YARGITAY KARARI
DAİRE : 22. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2012/5459
KARAR NO : 2012/17978
KARAR TARİHİ : 11.09.2012
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme, isteğin reddine karar vermiştir.
Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi … … tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
Davacı işçi, iş sözleşmesinin davalı işverence geçerli bir sebep olmadan feshedildiğini … sürerek feshin geçersizliği ile işe iadesine karar verilmesini, buna bağlı işe başlatmama tazminatı ile boşta geçen dört aylık ücret ve diğer haklarının belirlenmesi isteğinde bulunmuştur.
Davalı vakıf vekili, vakfın kültür merkezinde bulunan kütüphane birimi ve kadrosunun iptal edilmesi geçerli nedenine dayanılarak iş sözleşmesinin feshedildiğinden davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece, davalı vakfa, davacının sözleşmesinin feshinden sonra yeni bir işçi alınmadığı, işverenin fesih açısından son çare ilkesine başvurduğu ve geçerli sebebe dayandığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Taraflar arasında iş sözleşmesinin feshinin geçerli nedene dayanıp dayanmadığı uyuşmazlık konusu olup, normatif dayanak 4857 sayılı İş Kanunu’nun 18 ve devamı maddeleridir.
4857 sayılı Kanun’un 18. maddesine göre otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır.
İşletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan sebepler; sürüm ve satış imkânlarının azalması, talep ve sipariş azalması, enerji sıkıntısı, ülkede yaşanan ekonomik kriz, piyasada genel durgunluk, dış pazar kaybı, ham madde sıkıntısı gibi işin sürdürülmesini imkansız hale getiren işyeri dışından kaynaklanan sebeplerle yeni çalışma yöntemlerinin uygulanması, işyerinin daraltılması, yeni teknolojinin uygulanması, işyerinin bazı bölümlerinin kapatılması ve bazı iş türlerinin kaldırılması gibi işyeri içi sebeplerdir.
İşletmenin, işyerinin ve işin gereklerinden kaynaklanan sebeplerle sözleşmeyi feshetmek isteyen işverenin fesihten önce fazla çalışmaları kaldırmak, işçinin rızası ile çalışma süresini kısaltmak ve bunun için mümkün olduğu ölçüde esnek çalışma şekillerini geliştirmek, işi zamana yaymak, işçileri başka işlerde çalıştırmak, işçiyi yeniden eğiterek sorunu aşmak gibi varsa fesihten kaçınma imkanlarını kullanması, kısaca feshe son çare olarak bakması gerekir.
4857 sayılı Kanun’un 20. maddesinin ikinci fıkrasına göre feshin geçerli nedene dayandığını ispat yükümlülüğü işverene aittir. İşçi, feshin başka bir sebebe dayandığını iddia ettiği takdirde, bu iddiasını ispatla yükümlüdür.
Somut olayda, davacı işçinin, davalı vakfa ait kültür merkezinde kütüphane ve kültür malzemeleri memurluğu görevinde çalışırken, davalı vakıfça kütüphane birimi ve kadrosunun iptal edildiğinden bahisle iş sözleşmesinin işletmesel karar gereği feshedildiği anlaşılmaktadır. Mahkemece, davalı vakfa, davacının sözleşmesinin feshinden sonra yeni işçi alınmadığı, işverenin fesih açısından son çare ilkesine başvurduğu kabul edilmiş ise de, dosya kapsamına göre bu yönde bir araştırma yapılmadan sonuca gidilmesi isabetsiz görülmüştür. Buna göre,
1-Davacı işçinin sigorta sicil dosyasının, hizmet döküm cetvelinin, fesih tarihinden önceki ve sonraki dönemlerde çalışan işçi sayısını gösterir iş yeri dönem bordrolarının getirtilmesi,
2-Davacının delil listesinde ismini bildirdiği tanıkları hangi konuda dinletmek istediği sorulup açıklattırılarak, fesih sebebine göre dinletilmesi gerekip gerekmediğinin belirlenmesi, gerekiyorsa tanıklarının dinlenmesi,
3-Davalı vakıf bünyesinde başka işyerleri olup olmadığının ve davacının o işyerlerinde çalıştırılıp çalıştırılamayacağının araştırılıp belirlenmesi, yani feshin son çare ilkesine uyulup uyulmadığının saptanması,
4-Davacının iş sözleşmesinin feshinden sonra vakfın işyerine alınan elemanın davacıyla aynı nitelikte olup olmadığı ve çalıştırıldığı yerde davacının çalıştırılmasının mümkün olup olmadığının araştırılması, bundan sonra tüm delillerin yeniden değerlendirilerek, feshin geçerli olup olmadığının araştırılması ile bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmiş olması hatalıdır.
SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek olması halinde ilgiliye iadesine, 11.09.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.