YARGITAY KARARI
DAİRE : 11. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/5906
KARAR NO : 2022/7330
KARAR TARİHİ : 24.10.2022

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 18.02.2021 tarih ve 2020/469 E. – 2021/116 K. sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi asıl ve birleşen davada davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Asıl davada davacı OMV Petrol Ofisi A.Ş. vekili; davalı Burpet Petrol Turz. İnş. Nak. Gıda ve Teks. Ür. Tic. Ltd. Şti.’nin müvekkilinin bayisi iken müvekkilince aradaki dikey anlaşmanın intifa süresi sonuna kadar devam edeceğine inanılarak toplam 334.680,00 TL inkişaf bedelinin adı geçene ödendiğini belirterek, Rekabet Kurulu kararları doğrultusunda aradaki dikey ilişkinin öngörülen süreden önce sonlanması nedeniyle inkişaf bedelinden geçersiz kalan bakiye süreye-kıstalyevm usulü hesaplama sonucunda-isabet eden 121.787,91 TL’nin iktisap tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi ve KDV’si ile birlikte davalı bayiden, inkişaf bedelinin dava tarihine kadar davalı yedinde kaldığı sürede elde ettiği tüm semerelerin karşılığı olarak da 158.816,30 TL’nin dava tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi ve KDV’si ile birlikte davalı bayiden, dikey anlaşmanın öngörülen süreden daha önce sonlanması nedeniyle istasyon zemin betonu, istasyon bina inşaatı ve bunlarla sınırlı olmamak üzere, benzeri ayrılmaz parça niteliğinde yapıların ödeme kalemlerinden geçersiz kalan bakiye süreye isabet eden kısmının dava tarihi ile ÜFE ile uyarlanıp amortisman uygulanarak güncellenmiş 36.080,08 TL’nin iktisap tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ve KDV’si ile birlikte gerçek kişi malikler ile davalı bayiden müştereken ve müteselsilen tahsiline ve fazlaya dair haklarının saklı tutulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar …, … ve … vekili; müvekkillerinin bayilik sözleşmesinin tarafı olmadığından müvekkillerine husumet yöneltilemeyeceğini, bayilik sözleşmesinin 5 yıl süreli olup davanın yerinde olmadığını, 15 yıllık intifa süresine dayanılarak talepte bulunulamayacağını bildirerek davanın reddini istemiştir.
Davalı Burpet Petrol Turz. İnş. Nak. Gıda ve Teks. Ür. Tic. Ltd. Şti. vekili, davaya cevap vermemiştir.
Birleşen davada davacı OMV Petrol Ofisi A.Ş. vekili; davalı şirketin işlettiği istasyonun bulunduğu taşınmaz üzerinde müvekkili lehine 25.06.2001 tarihinden 31.12.2015’e kadar dönem için intifa hakkı tesis edildiğini, Rekabet Kurulu kararları uyarınca intifa hakkının 18.09.2010 tarihi itibariyle geçersiz hale geldiğini, dava konusu istasyonun yeni işletmecisinin davalı şirket olduğunu, müvekkilinin istasyona yaptığı sabit yatırım tutarının 47.723,42 TL olduğunu, bu tutarın geçersiz kalan süreye karşılık gelen tutarının 26.252,28 TL olup bu tutara ÜFE endeksi tatbik edilerek amortisman uygulanması suretiyle iade alacağına konu sabit yatırımın 18.09.2011 tarihi itibariyle güncel değerinin 34.208,32 TL olduğunu belirterek, bu tutarın tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla 18.09.2010 tarihinden itibaren avans faizi ve faizin KDV’si ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen davada davalı vekili; müvekkili ile davacı arasında hiçbir ticari ilişkisi olmadığını, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini bildirerek, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, Dairemizin bozma ilamı ve tüm dosya kapsamına göre; mahkemenin 2011/258 esas, 2013/279 sayılı ilk kararı Yargıtay (Kapatılan) 19. Hukuk Dairesi’nin 2015/5114 Esas, 2015/16686 karar sayılı, 10/12/2015 tarihli kararı ile bozulmuş olup bozma kararında, bozulan kararın herhangi bir kısmı onanmadığından asıl dosyada Davalı Gurpet Petrol Turizm …. Ltd. Şti. hakkında