YARGITAY KARARI
DAİRE : 19. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2011/14548
KARAR NO : 2012/8329
KARAR TARİHİ : 17.05.2012
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vek. Av. Mustafa Kemal Köseler gelmiş, diğer taraftan kimse gelmemiş olduğundan onun yokluğunda duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatın sözlü açıklaması dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
-KARAR-
Davacı vekili, taraflar arasındaki ticari ilişkide davalının davacıdan satın aldığı akaryakıt bedeli karşılığı toplam 77.000,00 TL tutarlı üç adet çeki keşide ederek verdiğini, çeklerin karşılıksız çıkması üzerine icra takibine başlanıldığını, davalının kısmi ödeme yaptığını, borçlu olduğunu ceza dosyasında kabul ettiğini, ancak bakiye borcunu ödemediğini belirterek, toplam 77.000,00 TL’nin her bir çek bedeline çeklerin keşide tarihlerinden işleyecek reeskont faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, çeklerin şirket adına olup, müvekkili tarafından keşide edilmediğini, davanın süresinde açılmadığını bildirerek, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, yapılan yargılama sonunda çeklerin ibraz tarihlerinden itibaren 6 aylık sürede zamanaşımına uğrayacağı, çeklerin icra takibine konulduktan sonra takipsiz bırakılma nedeniyle dosyaların 30.12.2007 tarihinde işlemden kaldırıldıkları, bu tarihten itibaren 6 aylık zamanaşımı süresinin geçtiği, davacının zamanaşımına uğrayan çeklerle kambiyo hukukundan kaynaklanan hakları yitireceği halde TTK.nun 730. maddesi yollaması ile 644. maddesi gereğince sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayanarak zamanaşımı süresinin dolmasından itibaren 1 yıl içinde keşideciden alacağını talep edebileceği, ancak belirtilen 1 yıllık süre içinde de davanın açılmadığı gerekçeleriyle davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Çekin zamanaşımına uğraması halinde kambiyo hukukundan doğan haklar yitirilir. Böyle bir durumda; arada temel ilişki varsa, zamanaşımına uğramış çeke yazılı delil başlangıcı olarak dayanılabilir ve alacağın varlığı tanık dahil her türlü delille kanıtlanabilir. Arada temel ilişki bulunmaması halinde ise, T.T.K.’nın 644. maddesinde düzenlenmiş olan sebepsiz zenginleşme hükmüne dayanılarak talepte bulunabilir.
Dava konusu somut olayda, davacı yan keşidecisi davalı, lehtarı davacı olan zamanaşımına uğramış çeklerin taraflar arasındaki akaryakıt alışverişi nedeniyle davalı tarafından düzenlendiğini bildirerek aradaki temel ilişkiye dayanmıştır. Davalı, ceza dosyasındaki hazırlık beyanında davaya konu çekteki imzayı kabulle borcunu kısmen ödediğini beyan etmiş, davalının sanık olarak yer aldığı ceza dosyasından verilen kararı vekili temyiz ederken temyiz dilekçesinde 2 adet çekin akaryakıt karşılığının verildiğini, bedelinin 20.000,00 TL’lik kısmını ödediğini bildirmiştir.
Bu durumda; mahkemece, davacının dava dilekçesinde taraflar arasındaki alım satım ilişkisine dayandığından alacağın B.K.’nun 125. maddesi gereğince 10 yıllık zamanaşımına tabi olduğu dikkate alınarak işin esası incelenerek varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken, somut olaya uygun düşmeyen gerekçelerle davanın zamanaşımından reddine karar verilmesi doğru değildir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, vekili Yargıtay duruşmasında hazır bulunan davacı yararına takdir olunan 900.- TL duruşma vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, peşin harcın istek halinde iadesine, 17.05.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.