YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2013/516
KARAR NO : 2013/14606
KARAR TARİHİ : 04.07.2013

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, 01/02/1996 – 22/07/2004 tarihleri arasında zorunlu SSK’lı çalışmaları dışında Tarım … sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

K A R A R

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici nedenlere göre davacının ve davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2-Dava; davacının 1.2.1996-22.7.2004 tarihleri arasında kısa süreli SSK’lı çalışmaları dışında 2926 sayılı yasa kapsamında tarım … sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, davanın kabulü ile davacının 1.2.1996-22.7.2004 tarihleri arasında çakışan SSK ‘lı çalışma süreleri dışında tarım … sigortalılığın tespitine ilişkin verilen karar Dairemizce ; yapılan zabıta araştırması ve muhtarlık beyanına göre davacının 2001 yılında İzmir İline taşındığı ve bu tarihten sonrada çiftcilik yapmadığının belirlendiği halde davacının tam olarak hangi tarihte tarımsal faaliyetine son verdiğinin tespit edilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken 22.7.2004 tarihine kadar sigortalılığa karar verilmesini hatalı olduğu gerekçesiyle bozulmuştur.
Mahkemece dairemiz bozmasına uyulmuş bozma doğrultusunda yapılan araştırma sonucu davacının 2001 yılından itibaren İzmir ilinde yaşadığı ve tarımsal faaliyetini bulunmadığı tespit edilerek bu kez davacının 1.6.1994-31.12.1997 ve 1.6.2000-31.12.2000 tarihleri arasında 506 sayılı Yasaya tabi zorunlu SSK süreleri dışında tarım … sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiştir.
Bozma kararından,yalnız kararı temyiz etmiş olan taraf istifade eder..Yargıtay’ın bozma kararına uyan mahkeme artık bozma kararı gereğince işlem yapmak ve hüküm vermek zorundadır.Mahkemenin bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usuli müktesep hak doğmuştur.(09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı)Usuli müktesep hak müessesesi HUMK’nda düzenlenmiş olmamakla beraber,Yargıtay içtihatları ile kabul edilmiş ve geliştirilmiştir.Bazı konuların bozma kararının kapsamı dışında kalarak kesinleşmesi durumunda da usuli kazanılmış hak doğmuş olur.Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün,bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir.Bozma kararına uyan mahkeme,kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez.Yani kesinleşmiş bu kısımlar o kısımlar lehine olan taraf yararına bir usuli müktesep hak teşkil eder.Hal böyle olunca,mahkemenin verdiği ilk kararda davacının sigortalılığı 1.2.1996 tarihi itibariyle başlatılmış 22.7.2004 tarihinde sonlandırılmış ve kararı sadece davalı Kurum temyiz etmiştir.Dolayısıyla sigortalılığın 1.2.1996 tarihinden önceye götürülmesi karar davacı tarafından temyiz edilmediği için Kurum açısından oluşan usuli müktesep hakka aykırıdır.Verilen ilk kararla davacının 1.2.1996-22.7.2004 tarihleri arasında çakışan SSK’lı süreler dışında tarım … sigortalılığa karar verildiği halde bu kez 1.6.1994-31.12.1997 ve 1.6.2000-31.12.2000 tarihleri arasında SSK’lı süreler dışlanarak sigortalılığa karar verilmiş bu haliyle de bozma kapsamı dışında kalarak davacının kabul edilen 1998,1999 yıllarına ilişkin sigortalılığı iptal edilerek davacı lehine oluşan usuli müktesep hakka aykırı karar verilmesi hatalı olmuştur.
Ne var ki bu yanlışlıkların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı HMK 370/2 .maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün 1.bendinin silinerek yerine “Davacının 1.2.1996-31.12.2000 tarihleri arasında 506 sayılı Yasaya tabi zorunlu kısa süreli SSK’lı çalışmaları dışında 2926 sayılı Yasa kapsamında tarım … sigortalısı olduğunun tespitine” tarih ve sözcüklerini eklenmesine hükmün değiştirilen ve DÜZELTİLEN BU ŞEKLİ İLE ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz harcının davacıya yükletilmesine, 04.07.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.