YARGITAY KARARI
DAİRE : 12. Ceza Dairesi
ESAS NO : 2022/2532
KARAR NO : 2022/10753
KARAR TARİHİ : 27.12.2022

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi
Suç : 2863 sayılı Kanuna aykırılık
Hüküm : CMK’nın 223/2-a maddesi gereğince ayrı ayrı beraat

2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan sanıkların beraatine ilişkin hükümler, katılan vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:
Dairemizin 26/11/2020 tarih, 2017/6273 Esas, 2020/6458 Karar sayılı bozma kararı üzerine, mahkemece bozma ilamına uyulup uyulmadığı hususunda bir ara karar verilmemiş ise de; Ceza Genel Kurulunun kararlılık gösteren içtihatlarında da açıkça belirtildiği üzere, mahkemece bozma kararı doğrultusunda uygulama yapılması ve bozmadan sonra yapılan inceleme, araştırma ve yeni kanıtlara dayanarak hüküm kurulması karşısında, mahkemenin bozmaya eylemli olarak uyduğu değerlendirilerek yapılan incelemede;
… Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 01.06.2009 tarih 3038 sayılı kararı ile III. derece arkeolojik sit alanı olarak belirlenen ve yine kurulun 22.06.2009 tarih 3098 sayılı kararı ile uygun bulduğu 1/5000 ölçekli koruma amaçlı nazım imar planı içerisinde bulunan mülkiyeti belediyeye ait alanda Konevi Kent meydanı ve katlı otopark ihalesini alan sanıkların müze müdürlüğü uzmanları denetiminde yapılması gereken hafriyat çalışmasını izinsiz olarak yaptıkları iddiasıyla kamu davası açıldığı, 13.12.2013 tarihinde inşaat sahası içinde 4 adet sütun parçası bulunması üzerine Müze Müdürlüğüne bilgi verildiği ve sütunların Müze Müdürlüğü tarafından teslim alındığı, … Büyükşehir Belediyesinin 16.12.2013 tarihli yazısı ile Müze Müdürlüğünden hafriyat çalışmalarının onların denetiminde ilerlemesi için gerekli görevlendirmenin yapılmasını istediği, soruşturma aşamasında müze müdürlüğüne hitaben arkeologlar tarafından yerinde yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 25.12.2013 tarihli raporda; belirtilen projenin uygulanacağı alanın 3. derece arkeolojik sit alanı içerisinde kaldığı, bu derecedeki sit alanlarında yeniden yapılanma öncesi yapılacak hafriyat çalışmalarının Müze müdürlüğü elemanlarının gözetiminde yapılması gerektiği, ancak yerinde yapılan incelemede hafriyat çalışmasının daha önceden başlatılarak proje gereği tüm alan sınırına beton koruma kazıklarının atıldığı, beton kiriş blokajlarının uygulandığı ve bu kısımlarda uygulamanın devam ettiğinin tespit edildiği, kurul uzmanı arkeolog tarafından 30.01.2014 tarihli raporda; söz konusu parselin … Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 01.06.2009 tarih 3038 sayılı kararı ile III. derece arkeolojik sit alanı içinde ve yine kurulun 22.06.2009 tarih 3098 sayılı kararı ile uygun bulduğu 1/5000 ölçekli koruma amaçlı nazım imar planı içerisinde bulunduğu, III. derece arkeolojik sitlerde koruma ve kullanma koşulu ile ilgili Yüksek Kurulun 05.11.1999 tarih 658 sayılı ilke kararının (ç) bendinde “Bu alanlarda belediyesince veya valilikçe inşaat izni verilmeden önce, ilgili müze müdürlüğü uzmanları tarafından sondaj kazısı gerçekleştirilerek sondaj sonuçlarının bu alanlarla ilgili, varsa kazı başkanının görüşleriyle birlikte müze müdürlüğünce koruma kuruluna iletilip kurul kararı alındıktan sonra uygulamaya geçilebileceği” nin belirtildiği, hafriyat çalışmasının bu ilke kararı doğrultusunda Müze Müdürlüğü uzmanları denetiminde yapılmamış olması ve III. derece arkeolojik sit alanında yapılan izinsiz uygulamaların ne derecede kültür varlığına zarar verdiğinin bilinememesinden dolayı 2863 sayılı Kanunun 9. maddesi kapsamında izinsiz uygulama yapıldığının belirtildiği, bunun üzerine … Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğünün 31.01.2014 tarih 1826 sayılı kararı ile III. derece arkeolojik sit alanında Müze müdürlüğü uzmanları tarafından yapılması gereken hafriyat çalışmasının izinsiz yapılması nedeniyle ilgililer hakkında suç duyurusunda bulunulmasına karar verildiği, … Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Dairesi Başkanlığı tarafından gönderilen 