YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2012/22377
KARAR NO : 2013/10904
KARAR TARİHİ : 27.05.2013

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, Almanyadaki çalışma süresi gözetilerek 18 yaşını doldurduğu tarih olan 25/07/1979 tarihinin Türkiye’de sigortalılık başlangıç tarihi olarak kabul edilmesi gerektiğinin tespitine, aksi yöndeki Kurum işleminin iptaline karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dava, davacının yurt dışında geçen ve 3201 sayılı Yasa uyarınca borçlandığı hizmet süresinin başlangıç tarihi olan (18 yaşını doldurduğu) 25.07.1979 tarihinin sigortalılık başlangıç tarihi olarak kabul edilmesi istemine ilişkindir.
Mahkemece davanın kabulü ile, davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 25.07.1979 tarihi olduğunun tespitine karar verilmiştir.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 506 sayılı Yasa kapsamında sigortalı çalışmasının 01.05.2010 tarihinde başladığı, 18.07.2003-18.07.2003 ve 01.03.2004-30.04.2010 tarihleri arasında ise 1479 sayılı Yasa kapsamında sigortalı olduğu, davacının Almanya’da ev hanımı olarak geçen 25.07.1979-06.06.1980 tarihleri arasındaki 311 günlük süreyi borçlanmak istediği, Kurumun davacının talebini kabul ettiği ve davacının 11.10.2011 tarihinde yurt dışı borçlanma bedelini ödediği anlaşılmıştır.
5510 sayılı Kanun’un 38.maddesine göre malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarının uygulanmasında dikkate alınacak sigortalılık süresinin başlangıcı; sigortalının, 5417, 6900, 506, 1479, 2925, 2926, 5434 sayılı Kanunlar ile 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun geçici 20 nci maddesi kapsamındaki sandıklara veya 5510 sayılı Kanuna tâbi olarak malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olarak ilk defa kapsama girdiği tarih olarak kabul edilir. Uluslararası sosyal güvenlik sözleşmeleri hükümleri saklıdır.
Bu Kanunun uygulanmasında 18 yaşından önce malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tâbi olanların sigortalılık süresi, 18 yaşını doldurdukları tarihte başlamış kabul edilir. Bu tarihten önceki süreler için ödenen malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primleri, prim ödeme gün sayılarının hesabına dahil edilir.
3201 sayılı Kanun’un 17.04.2008 tarih ve 5754 sayılı Kanun ile değişik 5.maddesinin son fıkrasında “Sosyal güvenlik sözleşmesi yapılmış ülkelerdeki hizmetlerini, bu Kanuna göre borçlananların, sözleşme yapılan ülkede ilk defa çalışmaya başladıkları tarih, ilk işe giriş tarihi olarak dikkate alınmaz” hükmü bulunmakta ise de 02.11.1984 tarihinde imzalanan ve 05.12.1984 tarihli 3241 sayılı Kanunla onaylanıp 01.04.1987 tarihinde yürürlüğe giren ve Anayasa’nın 90.maddesi uyarınca yöntemine göre yürürlüğe girmiş uluslararası sözleşme olarak 3201 sayılı Kanunun 5.maddesinden önce uygulanma önceliğine sahip bulunan 30 Nisan 1964 tarihli Türk Alman Sosyal Güvenlik Sözleşmesine Ek Sözleşmenin 29.maddesinin 4.bendi hükmü uyarınca yurtdışında ilk defa çalışmaya başlanılan tarihin ülkemizde sigortalılık başlangıç tarihi olarak kabul edilmesi gerekmektedir. Ancak Yurtdışında iken fiili (eylemli) çalışması bulunmadığı halde o ülkenin sosyal güvenlik mevzuatına göre yardım niteliğinde ödeme yapılan dönemler ile ev hanımı olarak geçen sürelerin Türk Alman Sosyal Güvenlik Sözleşmesine Ek Sözleşmenin 29.maddesinin 4.bendi anlamında yurtdışında geçen çalışma olarak nitelendirilmesi mümkün olmadığından ülkemizde sigortalılık başlangıç tarihi olarak kabul edilmesi mümkün değildir. Bu sebeple 3201 sayılı Yasa’nın 5.maddesinin II.fıkrasındaki; “sigortalılık başlangıç tarihinden önceki süreler borçlanılmış ise, sigortalılığın başlangıç tarihi, borçlanılan gün sayısı kadar geriye götürülür” hükmünün uygulanması gerekecektir. Yurt dışında ev hanımı olarak geçen sürenin başlangıç tarihi Türkiye’deki sigortalılık başlangıç tarihinden daha önceki bir tarih ise, Türkiye’deki sigortalılık başlangıç tarihi, yurt dışında ev hanımı olarak geçen süre kadar geriye götürülür.
Somut olayda, davacının sigortalılık başlangıç tarihinin, yurt dışı borçlanması yaptığı 311 gün kadar geriye götürülmesi ile belirlenmesi gerekirken, davacının yurt dışında bulunduğu sırada 18. yaşını doldurduğu 25.07.1979 tarihi olarak kabul edilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalı Kurum’un bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 27/05/2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.