YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2009/6044
KARAR NO : 2010/4614
KARAR TARİHİ : 21.04.2010

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, sigortalılık başlanğıç tarihinin yurt dışında başladığı tarih olan 17.11.1974 olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R

Davacı yurt dışında ev kadını olarak bulunduğu 17.11.1974-15.6.1985 tarihleri arasında kalan 1201 günlük süreyi 3201 sayılı Yasa’ya göre borçlanarak bedelini süresinde ödediği halde, davalı kurumun sigortalılığını yurt dışında oturmanın başladığı tarih yerine, yurda döndükten sonra 506 sayılı Yasa kapsamındaki çalışmasının başladığı 1.12.2001 tarihinden itibaren borçlanılan süre kadar geriye doğru gidilerek sigorta başlangıç tarihinin belirlediğinden bahisle kurum işleminin iptali ile sigorta başlangıç tarihinin yurt dışında oturmanın başladığı 17.11.1974 tarihi olduğunun tespitine karar verilmesine istemiştir.
Mahkemece yurt dışında oturmaya başlanılan tarihin sigorta başlangıcı olarak kabulüne karar verilmişse de bu sonuç hatalı olmuştur.
Davacının 17.11.1974-15.6.1985 -15.08.2000 tarihleri arasında ev kadını olarak Almanya’da bulunduğu uyuşmazlık konusu değildir. Uyuşmazlık yurt dışına çıkmadan önce Türkiye’de sigortalı çalışması bulunmayan ve 3201 sayılı Yasa’nın mülga 3/b maddesi gereğince ev kadını olarak yurt dışında bulunduğu süreleri borçlanan davacının Türkiye’deki sigortalılığının hangi tarihten başlatılması gerektiğine ilişkindir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 3201 sayılı Yasa’nın 5/3 maddesinde sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi hizmeti bulunmayan istek sahiplerinin sigortalılıklarının başlangıç tarihinin, borçlarını tamamen ödedikleri tarihten borçlanılan gün sayısı kadar geriye götürülmek suretiyle bulunacağı, Türkiye Cumhuriyeti ile Almanya Federal Cumhuriyeti arasında imzalanan sosyal güvenlik sözleşmesinin 29/4 maddesinde ise “Bir kimsenin Türk sigortasına girişinden önce bir Alman rant sigortasına girmiş bulunması halinde, Alman rant sigortasına giriş tarihinin Türk sigortasına giriş tarihi olarak kabul edileceği düzenlenmiştir. Diğer bir deyişle Türkiye Cumhuriyeti ile Almanya Federal Cumhuriyeti arasında imzalanan sosyal güvenlik sözleşmesinde de 3201 sayılı Yasa’nın 5/3 maddesindeki düzenlemenin aksine ev kadınları bakımından yurt dışında oturma tarihinin Türk sigortasına giriş tarihi olarak kabul edileceğinin kabulüne elverişli bir düzenleme yoktur. Mahkemece Türkiye Cumhuriyeti ile Danimarka Krallığı arasında Sosyal Güvenlik Sözleşmesinin 33 maddesinin 4.bendinde yer alan “Bir Danimarka yada Türk vatandaşı yada geride kalan hak sahiplerinin özellikle Türk mevzuatına göre tamamlanan prim ve sigorta süreleri dikkate alndığında bir aylığa hak kazanma koşullarını yerine getirmediği taktirde ilgili kimsenin Danimarka mevzuatına göre tamamladığı ikamet sürelerini gerekli miktarı Türk mevzuatına göre geçirilmiş prim ve sigorta süreleri gibi dikkate alınır,ancak söz konusu prim ve sigorta süreleri ile anılan ikamet süreleri çakışmamalıdır” yolundaki hükmün kıyasen Almanyada ev hanımı olarak ikamet eden ve bu süreleri 3201 sayılı yasa uyarınca borçlanılan sigortalılar yönünden uygulama olanağı yoktur.
Hal böyle olunca Türkiye’deki sigortalı çalışmanın başladığı tarihten itibaren borçlanılan 1201 gün geriye gidilmek suretiyle sigorta başlangıcının tespiti gerekirken yurt dışında oturmaya başlanılan tarihin sigorta başlangıcı olarak kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalı …’ un temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 21.4.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.