07.04.2014 tarihli cevabi yazıda; Konevi Kent Meydanı ve Katlı Otopark İnşaatı” ihalesinin 16.03.2013 tarihinde yapıldığı, … İnş. Şti ve Altem İnş. Şti ile de 29.05.2013 tarihinde sözleşme imzalandığı, 07.06.2013 tarihinde işin yer tesliminin yapıldığı, otopark inşaatı için 16.07.2013 tarihinde inşaat (yapı) ruhsatı için İmar ve Şehircilik Daire Başkanlığına başvurulduğu, söz konusu ruhsatın bu birim tarafından kesilerek gönderildiği, bu süreç zarfında ve inşaat ruhsatı verilmesi aşamasında söz konusu alanın 3. derece arkeolojik sit alanında kaldığına dair herhangi bir bilgi ulaşmadığı, yer teslimi yapılan arsanın hafriyat çalışmasında 4 adet silindirik sütun çıkması üzerine bu sütunların alınması için şantiye şefi tarafından Müze müdürlüğünün arandığı, bu arsanın 3. derece arkeolojik sit alanında olduğunun bu sütunların teslimi aşamasında Müze müdürlüğünün bildirmesi üzerine öğrenildiğinin belirtildiği,
Suça konu yerin … Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 01.06.2009 tarih 3038 sayılı kararı ile III. derece arkeolojik sit alanı olarak belirlenen ve yine kurulun 22.06.2009 tarih 3098 sayılı kararı ile uygun bulduğu 1/5000 ölçekli koruma amaçlı nazım imar planı içerisinde bulunduğu, sit alanının tesciline ilişkin ilgili kurul kararları ile anılan kararlara ilişkin ilan tutanaklarının dosyada mevcut olduğu, Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulunun 05.11.1999 tarih 658 sayılı ilke kararına göre sanıkların müze müdürlüğü uzmanları denetiminde yapılması gereken harfiyat çalışmasını izinsiz olarak yaparak III. derece arkeolojik sit alanına izinsiz inşai ve fiziki müdahalede bulundukları anlaşılmakla birlikte, sanıkların savunmalarında hafriyat çalışması yaptıkları yerin sit alanında kaldığını bilmediklerini, kendilerine bu yönde herhangi bir bilgi verilmediği gibi ihale evraklarında da bu yönde bir şerh bulunmadığını belirterek atılı suçlamayı kabul etmedikleri, davaya konu yerin sit alanı olup olmadığı hususunda araştırma yapma yükümlülüğünün sanıkların yetkilisi olduğu şirketlerden beklenemeyeceği ancak suç işleme kastının belirlenebilmesi açısından ihaleyi yapanlar tarafından bu konuda sanıklara bilgilendirme yapılıp yapılmadığı, ihale evrakında bu yönde bir şerh bulunup bulunmadığının önem arz ettiği, dosyada bulunan Konevi Kent Meydanı ve Katlı Otopark İnşaatı işine ait sözleşmede ve işe başlama tutanağında suça konu yerin sit alanında kaldığına dair herhangi bir bilgi bulunmamakla beraber dosyada mevcut proje ve vaziyet planı incelendiğinde sit alanı olarak belirtilmiş bir alanın mevcut olduğunun anlaşıldığı, sanıkların savunmalarında kendilerine ihaleye göre teslim edilen hafriyat çalışması yaptıkları yerin bu sit alanının dışında kaldığını belirttikleri,
Mahkemece bozma sonrasında ihale sözleşmesine ilişkin tüm evrakların dosya içerisine getirtildiği, ihale evraklarında dava konusu yerin sit alanı içerisinde kaldığına dair herhangi bir ibare bulunmadığının anlaşıldığı, ancak önceki bozma ilamında, mahallinde fen ve arkeolog bilirkişiler eşliğinde keşif icra edilerek suça konu yerin, proje ve vaziyet planında sit alanı olarak belirtilen alan dahilinde kalıp kalmadığının belirlenmesi gerektiğine değinilmesine rağmen, bozma sonrası yapılan keşifte bilirkişiler tarafından yalnızca dava konusu alanın kentsel- ticari sit alanı ve III.derece arkeolojik sit alanı içerisinde kaldığının tespit edildiği, suça konu yerin, proje ve vaziyet planında sit alanı olarak belirtilen alan dahilinde kalıp kalmadığı yönünde bir irdeleme yapılmadığı, bu hali ile bozma ilamı gereğinin tam olarak yerine getirilmediği gözetilmeksizin, eksik araştırma ile yazılı şekilde hüküm tesisi,
Kanuna aykırı olup, katılan vekilinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan hükmün 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi gereğince halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK’un 321. maddesi uyarınca isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 27/12/2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.