YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2013/13523
KARAR NO : 2013/18905
KARAR TARİHİ : 22.10.2013

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
DAVALILAR :

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde Ekim 2000 – 13/11/2006 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davalılardan Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
K A R A R

Dava, davacının 2000/10.ay ile 13/11/2006 tarihleri arasında davalı işyerinde geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece davanın kısmen kabulü ile, davacı …’ın davalıya ait 1054187 55 01 sig.sic.nolu …ünvanlı işyerinde 18/10/2000 tarihi ile 15/05/2002 tarihi arasında ve 14/06/2002 tarihi ile 13/11/2006 tarihi arasında, asgari ücret ile çalıştığının tespitine,karar verilmiştir.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davalı işyerinin 13.11.2006 yılında 5510 sayılı yasa kapsamına alındığı, bu tarihten öncesine dair bordrolarının olmadığı, 02.02.1998 tarihinde açılmış olup,halen faal olduğu, davacının 13.11.2006-03.12.2007 tarihleri arasındaki çalışmalarının davalı tarafça Kurum’a bildirildiği,davacının imzalı işe giriş bildirge tarihinin 13.11.2006 olduğu, davalı işyerinin Türkiye … kararı ile haksız rekabetten ötürü 15.05.2002-14.06.2002 tarih aralığında 1 ay kapatıldığı, davacı ve davalı tanık beyanlarının çelişkili olduğu anlaşılmaktadır.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı yasanın 79. maddesi bu tip hizmet tesbiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay’ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir. Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır. Çalışma olusu her türlü delille ispat kazanabilirse de çalışmanın konusu niteliği başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir. Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555- 3.11.2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır.
Yapılacak iş, … aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları; yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak, İl Sağlık Müdürlüğünce tutulan ve eczanelerden gönderilen fatura ve reçetelerin kaydedildiği zimmet defterinde, uyuşmazlık konusu dönemde davalı tarafından teslim edilen fatura ve reçetelerle ilgili olarak davacının isim yada imzasının bulunup bulunmadığını sormak ve davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği nazara alınıp araştırma genişletilerek tüm deliller birlikte değerlendirilip sonucuna göre karar vermekten ibarettir.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, hükmü temyiz eden davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 22/10/2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.