YARGITAY KARARI
DAİRE : 22. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2012/1653
KARAR NO : 2012/15684
KARAR TARİHİ : 05.07.2012

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.
Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, davacının iş sözleşmesinin geçerli sebep olmaksızın feshedildiğini, davalı işveren işyerinde halen devam eden süreklilik ve devamlılık arz eden işlerini devam ettirirken müvekkilinin iş sözleşmesini feshetmesi ve feshe dayanak gösterdiği sebebin geçerli bir sebep olmadığını, davalı şirketin halen ticari faaliyetine devam eden Sakarya, Düzce, Bolu ve Kocaeli illerine elektrik dağıtımı yapan civar illerde de tekel olan bir şirket olduğunu, bu şekilde yoğun çalışan bir firmanın uzun yıllardır bünyesinde çalışan işinin ehli olmuş başarılı bir personelin işten çıkartılmasının da herhangi bir işyeri politikası ile açıklanamayacağını, yeni işçi alımlarına devam edildiğini belirterek müvekkilinin işe iadesine ve kanuni haklarına karar verilmesini istemiştir.
Davalı vekili, iş sözleşmesinin geçerli sebeple feshedildiğini, işçiye tüm haklarının ödendiğini, müvekkilinin davacının iş sözleşmesine son vermesinde keyfi ve kötü niyetli davrandığından söz edilemeyeceğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.
Mahkemece, işletmesel karar sebebiyle feshin son çare olduğuna ilişkin herhangi bir delil sunulmadığı, dosyaya ibraz edilen 17/02/2011 tarihli ilanda davalı şirket bünyesinde çalıştırılmak üzere personel alımı yapılacağının duyurulduğu, dinlenen davacı tanıklarının davalı ile birlikte aynı işyerinde çalıştıklarını, davacının işine son verildikten sonra işyerine yeni işçiler alındığını beyan ettikleri, şirkette yapısal değişikliğe gidildiği, ancak şirketteki norm kadro sayısı ve iş pozisyonları için aranan nitelik ve yeterliliklerin tam olarak ortaya konmadığı, feshe son çare olarak başvurulmadığı gerekçesiyle işe iadeye karar verilmiştir. Hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Taraflar arasında iş sözleşmesinin feshinin geçerli sebebe dayanıp dayanmadığı uyuşmazlık konusu olup, normatif dayanak 4857 sayılı İş Kanunu’nun 18. ve devamı maddeleridir.
4857 sayılı Kanun’un 18. maddesine göre otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır.
İşletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan sebepler; sürüm ve satış imkanlarının azalması, talep ve sipariş azalması, enerji sıkıntısı, ülkede yaşanan ekonomik kriz, piyasada genel durgunluk, dış pazar kaybı, ham madde sıkıntısı gibi işin sürdürülmesini olanaksız hale getiren işyeri dışından kaynaklanan sebeplerle yeni çalışma yöntemlerinin uygulanması, işyerinin daraltılması, yeni teknolojinin uygulanması, işyerinin bazı bölümlerinin kapatılması ve bazı iş türlerinin kaldırılması gibi işyeri içi sebeplerdir.
İşletmenin, işyerinin ve işin gereklerinden kaynaklanan sebeplerle sözleşmeyi feshetmek isteyen işverenin fesihten önce fazla çalışmaları kaldırmak, işçinin rızası ile çalışma süresini kısaltmak ve bunun için mümkün olduğu ölçüde esnek çalışma şekillerini geliştirmek, işi zamana yaymak, işçileri başka işlerde çalıştırmak, işçiyi yeniden eğiterek sorunu aşmak gibi varsa fesihten kaçınma olanaklarını kullanması, kısaca feshe son çare olarak bakması gerekir.
4857 sayılı Kanun’un 20. maddesinin ikinci fıkrasına göre feshin geçerli sebebe dayandığını ispat yükümlülüğü işverene aittir. İşçi, feshin başka bir sebebe dayandığını iddia ettiği takdirde, bu iddiasını ispatla yükümlüdür.
Somut olayda, davacının iş sözleşmesi, işverence organizasyon yapısında bir kısım değişiklikler sebebiyle feshedilmiştir. Davalı vekili delil olarak işyeri kayıt ve belgelerine dayanmıştır. Mahkemece yargılama sırasında yapılan inceleme ve araştırma fesih sebebi dikkate alındığında, uyuşmazlığı aydınlatmaya yetecek mahiyette değildir. İşverenin fesih bildiriminde ifade ettiği organizasyon değişikliği çalışmalarının neler olduğuna ilişkin işletmesel karar getirtilmeli, ayrıca davacı ve diğer çalışanların işyeri şahsi sicil dosyası, görev tanımları ve çalıştıkları bölümleri gösteren kayıtlar ile fesihten önce ve sonrasını kapsayacak şekilde işçi alımı ve çıkarılmasını gösteren işyeri SGK bildirgeleri de dosya arasına alınarak, işyerinde organizasyon değişikliği kapsamında hangi işlemlerin gerçekleştirildiği, bu kararın tutarlılık ve ölçülülük denetimi kapsamında tutarlı şekilde uygulanıp uygulanmadığı, davacının kıdemi, eğitim durumu ve diğer niteliklerine göre aynı veya başka bir birimde değerlendirilip değerlendirilemeyeceği, işyerinin faaliyet alanını ve iş organizasyonunu bilen uzman bilirkişiler aracılığı ile işyerinde keşif gerçekleştirilerek somut olarak araştırılmalı, feshin belirtilen ilkelere göre geçerli sebebe dayanıp dayanmadığı belirlenmelidir. Mahkemece eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ:Hükmün açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 05.07.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.