YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2011/2932
KARAR NO : 2012/16783
KARAR TARİHİ : 08.10.2012
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
DAVALILAR :
Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,
2-Dava, davacının 12.8.2008-1.9.2010 tarihleri arasında davalı işyerinde kesintisiz geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, davanın kabulü ile davacının 12.8.2008 – 1.9.2010 arası davalı işyerinde asgari ücretle SSKlı olarak çalıştığının tespitine karar verilmiştir.
Uyuşmazlık, davacının davalı işyerinde geçen çalışmalarının tam veya kısmi süreli olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
İşçinin normal haftalık çalışma süresinin, tam süreli iş sözleşmesiyle çalışan emsal işçiye göre önemli ölçüde daha az belirlenmesi durumunda sözleşme kısmi süreli iş sözleşmesidir. Ay içerisinde günün bazı saatlerinde çalışan ve çalıştığı saat karşılığında ücret alan sigortalının ay içindeki prim ödeme gün sayısı, ay içindeki toplam çalışma saati süresinin İş Kanunu’na göre belirlenen haftalık çalışma süresine göre hesaplanan günlük çalışma saatine bölünmesi suretiyle bulunur. Bu şekildeki hesaplamada gün kesirleri bir gün kabul edilir. Genel bakımdan çalışma süresi haftada en çok kırkbeş saattir. Pazar günü hafta tatili olduğundan 7.5 saat çalışma bir günlük çalışma olarak kabul edilmektedir.
Somut olayda, davacının davalı işyerinde çalışmaya başladığına dair sigortalı işe giriş bildirgesinin düzenlenmediği, Kuruma bildirilen çalışmanın da bulunmadığı anlaşılmaktadır. Davacının çalıştığını iddia ettiği apartman işyeri 20 bağımsız bölümden oluşmaktadır. Dosyada bulunan ödeme makbuzları, yönetici ile davacı arasında yapılmış davacıya yüklenen işlerin nasıl yapılacağına dair el yazılı belge ve tanık beyanları nedeniyle mahkemece 12.8.2008 – 1.9.2010 arası davalı işyerinde asgari ücretle SSKlı olarak çalıştığının tespitine karar verilmiştir. Davacıya temizlik ücreti adı altında yapılan ödemenin mahiyeti ve net asgari ücrete oranı, davacının sosyal konumu, davacının Eşine de kat maliki olarak ödenmesi … olmayan bir kısım işler nedeniyle ücret ödenmesine göre davacının davalı işyerindeki çalışmasının kısmi süreli olduğu, kalorifer yakma işi bulunmayan ve 20 bağımsız bölümden ibaret bir apartmanda tanık beyanlarına göre tam gün çalışmayı gerektirir bir işin de bulunmadığı anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca, davacının bir hafta süresince davalı işyerinde hangi işleri yaptığı ve bu işleri yapmak için kaç saat çalıştığı belirlenerek 4857 sayılı İş Kanunu’nun 63. maddesi gereğince 7.5 saat çalışma bir günlük çalışma hesabı ile 5510 sayılı Yasa’nın 80.maddesine göre davacının aylık kazanç toplamı ile çalışma gün sayısının (prim ödeme gün sayısı) hüküm altına alınması gerekirken mahkemece bu yönde yeterli ve gerekli bir araştırma yapılmadan davacının tam süreli çalıştığının kabul edilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Yapılacak iş, işyerine ait ücret ödeme belgelerinin tamamını ( bordro, gider makbuzları vs) getirterek davacıya hangi ad altında (temizlik ücreti vb), hangi sıklıkta ve ne miktarda ödeme yapıldığını belirleyerek çalışmanın geçtiği dönemdeki asgari ücret ile karşılaştırarak kaç günlük çalışma karşılığında ödendiğini belirlemek, davacının çalıştığı dönemde komşu apartman görevlileri ile işyerine yakın benzeri işyerlerinin çalışan ve yöneticilerini tanık olarak dinleyerek davacının davalı işyerinde hangi işleri yaptığı ve bu işleri yapmak için günde kaç saat çalıştığı, giderek haftalık ve aylık çalışma süreleri belirlenerek, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 63. maddesi gereğince 7.5 saat çalışma bir günlük çalışma hesabı ile 5510 sayılı Yasa’nın 79.maddesine göre davacının aylık kazanç toplamı ile çalışma gün sayısını (prim ödeme gün sayısı) hüküm altına almaktan ibarettir.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz edenlerden işverene iadesine, 08/10/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.