YARGITAY KARARI
DAİRE : 18. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2010/8783
KARAR NO : 2010/11671
KARAR TARİHİ : 21.09.2010

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasal gerektirici nedenlere ve özellikle kanıtların takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir.
Ancak;
Taşınmazın tarım arazisi niteliğinde kabulünde bir isabetsizlik yoktur.
Ancak;
Kamulaştırma Yasasının kıymet takdiri esaslarını düzenleyen 11. maddesinin (f) bendi uyarınca arazilere kamulaştırma tarihindeki mevkii ve şartlarına göre olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net geliri esas alınarak değeri biçilir.
Somut olayda mahkemece; bilirkişi kurulunca dava konusu taşınmazın narenciye ürününe göre belirlenen değerine değil, bu değer dikkate alınmayarak (ve neye göre tespit edildiği de belirtilmeyerek) taşınmaz m² si 38 TL/m² kabul edilerek, bu m² değeri üzerinden yapılan hesaplama uyarınca kamulaştırma bedeli belirlenmiştir.
Narenciye bazı ürünlerin (portakal, mandalina, limon vs) genel bir adı olup, müstakil böyle bir ürünün verileri bulunmamaktadır. Kamulaştırma bedelinin tespitinde Yasanın yukarıda belirtilen ilkesi ve Yargıtay uygulamaları doğrultusunda kamulaştırılan taşınmazda hangi ürünler yetişiyorsa bu ürünler esas alınarak taşınmazın değeri belirlenmelidir. Birden fazla ürünün yetiştiği halde bilirkişi kurulunca her bir ürünün taşınmazda kapladığı alan tespit edilip oranı bulunmalı, bu alanda yetişen ürünlerin değerlendirme tarihindeki dekara ortalama verimi, toptan satış fiyatı ve dekara masrafını gösterir Tarım Müdürlüğü verileri getirtilerek hesaplama yapılmalı, böylece taşınmazın değeri bulunmalı, irtifak nedeniyle taşınmazda oluşacak değer kaybı da hesaplanarak bu şekilde tespit edilecek kamulaştırma bedeline hükmedilmelidir.

Mahkemece yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda bir değerlendirme yapılmadan ve taşınmazdaki ürünlerinde nelerden oluştuğu tespit edilmeden, ve ayrıca neye göre tespit edildiği de belirtilmeyen 38 TL/m² esas alınarak kamulaştırma değeri belirlenmiş olması doğru görülmemiştir.
Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 21.09.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.