YARGITAY KARARI
DAİRE : 20. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2011/10911
KARAR NO : 2011/16149
KARAR TARİHİ : 29.12.2011
MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi
Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:
K A R A R
Yörede 2005 yılında yapılan kadastro çalışmaları sırasında Köprücek köyü 167 ada 12 parsel sayılı 659.96 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, senetsizden kazandırıcı zaman aşımı zilyetliği nedeniyle tarla niteliğinde davalı adına tespit edilmiştir. Orman Yönetimi, taşınmazın kesinleşen orman kadastro sınırları içinde kalan bölümüne ait tespitin iptali ile bu bölümün orman niteliğinde Hazine adına tescili istemi ile dava açmıştır. Mahkemece davanın reddine, çekişmeli parselin tespit gibi davalı adına tapuya tesciline karar verilmiş, hükmün Orman Yönetimi tarafından temyizi üzerine Yargıtay 20. Hukuk Dairesince bozulmuştur. Hükmüne uyulan bozma ilamında özetle: “Mahkemece, çekişmeli taşınmazın orman sayılmayan yerlerden olduğu gerekçesi ile hüküm kurulmuşsa da yapılan inceleme ve araştırma hüküm kurmaya yeterli ve elverişli değildir. Dava kesinleşen orman kadastrosuna dayanılarak açılmıştır. Bu nedenle, 02 Eylül 1986 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 6831 sayılı Orman Yasasına Göre Orman Kadastrosu ve aynı Yasanın 2/B maddesinin Uygulanması Hakkındaki Yönetmeliğin 54. maddesi uyarınca hazırlanan Orman Kadastrosu Teknik İzahnamesinin 49. maddesinde … “Orman sınır noktası ve hatların uygulanmasında tutanaklardan, orman kadastro haritasından, … fotoğraflarından, varsa ölçü karnelerinden, nirengi, poligon, röper noktalarından yararlanılır. Sınırlama tutanakları ile orman kadastro haritaları arasında çekişme olduğunda ölçü değerleri ve tutanaktaki ifadeler arazinin durumuna göre incelenir, hangisi daha çok uyum gösteriyorsa ve gerçek duruma uygun ise o esas alınır.” hükmü ile 15.07.2004 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Orman Kadastrosunun Uygulanması Hakkında Yönetmeliğin “Teknik İşler” başlıklı Dokuzuncu Bölümde … esaslar birlikte değerlendirildiğinde tutanaklardaki anlatımlara değer verilerek uyuşmazlığın çözülmesi gereklidir. Tutanaktaki anlatımlardan kişilere ait tarım alanları ile ormanın o günkü doğal sınırlarının esas alınarak orman sınır hatlarının belirlendiği anlaşılmaktadır. Bu sınırın belirlenmesinde en doğru yol gösterici ise yine o tarihteki … fotoğrafına yansıyan orman ve tarım alanlarının görüntüleridir. Çekişmeli yerde orman kadastrosunun yöreye ait … fotoğraflarından yararlanılmak suretiyle yapıldığı, bu yöntemle yapılan orman kadastrosunda orman tahdit nokta ve hatlarının … fotoğraflarına işlendiği ve detay tariflerinin günlük olarak düzenlenen tutanaklara yazıldığı, arazi çalışmaları bitirildikten sonra … fotoğrafları stereomikrometre – SGM4 aletiyle değerlendirilip orman sınır nokta ve hatlarının 1/10000 ölçekli haritalar üzerine aktarılarak orman tahdit haritaları oluşturulduğu bilinmektedir. Bir yörede orman kadastrosu hangi yöntemle yapılmışsa mahkemece uyuşmazlığın çözümünde de o yöntemin uygulanması gereklidir. Diğer taraftan, Dairede incelemesi yapılan dava dosyalarının bir kısmında davalıların H.Y.U.Y.’nın 151/5 madde hükmüne uygun olarak alınan imzalı beyanlarında Orman Yönetiminin davasını kabul ettiklerini bildirdikleri, daha sonraki oturumlarda ise yargılama giderlerinden kurtulmak amacıyla bu şekilde beyanda bulunduklarını, taşınmazın tarım alanı
olduğunu ve zilyetliklerinde bulunduğunu bildirerek davanın reddini istedikleri, mahkemece davalıların bu son beyanlarına değer verilerek davanın reddine karar verildiği gözlenmiştir. Davalıların usulen belgelendirilen kabul beyanı H.Y.U.Y.’nın 95. maddesi hükmüne göre davadan feragat gibi kesin hükmün sonuçlarını doğurur. Davanın kabulü ile dava konusu uyuşmazlık sona erer ve mahkemece davalının kabul beyanı göz önünde bulundurularak davanın kabulüne karar vermesi gerekir. Davalı, kabul beyanının iradesini sakatlayan bir işlemle alındığını da iddia etmemektedir. Bu beyandan sonra mahkemece taşınmazın orman sayılan yerlerden olup olmadığı konusu araştırılmışsa da, bu durum davalının kabulden dönmesine olanak sağlamaz ve davalı kabulü ile bağlıdır. Mahkemece bu yön de gözetilmemiştir.
