelinden ilk prim kesintisinin Haziran 1994 tarihinde yapıldığı, ayrıca 1996, 1997, 2004, 2005, 2006, 2007 ve 2008 yıllarında da prim kesintisi bulunduğu başkaca kesintisinin olmadığı,anlaşılmaktadır.
Mahkemece ilk kesintinin yapıldığı tarihi takip eden ay başı olan 01.07.1994 tarihi ile son kesintinin yapıldığı yılın sonu olan 31.12.1997 tarihleri arasındaki dönem yönünden verilen tesbit kararı yerinde ise de prim kesintisinin bulunmadığı 01.05.1994-30.06.1994 ile 1998, 1999, 2000, 2001, 2002 ve 2003 yılları arasındaki dönem yönünden istemin kabul edilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K.’nun 438/7. maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı hüküm fıkrasının tamamen silinerek yerine;
1-Davanın kısmen kabulü ile davacının 01.07.1994-30.12.1997 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa gereği Tarım … sigortalısı sayılması gerektiğinin tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Davalı kurum harçtan muaf olduğundan 14,00 TL peşin harcın karar kesinleştiğinde ve istem halinde davacıya iadesine,
3-Davanın kısmen kabulü nedeniyle hüküm tarihinde uygulanmakta olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 1.000.00-TL avukatlık ücretinin davalıdan alınarak vekille temsil edilen davacıya verilmesine, 1.000.00-TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak vekille temsil edilen davalıya verilmesine,
4-Davanın kısmen kabul edildiği dikkate alınarak davacı tarafından yapılan toplam 202,00- TL yargılama giderinden takdiren 80,00-TL’nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine” rakam ve sözcüklerinin yazılmasına ve hükmün düzeltilmiş bu şekli ile ONANMASINA, 14.06.2010 gününde oybirliği ile karar verildi.