YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2010/1070
KARAR NO : 2010/4561
KARAR TARİHİ : 20.04.2010
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, 02.03.1982 tarihinden itibaren zorunlu … sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici nedenlere göre davalı Kurumunun tüm temyiz itirazlarının reddine.
2- Davacının temyizine gelince; davacı 02.03.1982 tarihinden itibaren zorunlu Bağ Kur sigortalısı olduğunun tesbitini talep etmiştir .
Mahkemece davacının ilk prim ödemesinin başladığı 31.05.1982 tarihi ile Esnaf Sicil kaydının son bulduğu 08.08.2005 tarihleri arasında zorunlu bağ kur sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan ve 01.04.1972 tarihinde yürürlüğe giren, 1479 sayılı Yasa’nın 24. maddesi ilk şekliyle, sigortalılığın oluşumu için, kendi ad ve hesabına bağımsız çalışma olgusunun gerçekleşmesi yanında, ayrıca, kanunla kurulu meslek kuruluşlarına kayıtlı olma koşulunu da aramıştır. Bu kuruluşlara kayıt tarihi ise, sigortalılığın başlangıcı yönünden, yasal karine kabul edilmiştir. 04.05.1979 tarihinde yürürlüğe giren 2229 sayılı Yasa, …’lu olabilme yönünden, söz konusu 24. maddenin öngördüğü meslek kuruluşlarına kayıtlı olma koşulunu kaldırmış, sadece yasanın temel ilkesi olan kendi ad ve hesabına çalışma koşulunun gerçekleşmesi durumunda, sigortalılığın oluşacağını yeterli görmüştür. Buna karşın, 20.04.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Yasa bağımsız çalışanların sigortalı olabilmeleri yönünden vergi yükümlülüğünü öngörmüş, vergiden muaf olanların da kanunla kurulu meslek kuruluşlarına kayıtlı olmaları durumunda yine sigortalı sayılacaklarını kabul etmiştir. Nihayet, uyuşmazlık konusu dönemde yürürlükte bulunan 22.03.1985 yürürlük tarihli 3165 sayılı Yasa, sigortalılığa karine yönünden vergi kaydının, bu kaydın bulunmaması veya vergiden muaf olunması halinde, esnaf ve sanatkar sicili veya kanunla kurulu meslek kuruluşu kayıtlarının esas alınacağını belirlemiştir.
Dosaya içindeki bilgi ve belgelerden davacının 02.03.1982-02.02.1983, 20.04.1983-14.08.1989,30.01.1991-08.04.1993 tarihleri arasında vergi kaydının, 18.04.1982-31.07.2005 tarihleri arasında Esnaf Odası kaydının 18.8.1984-8.8.2005 tarihleri arasında Esnaf Sicil Kaydının mevcut olduğu anlaşıldığına göre zorunlu Bağ Kur sigortalılığının 20.04.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Yasa gereğince bu tarihten başlatılması gerekirken yazılı şekilde ilk prim ödemesinin başladığı 31.05.1982 tarihinden başlatılması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K.’nun 438/7. maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hüküm fıkrasının tümü ile silinerek yerine;
“1. Davanın kısmen kabulü ile davacının 20.04.1982-08.08.2005 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa kapsamında zorunlu Bağ Kur sigortalısı olduğunun tesbitine,
2.Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT üzerinden hesaplanan 500,00 TL avukatlık ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 500,00 TL avukatlık ücretinin ise davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
3.Davacı tarafından sarf olunan 244,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4.Davalı Kurum harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına” rakam ve sözcüklerinin yazılmasına hükmün değiştirilmiş ve DÜZELTİLMİŞ BU ŞEKLİ İLE ONANMASINA,20.04.2010 gününde oybirliği ile karar verildi.