YARGITAY KARARI
DAİRE : 14. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2006/4752
KARAR NO : 2006/6056
KARAR TARİHİ : 29.05.2006

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 24.12.2003 gününde verilen dilekçe ile geçit hakkı tesisi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 22.02.2006 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılar….. tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
K A R A R
Dava, Türk Medeni Kanunu’nun 747 (önceki Medeni Kanunu’nun 671.) maddesine dayanılarak açılmış geçit hakkı kurulması istemine ilişkindir. Ülkemizde arazi düzenlenmesinin sağlıklı bir yapıya kavuşmamış olması ve her taşınmazın yol ihtiyacına cevap verilmemesi geçit davalarının nedenidir. Geçit hakkı verilmesiyle genel yola bağlantısı olmayan veya yolu bulunsa bile bu yol ile ihtiyacı karşılanamayan taşınmazın genel yolla kesintisiz bağlantısı sağlanır. Uygulama ve doktrinde genellikle bunlardan ilkine mutlak geçit ihtiyaç veya geçit yoksunluğu, ikincisine de nisbi geçit ihtiyacı ya da geçit yetersizliği denilmektedir.
Geçit hakkı verilmesine ilişkin davalarda bu hak taşınmaz leh ve aleyhine kurulacağından leh ve aleyhine geçit istenen taşınmaz maliklerinin tamamının davada yer alması zorunludur. Ancak, yararına geçit istenen taşınmaz müşterek mülkiyete konu ise dava paydaşlardan biri veya birkaçı tarafından açılabilir.Geçit ihtiyacı olan kişi davasını öncelikle taşınmazların mülkiyet ve yol durumuna göre en uygun taşınmaz malikine karşı ve daha sonra bundan en az zarar görecek olana yöneltmelidir.
Somut olaya gelince;
Dava 59 parsel maliki tarafından 56 parsel sayılı taşınmaz malikleri hasım gösterilerek açılmış, mahkemece 56 parselin krokide kırmızı ile boyalı bölümünden geçit tesis edilmiştir. Az yukarıda söylendiği üzere geçit hakkı tesisi davalarında amaç, genel yola bağlantısı olmayan taşınmazın genel yolla kesintisiz bağlantısının sağlanmasıdır. Krokideki 56/A harfli yerden kurulan geçit 57 parsel maliki Belediye izin verse dahi gösterilen rıza her zaman tek taraflı olarak kaldırılabileceğinden davacıyı krokide yeşille boyalı yeri kullanarak batı’daki genel yola ulaştırmaz. O yüzden 57 parsel maliki Belediye’de davada taraf olmalı, geçit 56 parsel ve yola ulaşım sağlanmak üzere 57 parselin kuzeyinden bir yerden kurulmalıdır. Geçit’in yola kesintisiz bağlanma ilkesi zedelenerek sadece 56 parsel üzerinden tesisi doğru değildir.
Diğer taraftan dosyadaki bilgilerden taşınmazın bulunduğu yörede imar uygulaması yapıldığı görülmektedir. Şayet imar planları uygulama aşamasına getirilmiş ise davacının 56 parseli bir şekilde genel yolla bağlanacağından davacının yol ihtiyacından söz edilemez. Bu olgunun da yerinde yapılacak keşifle araştırılıp sonucuna göre değerlendirilmesi gerekir.
Karar açıklanan nedenlerle bozulmalıdır.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın istek halinde yatıranlara iadesine, 29.05.2006 tarihinde oybirliği ile karar verildi.