YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2011/10792
KARAR NO : 2011/9154
KARAR TARİHİ : 31.10.2011

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, ilk kesinti tarihini takip eden aybaşından itibaren 30.09.2010 tarihine kadar tarım … sigortalısı olduğunun tesbitine, 6111 sayılı Kanundan yararlandırılmasına karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,
2-Dava; davacının ilk prim kesintisini takip eden aybaşı ile 30.09.2010 tarihleri arasında Tarım … sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir. Davacı vekili 18.5.2011 tarihli dilekçesi ile yargılama esnasında yürürlüğe giren 6111 sayılı Yasa kapsamında prim borçlarını yapılandırma hakkı bulunduğunun da tespitini istemiştir.
Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile davacının 1.8.1994-31.12.1994, 1.4.1997-31.12.1998 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa kapsamında Tarım … sigortalısı olduğunun tespitine, fazla talebin reddine, 6111 sayılı Yasa’dan yararlanma hakkının saklı tutumasına karar verilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş Tarım … hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. maddede belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için Kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır.
…’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan … Kooperatifleri ile Birliği, … Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 1.7.2004 tarihinde Kuruma sigortalı tescilinin yapıldığı, davacının 15.7.1994, 25.4.1996, 20.3.1997, 29.4.1998, 24.6.1998, 10.5.2001, 21.4.2003, 1.4.2004, 14.3.2005, 11.4.2006, 29.3.2007 tarihlerinde ürün teslim etmesi nedeniyle ürün bedelinden prim tevkifatı yapıldığı, 29.6.2004 tarihinden itibaren … Ziraat Odası’na kayıtlı olduğu, 4.1.1992 tarihinden itibaren de SS … Tarımsal Kalkınma Kooperatifi’ne kayıtlı olduğu anlaşılmıştır.
Somut olayda, davacının 4.1.1992 tarihinden itibaren SS … Tarımsal Kalkınma Kooperatifi’ne kayıtlı olması nedeniyle 15.7.1994 tarihli ilk prim kesintisini takip eden aybaşından itibaren Kuruma sigortalı tescilinin yapıldığı 1.7.2004 tarihine kadar Tarım … sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesi gerekirken 1.8.1994-31.12.1994, 1.4.1997-31.12.1998 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa kapsamında Tarım … sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesi yerinde olmadığı gibi davacının 6111 sayılı Yasa’dan yararlanmak amacıyla sunduğu dilekçesini harçlandırmadığı ve bu haliyle ıslah ya da ek dava dilekçesi olarak kabulü mümkün olmadığı halde bu dilekçeye değer verilerek davacının 6111 sayılı Yasa’dan yararlanma hakkının saklı tutulmasına karar verilmesi de yerinde değildir.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgulark gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, tarafların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 31.10.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.