YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/7750
KARAR NO : 2022/11505
KARAR TARİHİ : 29.09.2022
Bölge Adliye
Mahkemesi : … Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi
Dava yaşlılık aylığı almaya hak kazandığının tespiti istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalı kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
… Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalı kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
I-İSTEM
Davacı vekili; davacının 04/01/1985 tarihinde marangoz kalfası olarak çalışmak için … gittiğini, orada bulunduğu 01/08/1985 – 25/04/2015 tarihleri arasında … İnşaat ve Yatırım A.Ş. ve … Company adlı şirketlerde çalıştığını, 20/11/1994 tarihinde Türkiyeye dönen davacının, Libya’daki hizmet sürelerinin sigortalılıktan sayılması için 3201 sayılı Yasa kapsamında borçlanma bedelini yatırarak yurt dışı borçlanma hakkından faydalandığını ve askerlik borçlanması için … Sigorta İl Müdürlüğüne başvuruda bulunduğunu, tespit edilen bedeli yatırarak askerlik borçlanmasını da tamamladığını belirterek, davacının 15/12/2015 tahsis talep tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti ile Kurumun yurt dışı borçlanmaya ilişkin hizmetlerin iptali işleminin kaldırılması ve 15/12/2015 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte yaşlılık aylığı bağlanmasına karar verilmesini talep etmiştir.
II-CEVAP
Davalı kurum davanın reddini savunmuştur.
III-MAHKEME KARARI
A-İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.
B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI:
Davalı kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:
Davalı kurum vekili verilen kararın hatalı olduğunu belirtip, kararın bozulmasını istemiştir.
V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:
Dosyadaki kayıt ve belgelere göre; Trablus Büyükelçiliği Çalışma ve Sosyal Güvenlik Müşavirliği tarafından tanzim edilen 27.07.2008 gün ve 506/2583 sayılı belgenin incelenmesinde; TR-E 584050 pasaport numaralı davacının 01.05.1988 – 20.11.1994 tarihleri arasında … İnşaat / Libya adresinde çalışmasının geçtiği belirtilmiştir. Davacıya 01.01.2016 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanmış ise de kurum soruşturma raporuna göre bu çalışmaları gösteren belgenin sahte olduğu gerekçesiyle hizmet bildirimlerinin iptal edilmesi üzerine yaşlılık aylığı kesilmiştir. Yurt dışında geçen hizmetin geçersiz sayılması üzerine davacının hizmeti 2811 güne düştüğünden aylık bağlama koşullarını yitirmiş ve kurum da 18.01.2016 günlü yazı ile yaşlılık aylığı kestiğini davacıya bildirmiştir. 17.08.2012 gün ve 104644/SRŞ/01 sayılı soruşturma raporunda; davacının yurt dışı hizmet belgesinin sahte içerikli olduğu, Libya’da çalışan vatandaşların hangi şirketlerde ve hangi sürelerle çalıştıklarına dair Trablus Büyükelçiliği Çalışma ve Sosyal Güvenlik Müşavirliğinde bilgi bulunmadığı, yurt dışı hizmet belgelerinin vatandaşlar tarafından gönderilen pasaport veya bonservis fotokopileri üzerinde yapılan incelemeler sonucunda düzenlendiği belirtilmiştir. Raporda; yurt dışı hizmet belgesine ilişkin Trablus Büyükelçiliği Çalışma ve Sosyal Güvenlik Müşavirliğinin 24.04.2012 tarihli yazısına göre bu belgenin … sayılı pasaport fotokopisine, … şirketi idari işler şefince imzalı bonservise, iş akdine ve Sebha Pasaport Şubesince verilen oturuma işaret edilen pasaportunun 13.sayfasına işlenen şerhe istinaden düzenlendiği açıklanmıştır. Buna göre eldeki davada mahkemece kabule yönelik verilen hükmün eksik araştırmaya dayalı olduğu anlaşılmaktadır. Öncelikle davacı tarafından sunulan belgelerin sıhhati konusunda herhangi bir irdeleme yapılmadığı görülmekle, … İnşaat ve Taahhüt Şirketi ile davacı arasında 01.05.1988 – 31.12.1988 tarihleri arasını kapsayan istihdam sözleşmesinin, davacıya ait olduğu anlaşılan iki ayrı pasaportun, merkez bankasıyla yapılan yazışmaların ve bu yazışmaların içeriğinin, dosyaya ibraz edilen Libya ülkesine ait mahkeme kayıtlarının ve icra takibinin gerçekliği ve sıhhati yöntemince araştırılmalı, başta anılan sözleşme olmak üzere diğer belirtilen kayıtlara resmiyet kazandıracak şekilde, Libya Ülkesi veya Türkiye Büyükelçiliği nezdinde bir işlem veya kaydın bulunup bulunmadığı sorulmalı, davacının sunduğu bir takım belgelerde soyadının farklı olduğu tespit edilmekle bu farkın kaynağının ve söz konusu belgelerin davacıya ait olmadığı araştırılarak netliğe kavuşturulmalı, davacıyla aynı dönem ilgili işveren nezdinde çalışan bordro tanıkları dinlenmeli, ayrıca kurumla yazışma yapılmak suretiyle yapılan denetim kapsamında bildirimleri iptal edildikten sonra tekrar yaşlılık aylığı bağlananlar var ise, bu kişilerinde beyanlarına başvurularak davacının talebinin belirtilen mevzuat hükümleri çerçevesinde irdelenmesi gerekirken, eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde hüküm kurulması, usûl ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve … Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararı kaldırılarak, İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ : … Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi kararının, HMK’nın 373/1. maddesi gereğince kaldırılarak, temyiz edilen İlk Derece Mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine ve kararın bir örneğinin ilgili Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 29.09.2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.