YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2010/999
KARAR NO : 2010/5533
KARAR TARİHİ : 10.05.2010

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (…) Mahkemesi

Davacı, SSK.’lı hizmetleri hariç 01.06.1998-01.09.2003 tarihleri arası tarım … sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
Davacı, 01.06.1998-01.09.2003 tarihleri arasında tarım … sigortalısı olduğunun tesbitini istemiştir.
Mahkemece, çakışan zorunlu SSK lı çalışmalar dışında davacının 01.06.1998-01.10.2003 tarihleri arasında tarım … sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79. maddesine koşut geçmiş tarım … hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kuruma başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan yasanın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 60 yaşını dolduran kadınlarla, 58 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır. Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan, resen tescil başlığını taşıyan 9. maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren üç ay içinde Kuruma kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurumca resen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36. maddesi kapsamında Kurumun prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2. madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek Sosyal Güvenlik Kurumu’na ödenmesi halinde kayıt ve tescil için Kuruma başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. Sosyal Güvenlik Kurumu’nun … bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı resen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği resen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. Ayrıca, 2926 sayılı Yasa’nın 10. maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde valilik, kaymakamlık, özel idare, belediye, muhtarlık ve nüfus idareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan … kooperatifleri ile birliği, …Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Dosyadaki bilgi ve belgelerden, davacının 01.01.1986 tarihinden itibaren resen 2926 sayılı Yasaya tabi sigortalı olarak tescil edildiği, davacının 30.10.1998 tarihinde Kurum kayıtlarına giren dilekçesi ile zorunlu SSK’lı olarak çalışmaya başladığından 01.06.1998 tarihinden itibaren Tarım … sigortalılığının sona erdirilmesini istediği, Kurumunda bu talebe uygun olarak 01.06.1998 tarihinden itibaren Tarım … sigortalılığını sona erdirdiği ilk prim ödemesine istinaden 1.10.2003 tarihinde yeniden tarım … sigortalılığının başlatıldığı, davacının 1.6.1998-31.3.1999 tarihleri arasında 285 gün 506 sayılı Yasa’ya tabi sigortalı olarak çalıştığı, 1.1.1995-27.10.1998 tarihleri arasında Ziraat Odası kaydının bulunduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda Tarım … sigortalılığının tekrar başlayabilmesi için SSK’lı çalışmasının sona ermesinden sonra tekrar prim yatırılması gerekmektedir. Dosyada ise prim kesintisi ile ilgili herhangi bir belge olmadığına göre , bu hali ile davanın reddi gerekir. Ancak, zorunlu SSK’lı çalışmasının bitmesinden sonra 1998 yılında prim kesintisi mevcut ise belgelemesi için davacıya imkan tanınmalıdır.
Yapılacak …; davacıya itilaf konusu dönemde ürün sattığı kişi, kurum ve kuruluşların isimlerini açıklattırmak, bu kişi kurum ve kuruluşlardan ürün bedelinde prim kesintisi yapılıp yapılmadığını sormak , yapılmış ise belgelerini getirtmek, hiç kesinti yok ise istemin reddine karar vermek, kesinti var ise kesintinin yapıldığı tarihi takip eden aybaşından itibaren Tarım … sigortalılığını başlatıp 10. maddede yazılı kayıtların bulunmadığı özetilerek kesintinin yapıldığı yılın sonuna kadar devam edeceğini kabul etmek ve çıkacak sonuca göre bir karar vermekten ibarettir.
Öte yandan davacı 1.9.2003 tarihine kadar tespit kararı verilmesini talep ettiği halde HUMK’nun 74. maddesine aykırı olarak talep aşılmak suretiyle 1.10.2003 tarihine kadar tespit kararı verilmiş olması da kabul şekli bakımından hatalı olmuştur.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı düşüncelerle davanın kabulüne karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA,10.05.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.