YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2011/14390
KARAR NO : 2013/4125
KARAR TARİHİ : 07.03.2013

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, Kurum işleminin iptaliyle, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

K A R A R

Dava, davacının eşi olan diğer davalı …’e ait ticari minibüste geçen ve davalı Kurum tarafından iptal edilen 2002/10-2008/10 dönem arasında çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, davanın kabulü ile hükümde … şekilde karar verilmiş ise de bu sonuca eksik araştırma ve inceleme ile gidilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa’nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa’nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay’ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının eşi diğer davalı … adına kayıtlı 01.03.1999 tarihinde 506 sayılı Yasa kapsamına alınan minibüs işyerine 05.06.2002 tarihinde işe girişinin yapıldığı ve Şubat 2011 tarihine kadar sigortalı bildirimini sürdüğü; SGK Başkanlığı Sosyal Güvenlik Kontrol Memurluğunun 12.07.2010 günlü raporu dayanak yapılarak Kumunun 02.11.2010 tarihli yazısı ile davacı adına Kuruma yapılan sigortalı bildirimlerinin fiili çalışmaya dayalı olmadığı, fiili çalışmaya dayalı olduğunun iddia edilmesi durumunda mahkemeden alınacak karar doğrultusunda gerekli işlemin yapılacağının bildirildiği; Mahkemece, davacının bildirdiği tanıkların dışında, davacının çalışmasının gerçek olup olmadığı hususunda davanın kamu düzenine ilişkin olması nedeni ile, resen belirlenecek tanıkların dinlenmediği, çalışma dönemini kapsayacak şekilde minibüs için kesilmiş olan trafik ceza tutanakları ile ücret ödemesine ilişkin Vergi Dairesinden muhtasar beyannamelerinin celp edilmediği buna göre mahkemece karar altına alınan şekilde çalışmanın varlığının yeterli ve gerekli bir araştırmayla hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak sağlıklı bir şekilde belirlenmediği anlaşılmaktadır.
Yapılacak iş, Sosyal Güvenlik Kurumu Kontrol Memurluğu tarafından yapılan 12.07.2010 tarihli raporda soruşturmanın başlamasına neden olan davalı …’e ait minibüste çalıştığını ileri süren … isimli kişinin yanı sıra söz konusu minibüsün çalıştığı durakta dava konusu dönemde çalışan komşu işyeri durumundaki diğer minibüs işletenleri ile çalışanlarının belirlenip, tanık olarak çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı, davalının gerçekten işverene mi yoksa sadece aracın kayden ve şeklen maliki olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak ilgili trafik bürosundan dava konusu dönemde minibüs adına kesilmiş olan ceza tutanakları sorulup, davacıya eşi olan davalı tarafından ücret ödenip ödenmediğini dolayısıyla hizmet akdi bulunup bulunmadığını araştırıp; gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik inceleme ve araştırma ile … şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, bozma sebebine göre tarafların sair temyiz nedenlerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına 07.03.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.