Açıklanan nedenlerle mahkemece birbirine yakın olan ve aynı orman sınırını ilgilendiren bir çok parselin aynı iddia ile dava konusu edildiği, bu konuda mahkemede pek çok dava dosyası bulunduğu anlaşıldığından, birbirine komşu ya da yakın komşu olan parsellere ait dava dosyaları gruplandırılarak bu dava dosyalarının birinde yörede 1979 yılında yapılan orman kadastrosunda kullanılan, orman sınır, nokta ve hatlarının işlenmiş olduğu … fotoğrafı bulundukları yerlerden getirtildikten sonra önceki bilirkişiler dışında halen … ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman yüksek orman mühendisleri arasından seçilecek üç orman mühendisi ve bir harita mühendisinden veya olmadığı takdirde bir tapu ve … memurundan oluşturulacak bilirkişi kurulu aracılığıyla yeniden yapılacak inceleme ve keşifte orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritası ile orman sınır nokta ve hatlarının işlenmiş olduğu … fotoğraflarının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ve … fotoğrafının ölçeğine çevrildikten sonra, her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine ablike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazın konumunu … parsellerle birlikte haritalar üzerinde gösterecekleri yalnız büro incelemesi değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan … yapısı ve üzerindeki bitki örtüsünü de inceleyen, krokili, bilimsel verileri bulunan yeterli rapor alınmalı, yukarıda izah edilen tüm bu olgular yanında 6831 sayılı Yasanın 7. maddesini değiştiren 4999 sayılı Yasanın 3. maddesinde “… evvelce sınırlaması yapılmış olup da herhangi bir nedenle orman sınırları dışında kalmış ormanların … orman kadastrosu ve bu ormanların içinde ve bitişiğinde bulunan her çeşit taşınmaz malların ormanlarla müşterek sınırlarının tayini ve tespiti ile 2 nci madde uygulamaları ile ilgili olarak kadastrosu kesinleşmiş yerlerde tespit edilen fennî hataların düzeltilmesi işleri orman kadastro komisyonları tarafından yapılır.” hükmü yer aldığından; 02/09/1086 tarih ve 192095 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6831 sayılı Orman Kanununa Göre Orman Kadastrosu ve Aynı Kanunun 2/B Maddesinin Uygulanması Hakkında Yönetmelikte de benzer hükümler bulunup 15/07/2004 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Orman Kadastrosunun Uygulanması Hakkında Yönetmeliğin 26/h maddesi gereğince herhangi bir nedenle orman sınırları dışında kalmış ormanların orman kadastro komisyonlarınca devlet ormanı olarak sınırlandırılacağı belirtildiğinden … fotoğrafındaki tarım alanı-orman sınırı esas alınmalıdır. Davalının kabul beyanı bulunan dosyalarda bu durum ve kabul beyanından dönülemeyeceği de nazara alınmalı, tüm deliller birlikte değerlendirilerek oluşacak sonuca göre bir hüküm kurulmalıdır. Değinilen yönler gözetilmeksizin kurulan hüküm usul ve yasaya aykırıdır.” hükmüne yer verilmiştir. Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda davalının 20/09/2006 tarihli oturumda imzalı beyanı ile H.Y.U.Y.’nın 151/. 5 maddesi hükmüne uygun bir biçimde davayı kabul ettiği, bu beyanın H.Y.U.Y.’nın 95 maddesinde hükmüne göre davadan feragat gibi kesin hükmün sonuçlarını doğurduğu, kabul ile uyuşmazlığın sona erdiği, davalının diğer oturumlarda “yargılama giderinden kurtulmak amacıyla bu şekilde beyanda bulunduğu, taşınmazın zilyetliğinde tarım alanı olduğu” şeklinde beyanda bulunarak kabulden dönmesinin hukuki sonuç doğurmayacağı gerekçesi ile davanın kabulüne, tespitin iptali ile çekişmeli parselin bitişiğindeki Emrekıran Devlet Ormanı ile birleştirilmek suretiyle orman niteliğinde Hazine adına tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.
