YARGITAY KARARI
DAİRE : 19. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2011/12724
KARAR NO : 2011/13556
KARAR TARİHİ : 01.11.2011
Davacı… arasında görülen dava hakkında İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesinden verilen 04.11.2009 gün ve 61/664 sayılı hükmün onanmasına ilişkin Dairemizin 04.04.2011 gün ve 1397/4326 sayılı ilamına karşı davalılardan Volkan B.Arslan, …, Fatma Ayşen Sezginler tarafından süresi içinde karar düzeltme yoluna başvurulmuş olmakla dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
– K A R A R –
Mahkemece, kredi borçlusu davalı şirket yönünden davanın tefrik edilerek mahkemenin yetkisizliğine, müşterek borçlu ve müteselsil kefil davalılar hakkındaki davanın kabulüne dair verilen karar kefil davalıların temyizi üzerine Dairemizin 04.04.2011 tarihli kararı ile onanmış olup, bu karara karşı kefil davalıların karar düzeltme istemi ile yeniden yapılan inceleme sonucu;
1-Yargıtay ilamında belirtilen gerektirici sebeplere göre, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 440.maddesinde sayılan hallerden hiçbirisine uymayan davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer karar düzeltme isteminin reddi gerekmiştir.
2-Mahkemece “Harçlar Yasası 123. maddeye 5766 Sayılı Yasa ile getirilen değişiklikten sonra taraflar kredi ilişkisi ve geri ödenmesi ile harçtan muaf olduklarından harç alınmamasına” dair karar verilmiş ise de, 492 Sayılı Harçlar Kanunu’nun 123/son maddesindeki harç istisnası yurtdışından alınacak kredilerin geri dönüşümü ile ilgili işlemlerle sınırlı olmak üzere uygulanmaktadır. Nitekim Anayasa Mahkemesinin 14.01.2010 tarih 2008/81 Esas ve 2010/8 karar sayılı kararı ve Hukuk Genel Kurulu’nun 06.10.2010 tarih 2010/12-443 Esas ve 2010/471 karar sayılı kararı da bu yöndedir.
Harç; bazı kamu hizmetlerinden yararlanan ve hatta kanun hükmü ile yararlanmak zorunda bırakılan özel ve tüzel kişilerin, özel menfaatlerine ilişkin olarak kamu kuruluşlarının hizmetlerinden yararlanmaları karşılığında belli bir ölçüde bu hizmetlerin maliyetine katılmaları amacıyla konulan ve zor unsuruna dayanan mali yükümlülüklerdir. (Pınar, Burak: Yargı ve İcra Harçları, Ankara 2009, S.1-3)
Mahkemelerin yürüttükleri yargısal faaliyet ve işlemler parasız değildir. Devlet mahkemeleri işler bir şekilde hak arayanların hizmetinde tutabilmek için, bazı giderler yapar ve bu giderilerin bir kısmı mahkemelerin faaliyetlerinden yararlananlardan harç olarak alınır.
Nitekim Yargıtay bir içtihadı birleştirme kararında; harç , devletin mahkemeler aracılığı ile yaptığı adli hizmete ondan yararlananların katkısıdır. Ancak yasada belirtilen durumlarda harç alınacağı biçiminde karar vermiştir. (16.11.1983 gün ve 5/6 sayılı İçt. Birl. K.)
Yukarıdaki açıklamalardan anlaşılacağı üzere harcın alınması ve tamamlanması yanların isteğine bırakılmayıp bu yönün resen gözetilmesi gerekmektedir.
Somut olay bakımından davanın kabulü oranında davalı tarafa nispi karar harcının yükletilerek hazineye gelir yazılması gerekirken, dava konusu işlemin harçta müstesna kılındığı kabul edilerek harç alınmasına yer olmadığına dair karar verilmesi doğru olmadığı ve yerel mahkeme kararının açıklanan nedenlerle bozulması gerekirken, ilamda yazılı gerekçelerle onandığı anlaşıldığından, bu yöne ilişkin karar düzeltme isteminin kabulü gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarıda (1) sayılı bentte açıklanan nedenlerle davalıların diğer karar düzeltme isteminin reddine, (2) sayılı bentte açıklanan nedenle karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin 04.04.2011 gün ve 2011/1397-4326 E.K. sayılı onama ilamının kaldırılarak yerel mahkeme hükmünün açıklanan gerekçeyle BOZULMASINA,evvelce alınan onama harcı ile peşin harcın istek halinde iadesine, 01.11.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.