YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2013/13284
KARAR NO : 2013/17285
KARAR TARİHİ : 30.09.2013

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, 1983 yılından itibaren sigortalı olduğunun tescil ve tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

K A R A R

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davacının tüm, davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,
2-Dava, davacının 1983 yılından itibaren 1479 sayılı Yasa kapsamında zorunlu … sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile davacının 01.10.2008 ile 22.11.2010 tarihleri arasında zorunlu Esnaf … sigortalısı sayıldığının tespitine karar verilmiştir.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının … sigortalısı olarak kayıt ve tescilinin bulunmadığı, 09.04.1984-03.07.1985 tarihleri arasında … Otomobilciler ve Şoförler Odasına üye olduğu, 28.03.1984-22.11.2010 tarihleri arasında Ankara Esnaf ve Sanatkarlar Siciline şoför olarak kayıtlı olduğu, 31.12.1990-11.04.1997 tarihleri arasında yük taşımacılığı işinden, 09.07.2012 tarihinden itibaren şehir içi yolcu taşımacılığı işinden dolayı vergi mükellefi olduğu anlaşılmaktadır.
5510 sayılı Yasanın 4. maddesinin 1. fıkrasında “Bu Kanunun kısa ve uzun vadeli sigorta kolları uygulaması bakımından;
…b) Köy ve mahalle muhtarları ile hizmet akdine bağlı olmaksızın kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan ise;
1) Ticarî kazanç veya serbest meslek kazancı nedeniyle gerçek veya basit usûlde gelir vergisi mükellefi olanlar,
2) Gelir vergisinden muaf olup, esnaf ve sanatkâr siciline kayıtlı olanlar, … sigortalı sayılırlar.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Anılan düzenleme ve devamındaki “Sigortalılığın Başlangıcı” başlığını taşıyan 7. madde hükümlerine göre, “…kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlar” olarak nitelendirilen çalışanlardan “gerçek ve basit usulde gelir vergisi mükellefi olanlar” için mükellefiyetin başlangıç tarihinden, “kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmakla beraber gelir vergisinden muaf olanlardan “esnaf ve sanatkarlar siciline kayıtlı olanlar” kayıtlı oldukları tarihten itibaren sigortalı sayılmaktadırlar.
Somut olayda, davacının yaptığı iş itibariyle gelir vergisinden muaf olmadığı ortadadır. 5510 sayılı Kanun’un 4.maddesinin 1.fıkrası ile 7.maddesindeki düzenleme ile sırf esnaf ve sanatkarlar sicili kaydı ile sigortalılık kazanabilmesinin gelir vergisinden muaf olma şartına tabi kılındığı açık olduğundan, davacının esnaf ve sanatkarlar sicil kaydına dayaranarak geçmişe yönelik sigortalılık elde etmesi mümkün değildir. Ancak gelir vergisinden muaf olanların sigortalılıkları esnaf ve sanatkarlar siciline kayıtlı oldukları tarihten itibaren başlayabilecektir. Gelir vergisinden muaf olmadığı anlaşılan davacının sigortalı olduğunun kabulü ise ancak vergi kaydının bulunması ile mümkündür ki, mahkemece davacının sigortalı kabul edildiği dönemde vergi mükellefiyetinin bulunmadığı anlaşılmaktadır.
O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, aşağıda yazılı temyiz harcının davacıya yükletilmesine, 30/09/2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.