Dava kadastro tespitine itiraza ilişkindir.
Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde tespit tarihinden önce 1979 yılında yapılıp 28/09/1979 tarihinde ilan edilerek kesinleşen orman kadastrosu ve 1744 sayılı Yasa ile değişik 2. madde uygulaması bulunmaktadır.
Mahkemece Dairemiz bozma ilamına uyulmuşsa da değerlendirmesi yanlış yapılmıştır. Sözü edilen bozma ilamında “Davalının kabul beyanı bulunan dosyalarda” ifadesine yer verilmiştir. Davacının ilk celsede “Eğer bu yer ormana ait ise davayı kabul ediyorum. Yerinde keşif yapılsın” şeklinde şartlı bir beyanda bulunmuştur. H.Y.U.Y.nın 95. maddesinde ifadesini bulan kabul niteliğinde değildir. Kaldı ki; dava kısmi davadır. Orman Yönetimi, taşınmazın kesinleşen orman kadastro sınırları içinde kalan bölümüne ait tespitin iptali ile orman niteliğinde Hazine adına tescilini istediğinden mahkemece uyuşmazlık işin esasına girilerek çözümlenmelidir. Bu nedenle, 02 Eylül 1986 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 6831 sayılı Orman Yasasına göre orman kadastrosu ve aynı Yasanın 2/B maddesinin uygulanması Hakkındaki Yönetmeliğin 54. maddesi uyarınca hazırlanan Orman Kadastrosu Teknik İzahnamesinin 49. maddesinde … “Orman sınır noktası ve hatların uygulanmasında tutanaklardan, orman kadastro haritasından, … fotoğraflarından, varsa ölçü karnelerinden, nirengi, poligon, röper noktalarından yararlanılır. Sınırlama tutanakları ile orman kadastro haritaları arasında çekişme olduğunda ölçü değerleri ve tutanaktaki ifadeler arazinin durumuna göre incelenir, hangisi daha çok uyum gösteriyorsa ve gerçek duruma uygun ise o esas alınır.” hükmü ile 15.07.2004 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Orman Kadastrosunun Uygulanması Hakkında Yönetmeliğin “Teknik İşler” başlıklı Dokuzuncu Bölümde … esaslar birlikte değerlendirildiğinde tutanaklardaki anlatımlara değer verilerek uyuşmazlığın çözülmesi gereklidir. Tutanaktaki anlatımlardan kişilere ait tarım alanları ile ormanın o günkü doğal sınırlarının esas alınarak orman sınır hatlarının belirlendiği anlaşılmaktadır. Bu sınırın belirlenmesinde en doğru yol gösterici ise yine o tarihteki … fotoğrafına yansıyan orman ve tarım alanlarının görüntüleridir. Çekişmeli yerde orman kadastrosunun yöreye ait … fotoğraflarından yararlanılmak suretiyle yapıldığı, bu yöntemle yapılan orman kadastrosunda orman tahdit nokta ve hatlarının … fotoğraflarına işlendiği ve detay tariflerinin günlük olarak düzenlenen tutanaklara yazıldığı, arazi çalışmaları bitirildikten sonra … fotoğrafları stereomikrometre – SGM4 aletiyle değerlendirilip orman sınır nokta ve hatlarının 1/10000 ölçekli haritalar üzerine aktarılarak orman tahdit haritaları oluşturulduğu bilinmektedir. Bir yörede orman kadastrosu hangi yöntemle yapılmışsa mahkemece uyuşmazlığın çözümünde de o yöntemin uygulanması gereklidir. Diğer taraftan, Dairede incelemesi yapılan dava dosyalarının bir kısmında davalıların H.Y.U.Y.’nın 151/5 madde hükmüne uygun olarak alınan imzalı beyanlarında Orman Yönetiminin davasını kabul ettiklerini bildirdikleri, daha sonraki oturumlarda ise yargılama giderlerinden kurtulmak amacıyla bu şekilde beyanda bulunduklarını, taşınmazın tarım alanı olduğunu ve zilyetliklerinde bulunduğunu bildirerek davanın reddini istedikleri, mahkemece davalıların bu son beyanlarına değer verilerek davanın reddine karar verildiği gözlenmiştir. Davalıların usulen belgelendirilen kabul beyanı H.Y.U.Y.’nın 95. maddesi hükmüne göre davadan feragat gibi kesin hükmün sonuçlarını doğurur. Davanın kabulü ile dava konusu uyuşmazlık sona erer ve mahkemece davalının kabul beyanı göz önünde bulundurularak davanın kabulüne karar vermesi gerekir. Davalı, kabul beyanının iradesini sakatlayan bir işlemle alındığını da iddia etmemektedir. Bu beyandan sonra mahkemece taşınmazın orman sayılan yerlerden olup olmadığı konusu araştırılmışsa da, bu durum davalının kabulden dönmesine olanak sağlamaz ve davalı kabulü ile bağlıdır. Mahkemece bu yön de gözetilmemiştir.
