YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/8175
KARAR NO : 2022/5454
KARAR TARİHİ : 12.04.2022
Mahkemesi :İş Mahkemesi
Dava, iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.
Mahkemece, (kapatılan) 21. Hukuk Dairesi bozma kararına uyarak ilamında belirtildiği şekilde asıl dava dosyasının davalısı … yönünden davanın açılmamış sayılmasına, diğer davalılar yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Hükmün, davalı … Elk. Dağ. A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre; … Elk. Dağ. A.Ş.’nin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine,
Dosya kapsamından davacıların asıl dava dosyasında eş için 96.752,00 TL maddi, 90.000,00 TL manevi, çocuk … için 15.440,00 TL maddi, 50.000,00 TL manevi, çocuk … için, 12.662,00 TL maddi, 50.000,00 TL manevi tazminat talebinde bulundukları, ilk derece mahkemesinin 24/09/2014 tarihli ilk kararında davacı eş için 128.991,88 TL maddi, davacı çocuk … için 3.544,45 TL maddi, davacı çocuk … için 2.825,98 TL maddi, tüm davacılar için 10.000,00’er TL manevi tazminatın davalılardan tahsiline karar verildiği, anılan kararın davacılar ile davalı … Elk. Dağ. A.Ş. tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay(Kapatılan) 21. Hukuk Dairesi’nin 16/10/2017 tarih ve 2016/19132 Esas, 2017/7816 Karar sayılı kararı ile davacı eşin maddi tazminat talebinin 96.752,00 TL olduğu gözden kaçırılarak davacı eş lehine 128.991,88 TL maddi tazminata hükmedilmek suretiyle talebin aşılması, davalı … hakkındaki davanın takipsiz bırakılması nedeniyle dosyanın işlemden kaldırılmasına ve üç ay içerisinde davanın yenilenmemesi halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerekirken bu prosedürün yerine getirilmemesi, davacılar lehine hüküm altına alınan manevi tazminatlar yönünden vekalet ücreti konusunda bir hüküm kurulmaması, davacı taraf hem dava hem de ıslah dilekçesinde müteselsil sorumluluğa dayandığı halde davacılar lehine tazminat ödenmesine dair hükümlerin “davalıdan alınmasına” şeklinde kurularak infazda tereddüt oluşturulması nedenleriyle bozulmasına karar verildiği, davacıların temyiz nedenleri arasında maddi tazminat hesabına veya maddi tazminat tutarlarına ilişkin bir temyiz bulunmadığı, ilk derece mahkemesince bozma ilamına uyulmasından sonra davacılar vekilinin asgari ücretlerin arttığından bahisle ek hesap raporu aldırılmasını talep ettiği, mahkeme ek hesap raporu alındığı, hesaplanan maddi zarar tutarlarının artması üzerine davacıların … , … Müh. En. Yaz. İnş. İm. ve Tic.Ltd.Şti. ve … aleyhine birinci birleşen dava dosyasını açtıkları ve eş için 196.989,26 TL daha, çocuk … için 4.732,88 TL daha ve çocuk … için 7.517,53 TL daha maddi tazminat talep ettikleri, aşamalarda yine takvim yılı değişip 2019 olunca davacılar vekilinin bir kez daha değişen asgari ücretler nedeniyle ek hesap raporu alınmasını talep ettiği, mahkemece ek hesap raporu alındığı, hesaplanan maddi zararlar tutarlarının artması üzerine davacıların … , … Müh. En. Yaz. İnş. İm. ve Tic.Ltd.Şti. ve … aleyhine ikinci birleşen dava dosyasını açtıkları ve eş için 75.816,75 TL daha, çocuk … için 6.882,13 TL daha ve son olarak çocuk … için 9.420,17 TL daha maddi tazminat talep ettikleri, mahkemece temyiz incelemesine konu son kararda asıl dava dosyasının davalısı … yönünden davanın açılmamış sayılmasına, diğer davalılar yönünden asıl ve birleşen dava dosyalarında talep edilen maddi tazminat istemlerinin kabulüne, asıl dava dosyasında her bir davacı lehine 10.000,00’er TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmiştir.
Usuli kazanılmış hak, davaların uzamasını önlemek, hukuki alanda istikrar sağlamak ve kararlara karşı genel güvenin sarsılmasını önlemek amacıyla Yargıtay uygulamaları ile geliştirilmiş, öğretide kabul görmüş ve usul hukukunun vazgeçilmez ana ilkelerinden biri haline gelmiştir. Anlam itibariyle, bir davada mahkemenin ya da tarafların yapmış olduğu bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan hakkı ifade etmektedir.
Usuli kazanılmış hakkın hukuki sonuç doğurabilmesi için; bir davada ya taraflar ya mahkeme ya da Yargıtay tarafından açık biçimde yapılmış olan ve istisnalar arasında sayılmayan bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan bir hakkın varlığından söz edilebilmesi gerekir.(HGK.nun 12.07.2006 T., 2006/4-519 E, 2006/527 K, 03.12.2008 T., 2008/10-730 E., 2008/732 K.) Usuli kazanılmış hak ilkesi kamu düzeniyle ilgilidir. (09.05.1960 T., 21/9; 04.02.1959 gün 13/5 sayılı İçtihadı Birleştirme kararı)
Somut olayda asıl dava dosyasında verilen ilk kararın davacılar tarafından hesap raporu ve maddi tazminat tutarları yönünden temyiz edilmemesi karşısında davalı taraf yararına oluşan usuli kazanılmış hak gözden kaçırılarak yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olmuştur.
Mahkemece yapılacak iş, temyiz incelemesine konu ilk derece mahkemesi kararının yalnızca davalı … tarafından temyiz edildiği, diğer davalıların temyiz yoluna başvurmadıkları, bu haliyle de davacılar lehine usuli kazanılmış hak oluştuğu dikkate alındığında asıl dava dosyası yönünden davalı … yönünden davanın açılmamış sayılmasına, diğer davalılar yönünden müştereken ve müteselsilen sorumlu olacakları şekilde davacıların maddi tazminat istemlerinin kabulüne, davacılar lehine 10.000,00’er TL manevi tazminat ödenmesine, birleşen 2018/521 Esas sayılı dosya açısından davalı … EDAŞ’ın sorumluluğu 32.239,88 TL ile sınırlı olmak kaydıyla 196.989,26 TL maddi tazminatın bu dosyanın davalılarından müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı eşe verilmesine, davacı çocukların maddi tazminat istemlerinin davalı … yönünden reddine, diğer davalılar … Müh. En. Yaz. İnş. İm. ve Tic.Ltd.Şti. ve … yönünden adı geçen davalılar müştereken ve müteselsilen sorumlu olacak şekilde kabulüne, birleşen 2019/253 Esas sayılı dosya açısından davalı … hakkındaki davanın tüm davacılar yönünden reddine, diğer davalılar … Müh. En. Yaz. İnş. İm. ve Tic.Ltd.Şti. ve … yönünden adı geçen davalılar müştereken ve müteselsilen sorumlu olacak şekilde davacıların maddi tazminat istemlerinin kabulüne karar vermekten ibarettir.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin, eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O hâlde, davalı … vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz eden davalıya iadesine, 12/04/2022 gününde oybirliği ile karar verildi.