YARGITAY KARARI
DAİRE : 19. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2012/10127
KARAR NO : 2012/18090
KARAR TARİHİ : 29.11.2012
MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi
Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
– K A R A R –
Davacı vekili, dava dışı 3. şahıs … İnş. Teks. Gıda Nak. San. ve Tic. Ltd.Şti’nin müvekkili bankadan kredi çektiğini, aralarında 28/07/2008 tarihli kredi sözleşmesi yapıldığını, kredinin teminatı olarak bu firmanın kendilerine, keşidecinin… Kalorifer San. Tic. Ltd. Şti, cirantanın … olduğu, 11/02/2009 tarihli ve 11.500,00 TL bedelli çeki verdiğini, bu çek nedeniyle müvekkili bankanın Samsun 7. İcra Müdürlüğü’nün 2010/1756 esas sayılı dosyası ile tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla icra takibi yaptığını, takibin sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre yapıldığını, TTK’nun 644. mad. uyarınca çekin zamanaşımı süresi dolduktan sonra bir yıllık süre içinde açıldığını, yasanın kendilerine bu hakkı verdiğini, takibin sebepsiz zenginleşme zaman aşımı süresinde yapıldığını, yine itirazın iptali davasının itiraz kendilerine tebliğ edilmediğinden süresinde açıldığını, davalıların itirazının haksız olduğunu, icra müdürlüğünce borçlu … hakkında durdurma kararı dahi verilmediğini, ispat külfetinin davalılarda olduğunu belirterek, davalıların itirazının iptaline, takibin ödenmemiş borç miktarı üzerinden devamına ve %40 icra inkar tazminatına hükmedilmesini dava ve talep etmiştir.
Davalı … vekili, davanın hak düşürücü süre itirazları, zamanaşımı def’ileri ve husumet itirazları nedeniyle reddine, davacının müvekkili lehine % 40 tazminat ödemesine karar verilmesini istemiştir.
Davalı Çağdaş Kalorifer Ltd. Şti., hak düşürücü süre itirazı ve zamanaşımı def’inde bulunarak, davanın reddine ve inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece, davalı …’nın çekte ciranta olduğu, cirantaya karşı sebepsiz zenginleşmeye dayalı dava açılamayacağı gerekçesiyle, bu davalı açısından davanın husumet yokluğu nedeni ile reddine, davalı … Kalorifer Ltd. Şti açısından ise, çekin keşide tarihinin 11/02/2009 olduğu, sebepsiz zenginleşme zamanaşımının (çek zamanaşımı 6 ay ve sebepsiz zenginleşme zamanaşımı 1 yıl eklenmek suretiyle) 11/08/2010 tarihinde dolduğu, davacının bu süre içerisinde 19/01/2010 tarihinde takip yaptığı, takibin yapılması ile zamanaşımı süresinin kesildiği ve yeni zamanaşımı süresinin bu tarihten itibaren 1 yıl 6 aylık sürenin eklenmesiyle 19/07/2011 tarihinde dolmuş bulunduğu, bu süre içerisinde TTK’nun 730/20 maddesi atfıyla çeklerde de uygulanan 662. maddesinde öngörülen ve sınırlı sayıda sayılan başkaca kesilme işleminin bulunmadığı, davanın ise bu süre geçtikten sonra 07/02/2012 tarihinde açılmış olması nedeniyle zamanaşımı süresinin dolduğu, yine icra dosyasında davacının 07/07/2011 tarihli yenileme işleminin de Ticaret Yasasında sayılan zamanaşımını kesen işlemlerden olmadığı, yenileme işleminin de ayrıca Samsun 1. İcra Hukuk Mahkemesi’nin 2011/562 esas ve 2011/565 karar sayılı ilamı ile de iptal edilmiş olduğu gerekçesiyle bu davalı hakkındaki davanın da zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiş, mahkeme kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
(1) Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacının davalı … hakkında kurulan hükme yönelik temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
(2) Davacı Banka, Samsun 7. İcra Müdürlüğü’nün 2010/1756 (yeni esas 2011/4306) sayılı dosyadan 19.01.2010 tarihinde takibe geçmiştir. Ödeme emri, borçlu… Kalorifer Ltd. Şti.’ne 27.01.2010 tarihinde tebliğ edilmiş, borçlu şirket 29.01.2010 havale tarihli dilekçe ile borcun tamamına itiraz ederek takibi durdurmuştur. Borçlu şirketin, itirazı alacaklıya tebliğ edilmemiş, alacaklı banka 07/02/2012 tarihinde itirazın iptali davası açmıştır. İtirazın alacaklıya tebliğ edilmemesi halinde, itirazın iptali davası için İİK’nun 67. maddesinde öngörülen 1 yıllık dava açma süresi işlemeye başlamaz. Davacı, davasını İİK’nun 67. maddesinde öngörülen sürede açmış olup, davasını da 6762 sayılı TTK’nun 644. maddesinde düzenlenen sebepsiz zenginleşmeye dayandırmıştır. Davalı, cevabında zamanaşımı def’inde bulunmuştur. Mahkemece, davalının zamanaşımı defi yerinde görülerek, davalı… Kalorifer Ltd. Şti hakkındaki davanın zamanaşımı nedeni ile reddine karar verilmiştir.