Açıklanan nedenlerle; mahkemece birbirine yakın olan ve aynı orman sınırını ilgilendiren bir çok parselin aynı iddia ile dava konusu edildiği, bu konuda mahkemede pek çok dava dosyası bulunduğu anlaşıldığından, birbirine komşu ya da yakın komşu olan parsellere ait dava dosyaları gruplandırılarak bu dava dosyalarının birinde yörede 1979 yılında yapılan orman kadastrosunda kullanılan, orman sınır, nokta ve hatlarının işlenmiş olduğu … fotoğrafı bulundukları yerlerden getirtildikten sonra önceki bilirkişiler dışında halen … ve Orman Bakanlığı (Orman ve Su İşleri Bakanlığı) ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda
uzman yüksek orman mühendisleri arasından seçilecek üç orman mühendisi ve bir harita mühendisinden veya olmadığı takdirde bir tapu ve … memurundan oluşturulacak bilirkişi kurulu aracılığıyla yeniden yapılacak inceleme ve keşifte orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritası ile orman sınır nokta ve hatlarının işlenmiş olduğu … fotoğraflarının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ve … fotoğrafının ölçeğine çevrildikten sonra, her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine ablike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazın konumunu … parsellerle birlikte haritalar üzerinde gösterecekleri yalnız büro incelemesi değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan … yapısı ve üzerindeki bitki örtüsünü de inceleyen, krokili, bilimsel verileri bulunan yeterli rapor alınmalı, yukarıda izah edilen tüm bu olgular yanında 6831 sayılı Yasanın 7. maddesini değiştiren 4999 sayılı Yasanın 3. maddesinde “… evvelce sınırlaması yapılmış olup da herhangi bir nedenle orman sınırları dışında kalmış ormanların … orman kadastrosu ve bu ormanların içinde ve bitişiğinde bulunan her çeşit taşınmaz malların ormanlarla müşterek sınırlarının tayini ve tespiti ile 2 nci madde uygulamaları ile ilgili olarak kadastrosu kesinleşmiş yerlerde tespit edilen fennî hataların düzeltilmesi işleri orman kadastro komisyonları tarafından yapılır.” hükmü yer aldığından; 02/09/1086 tarih ve 192095 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6831 sayılı Orman Kanununa Göre Orman Kadastrosu ve aynı Kanunun 2/B maddesinin Uygulanması Hakkında Yönetmelikte de benzer hükümler bulunup 15/07/2004 Tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Orman Kadastrosunun Uygulanması Hakkında Yönetmeliğin 26/h maddesi gereğince herhangi bir nedenle orman sınırları dışında kalmış ormanların orman kadastro komisyonlarınca devlet ormanı olarak sınırlandırılacağı belirtildiğinden … fotoğrafındaki tarım alanı-orman sınırı esas alınmalıdır. Değinilen yön gözetilmeksizin kurulan hüküm usul ve yasaya aykırıdır.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalının temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde yatırana iadesine 29/12/2011 günü oybirliği ile karar verildi.