YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2011/13013
KARAR NO : 2011/9837
KARAR TARİHİ : 14.11.2011
MAHKEMESİ :… Mahkemesi
Davacı, 1.10.2008 tarihinden sonraki 2926 sayılı Yasaya tabi hizmetlerinin iptal edilmesi gerektiğinin tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara,toplanan delillere,hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre davalı Kurum vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,
2-Dava davacının 1.10.2008-1.6.2010 tarihleri arasında tarım … sigortalısı olmadığının tespitine ilişkindir.
Mahkemece istem davacının önceden başlayan 506 SK’na tabi zorunlu sigortalılığı ve çiftçilikten gelirinin asgari ücretin altında olduğu ziraat odasından verilen muafiyet belgesinden anlaşılmasına göre aynen kabul edilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım … hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. …’un … bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye,
Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan … Kooperatifleri ile Birliği, … Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Somut olayda davacının 1.1.1985 tarihinden itibaren tarım … sigortalısı olarak kayıt ve tescilinin bulunduğu 1.1.1985-1.1.2000 tarihleri arasında tarım … sigortalısı olduğu konusunda ihtilaf olmadığı,anılan tarihler arasında … … Mahkemesinin 2008/822-E ve 2008/900 K. sayılı Kararları ile davacının bu süreler arasında1986 yılında 7 gün 1989 yılında 35 gün olmak üzere toplam 42 günlük 506 SK’na t abi zorunlu sigortalılık süresinin çıkartılarak kalan sürede (1.1.1985-1.1.2000) tarihleri arasında tarım … sigortalılığının tesbiti kararının 21 Hukuk Dairesince onanarak kesinleştiği,davacının 1.1.2000 tarihinden sonra da,2003 yılında 28 gün,2005 yılında 111 gün 2006 yılında 361 gün 2007 yılında159 gün 2008 yılında (22.1.2008-1.11.2008 tarihleri arasında) 163 gün 506 sayılı Yasa’ya tabi zorunlu sigortalı çalışmalarının bulunduğu,29.7.2009 tarihinde 5510 sayılı Yasa’dan faydalanarak 1985-2000 yılları arasında yapılandırma prim borcunu ödediği,Pancar Ekicileri Kooperatifi ve Tarım Kredi Kooperatifi üyeliğinin olmadığı,Ziraat odası kaydının 23.7.2007 tarihinden başlayıp devam ettiği bu kayda “çiftçilik gelirinin asgari ücretinin altındadır” şeklinde şerh düşüldüğü,Tapu Müdürlüğünün 12.4.2011 tarihli yazısında 2.11.1995 tarihinde Kadastrodan alınan 818 m2 samanlık ev ve arsasının bulunduğu,23.9.2009 tarihli tapu müdürlüğü yazısında ise 21.700 m2 tarlasının olduğunun yazıldığı hangi tarihde edinildiğinin belirtilmediği zabıta araştırmasında 1980-2006 yılları arasında 20 dönüm arazi ektiği 2006 yılında …’ya gittiği ve tarlaları sattığının muhtar imzası ile de tasdik edildiği,davalı Kurumca 5510 sayılı Yasa’ya göre ziraat odası kaydının 23.7.2007 tarihinden başlaması ile davacının tarım … sigortalılığının resen 1.10.2008 tarihinden itibaren yeninden başlatıldığı tesbiti istenen dönemler arasında herhangi prim kesintisinin olmadığı görülmektedir.
Mahkemece,davacının 506 sayılı Kanun’a tabi sigortalılığı 5510 SK’nun 1.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmesinden önce başladığı,ancak önceden başlayan tarım … sigortalılığının,1.1.1985 tarihinde yürürlükte olan 2926 SK’na göre başlatıldığı,5510 sayılı Yasa’nın 53.maddesine göre önceden başlayan sigortalılığa değer verildiği,davacının tarım … sigortalısı olduğu,ancak 5510 sayılı Yasa’nın 4.maddesine göre 16 yaşından büyükler için ödenen asgari ücretin altında zirai gelir elde edilmesi halinde tarım … sigortalılığının terkin edilmesinin bildirildiği,görülmüştür.
Hal böyle olunca mahkemcec 2008-2010 yılları arasında 5510 sayılı Yasa’nın 4.maddesi nazara alınarak davacının 2008-2010 yılları arasında zirai kazançtan elde ettiği gelirin 16 yaşından büyükler için tesbit edilen asgari ücretin altında olup olmadğının ziraat odaları Birliğinden,ayrıca 2008-2010 yılları arasında üzerine kayıtlı tarımsal arazisinin olup olmadığının ilgili Tapu Müdürlüğünden sorularak tüm delillerle birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ:Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA,14.11.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.