818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 133. (TBK. m. 154) maddesine göre alacaklının icra takibine geçmesi ile zamanaşımı kesilir. 818 sayılı BK.’nun 135. maddesine göre zamanaşımının kesilmesi tarihinden itibaren, yeni bir zamanaşımı süresi işlemeye başlar. İcra takibi ile kesilen zamanaşımı takibe ilişkin her işlemden sonra yeniden işlemeye başlar. Somut olayda, alacaklı bankanın takibe başladığı 19/01/2010 tarihi itibariyle zamanaşımı kesilmiş olup, bu tarihten itibaren sebepsiz zenginleşme için öngörülen 1 yıllık yeni bir zamanaşımı süresi işlemeye başlamıştır. Ödeme emri tebliği, icra takip işlemi olması nedeni ile 27/01/2010 tarihinde zamanaşımı tekrar kesilmiş olup, yeni bir süre işlemeye başlamıştır. Borçlu şirket , ödeme emrine 29/01/2010 havale tarihli dilekçe ile itiraz ederek takibi durdurmuştur. Takibin itirazla durmasından sonra, alacaklı yeni bir takip işlemi yapma yetkisini kazandığı anda süre yeniden işlemeye başlayacaktır. Borçlunun takibe itirazı giderilmeden alacaklının icra takip işlemi yapması mümkün değildir. Bu nedenle borçlunun itirazı, alacaklıya tebliğ edilmediği sürece hakdüşürücü süreler ve zamanaşımı süreleri işlemez. Zamanaşımı süresinin işlemeye başlayabilmesi için alacaklının icra takip işlemi yapabilecek durumda olması gerekir. İtiraz giderilmediği sürece alacaklı, icra takip işlemi yapamayacağı için bu dönemde zamanaşımı süresi işlemez. İİK’nun 62. maddesine göre itiraz eden borçlu itirazla birlikte itirazın tebliği için gerekli masrafı vermek zorundadır. Borçlunun masraf vermemesi nedeniyle itiraz dilekçesi tebliğ edilmediği dönemde zamanaşımı süresinin işlediğini kabul alacaklının maddi hukuka göre takipte haklı olduğu bir alacağı borçlunun insiyatifine bırakmış olur. Ayrıca itirazın iptali davası açma süresi 1 yıl olup, ödeme emrinin tebliğ tarihinden zamanaşımının işleyeceğinin ve itirazla sürenin durmayacağının kabulü, itirazın iptali davasının açılma süresini kısaltır. Kanun koyucunun yapmadığı bir sınırlama yorum yoluyla getirilmez. Mahkemece bu yönler gözetilmeden davanın zamanaşımı nedeni ile usulden reddi isabetsiz olup, bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bendde açıklanan nedenlerle, davacının davalı … hakkında kurulan hükme yönelik temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bendde açılanan nedenlerle davalı… Kalorifer Ltd. Şti. hakkında kurulan hükme yönelik temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 29.11.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.