YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2012/13788
KARAR NO : 2013/19400
KARAR TARİHİ : 04.11.2013

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen ve Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalılar vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,
2- Dava, davacının 01.10.1981-30.11.2006 tarihleri arasında davalı işverene ait iş yerinde geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile hükümde … şekilde karar verilmiş ise de bu sonuca eksik araştırma ve inceleme ile gidilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa’nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa’nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay’ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.
Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır. Çalışma olgusu her türlü delille ispat edilebilirse de çalışmanın konusu niteliği başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir. Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555- 3.11.2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davalı işverene ait olduğu anlaşılan farklı işyerlerinden davacı adına 01.10.1981 tarihinden 26.10.2004 tarihine kadar değişik tarihlerde birden çok işe giriş bildirgesinin verildiği, davalının yanı sıra davalı ile bağlantısının olup olmadığı belli olmayan … İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. unvanlı işyerinden 14.03.1986 tarihinde ve Vam Mühendislik unvanlı işyerinden 03.10.2006 tarihinde işe giriş bildirgelerinin verildiği, davacının hizmet cetvelinden, davalıya ait 16759 sicil numaralı işyerinden 1982/1.döneminde hizmet bildirilmeye başlandığı ve giriş çıkış yapılmak sureti ile davalıya ait olduğu anlaşılan farklı sicil numaralı işyerlerinden hizmet bildirildiği gibi, kime ait olduğu ve davalı işyeri ile bağlantısının olup olmadığı belli olmayan işyerlerinden de hizmet bildirimi yapıldığı, iki bordro tanığının beyanına başvurulduğu, bir kısım dönem bordrolarının getirtildiği, ancak mahkemece karar altına alınan şekilde çalışmanın kanıtlanamadığı anlaşılmaktadır.
Yapılacak iş, davacı adına hizmet bildiriminin yapıldığı işyerlerinin (12542.63/01; 10829.47/01; 15456.63/01; 11004107.23/01; 1062450.42/01 sicil numaralı işyerleri gibi) kimin adına tescil edildiklerini yine davacı adına işe giriş bildirgesinin verildiği … İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile … Mühendislik unvanlı şirketlerin ortaklarının kimler olduğunu, davalı işyeri ile bağlantılarının bulunup bulunmadığını tespit etmek, bu işyerlerinin işyeri sicil dosyaları ile dönem bordrolarını isteyerek, bordrolarda kayıtlı ve tarafsız tanıklar saptanarak bunların bilgilerine başvurmak, bordolarda adı geçen kişilerin adreslerinin tespit edilememesi veya beyanları ile yetinilmediği takdirde, Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları; yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile … şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalılardan Tarık Budak Mühendislik Taahüt. Tic. Ltd. Şti’ne iadesine, 04/11/2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.