verilen hüküm ile birleşen dosya davalısı da dahil olmak üzere tüm davacılar ve davalılar hakkında yeniden hüküm kurulması gerektiği, davacının inkişaf bedeline yönelik talebi, bayisi olan davalı Burpet Petrol Turz. İnş. Nak. Gıda ve Teks. Ür. Tic. Ltd. Şti.’ne yönelik olup taşınmaz maliki olan asıl davadaki diğer davalılar bakımından inkişaf bedeline ilişkin bir talebi bulunmadığı, davacının asıl davadaki inkişaf bedeli yönünden alacağının güncellenmiş değerinin 121.787,00 TL olarak bilirkişi heyetince hesaplandığı, davacının sözleşmenin feshi itibarıyla bakiye kalan süre yönünden inkişaf bedelinden talep edebileceği güncellenmiş tutarın 121.787,00 TL olarak asıl dosyada davalı Burpet’ten talep edebileceği, gerek asıl dava gerekse birleşen davada davacının sabit yatırım yönünden sözleşmenin feshinden sonra kalan süreye isabet eden zaman yönünden iadesini talep ettiği teknik yatırım alacağının ise davacının bayisi olarak kullanılmakta olan taşınmaz üzerine davacı tarafça yapılan teknik yatırımların, taraflar arasındaki işletme sözleşmesinin gereği olarak ve sözleşme süresine bakılmaksızın hizmetin yürütülmesi için zorunlu yatırımlar olması sebebiyle asıl ve birleşen davaya konu davacının sabit yatırım iade talebinin yerinde olmadığı, asıl ve birleşen davadaki sabit yatırıma ilişkin davacı talebinin tüm davalılar yönünden asıl ve birleşen davada reddi gerektiği, asıl davada davacının inkişaf bedelinin davalı Burpet’in yedinde kalması nedeniyle oluşan semere karşılığı talep ettiği tutarında, düzenleyici işlem nedeniyle sözleşme süresinin kısalmasında davalının bir kusuru bulunmayıp, kalan sürenin geçersizliği ortaya çıkana kadar 121.787,00 TL inkişaf bedelinin geçerli bir sözleşme maddesi gereğince davalının elinde bulundurduğu, davacının temerrüde düştüğü tarihten sonra da ancak temerrüt faizini aşan zararın ispatı halinde talepte bulunulabileceğinden semere talebinin yerinde olmadığı gerekçesiyle asıl davada davacının davasının kısmen kabulü ile 121.787,00 TL inkişaf bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı Burpet Petrol Turizm İnş. Nak. Gıda ve Teks. San. Tic. Ltd. Şirketinden alınarak davacıya verilmesine, asıl davada davacının semere karşılığı talep ettiği tutar ile sabit yatırım karşılığı talep ettiği tutarlar ile fazlaya ait tüm taleplerin asıl davadaki tüm davalılar yönünden ayrı ayrı reddine, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, asıl ve birleşen davada davacı vekili temyiz etmiştir.
1- Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, asıl ve birleşen davada davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde değildir.
2- Asıl davada davalı Burpet … Ltd. Şti. yargılama aşamalarında vekille temsil edilmemiş olup, asıl davada reddedilen kısım yönünden mezkur davalı lehine vekalet ücreti hükmedilmesi isabetli olmamış kararın bozulması gerekmiş ise de; anılan yanlışlığın düzeltilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğin, mahkeme kararının aşağıdaki şekilde düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerden dolayı, asıl ve birleşen davada davacılar vekilinin sair temyiz istemlerinin reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz istemlerinin kabulü ile, mahkeme kararının hüküm fıkrasındaki 4. bentte bulunan ‘’Davalı, kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 22.092,81 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı Burpet Petrol Turizm İnş. Nak. Gıda ve Teks. San Tic. Ltd. Şirketine verilmesine,’’ ibaresinin hükümden çıkartılmasına, kararın bu şekilde davacı yararına DÜZELTİLEREK ONANMASINA, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz eden asıl ve birleşen davada davacıya iadesine, 24/10/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.