YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2011/13888
KARAR NO : 2013/3835
KARAR TARİHİ : 05.03.2013
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.
Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
K A R A R
Dava, davacının 04.02.2002 – 15.10.2005 tarih aralığında davalı işyerinden asgari ücret üzerinden bildirilen çalışmaları ile ilgili olarak gerçek ücretin tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş ise de bu sonuca eksik araştırma ve inceleme ile gidilmiştir.
506 sayılı Yasanın 77. Maddesinde prime esas gerçek ücretin esas alınması koşuldur. Gerçek ücretin işçinin yaşı, kıdemi, meslek durumu dikkate alınarak, emsal işi yapan işçilerin aldığı ücret göz önünde tutularak belirlenmesi gerektiği Yargıtay’ın yerleşmiş görüşlerindendir.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının davalıya ait işyerinde şube yöneticisi olarak çalıştığı, davalı işyerindeki 16.4.2002 – 31.3.2005 tarih aralığındaki çalışmalarının kesintili olarak 4 şubeden bildirildiği, davacıya asgari ücretin üzerinde ücret ödendiğini gösteren 19.1.2005, 25.3.2005, 2.5.2005, 23.6.2005, 24.8.2005 ve 22.9.2005 tarihli Kasa Bülteni başlıklı belgeler ile 25.3.2005 tarihli para makbuzunun mevcut olduğu, tanık beyanlarında davacının maaşının asgari ücretin üzerinde olduğunun belirtildiği, alacak davasına ilişkin Kadıköy 1. İş Mahkemesinin 9.10.2008 tarih, 2005/1786 E. – 2008/485 K. Sayılı Kararında ücret olarak 900,00 TL üzerinden işlem yapıldığı, Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 31.1.2011 tarih, 2009/1542 E. – 2011/1485 sayılı kararı ile bu hükmün onandığı görülmüştür.
Somut olayda; davacının davalıya ait işyerinde şube yöneticisi olarak çalıştığı, davalı işyerine ait hesap akışını gösteren “Kasa Bülteni” başlıklı belgeler ile 25.3.2005 tarihli para makbuzunda davacının aylık ücretinin Kuruma bildirilenden farklı ve asgari ücretin üzerinde olduğu, yönetici konumunda olan kişinin asgari ücret üzerinden bildirilmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu, buna rağmen Mahkemece araştırma ve değerlendirme yapılmaksızın imzalı ücret bordroları bulunduğu gerekçesi ile davanın reddine karar verildiği görülmüştür.
Mahkemece yapılacak iş, Sosyal Güvenlik Kurumundan davacının sicil dosyası ile işyerine ilişkin dönem bordrolarını getirtmek, yapılacak keşif ve bilirkişi incelemesi ile işyerinin kapsam ve kapasitesini belirlemek, gerektiğinde işverenin bordrolarında kayıtlı diğer işçilerin beyanına başvurmak, işverenin yaptığı bildirimler ile çalışan işçilerin niteliklerini de karşılaştırarak, işverenin çalıştırdığı işçilerin kıdem ve pozisyonuna göre gerçek ücreti üzerinden bildirilip bildirilmediği üzerinde durmak, davacının asgari ücret ile çalışması olağan olmayan nitelikli bir işçi olup olmadığını, nitelikli bir işte çalıştırılıp çalıştırılmadığını belirlemek, asgari ücretle çalışmasının olağan olmadığı belirlendiği takdirde, işverenin aynı pozisyondaki işçilere ödediği ücretlerin gerçeğe uygun olup olmadığını değerlendirmek, bu bildirimlerin gerçeğe uygun olduğunun belirlenmesi halinde, bu ücretleri esas almak, aksi takdirde benzer işi yapan işyerlerinden, gerektiğinde ilgili meslek odasından emsal ücret araştırması yaparak, tüm deliller birlikte değerlendirilerek elde edilecek sonuca göre karar vermekten ibarettir.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma sonucu … şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 05.03.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.