YARGITAY KARARI
DAİRE : 2. Ceza Dairesi
ESAS NO : 2022/13983
KARAR NO : 2022/21359
KARAR TARİHİ : 21.12.2022

Bina içinde muhafaza altına alınmış olan eşya hakkında hırsızlık ve nitelikli olarak konut dokunulmazlığını ihlal etme suçlarından sanık …’ın, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 142/2-h, 143/1, 145/1, 116/4, 119/1-c ve 62/1. (2 kez) maddeleri gereğince 5 yıl ve 3 yıl 4 ay hapis cezaları ile cezalandırılmasına, anılan Kanun’un 58. (2 kez) maddesi uyarınca cezalarının ikinci kez mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine dair Manisa 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 25/05/2021 tarihli ve 2021/277 esas, 2021/384 sayılı kararının İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 5. Ceza Dairesinin 06/09/2021 tarihli ve 2021/1844 esas, 2021/2119 sayılı kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi sonucu kesinleşmesini müteakip, hükümlü tarafından yapılan yargılamanın yenilenmesi talebi üzerine, Mahkemesince yargılamayı yapan hakimin yargılamanın yenilenmesi talebine yönelik değerlendirme yapamayacağından bahisle Hakim Halil İbrahim Kibar’ın çekinmesine, talep hakkında hakim görevlendirilmesi için dosyanın Manisa Nöbetçi Ağır Ceza Mahkemesine gönderilmesine ilişkin Manisa 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 18/01/2022 tarihli ve 2021/277 esas, 2021/384 sayılı ek kararını takiben, hakim görevlendirilmesine ilişkin olarak karar verilmesine yer olmadığına dair Manisa 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 19/01/2022 tarihli ve 2022/120 değişik iş sayılı karar aleyhine Yüksek Adalet Bakanlığınca verilen 08/08/2022 gün ve 6895-2022-Kyb sayılı kanun yararına bozma talebine dayanılarak dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 25/10/2022 gün ve 2022/112898 sayılı tebliğnamesiyle dairemize gönderilmekle okundu.
Kanun yararına bozma isteyen tebliğnamede;
Manisa 4. Ağır Ceza Mahkemesince hükmü veren Mahkeme hakiminin yargılamanın yenilenmesi istemine karar vermesinde bir kanuni engel bulunmadığı, yargılamanın yenilenmesi talebinin kabulüne karar verildiği takdirde artık başka bir hakimin dosyayı inceleyebileceği gerekçesiyle talep hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş ise de;
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 23/3 maddesinde yer alan “Yargılamanın yenilenmesi halinde önceki yargılamada görev yapan hâkim aynı işte görev alamaz” ve aynı Kanunun 318/1. Maddesinde yer alan “Yargılamanın yenilenmesi istemi, hükmü veren mahkemeye sunulur. Bu mahkeme, istemin kabule değer olup olmadığına karar verir” şeklindeki düzenlemeler karşısında, ilk kararı veren hâkimin olayla ilgili kanaatinin oluştuğu, görüşünün ilk hükümde belirginleştiği, yeniden yargılama aşamasında ya da bu aşamaya götürecek talebin kabule değer olup olmadığına dair vereceği kararda önceki kanaat ve görüşünün etkisi altında kalabileceği, bu sebeple adil yargılanma hakkının bir uzantısı olarak, olaya tamamen yabancı, farklı bir hâkimin yargılamanın yenilenmesi talebini incelemesi gerektiği, bu halde Manisa 4. Ağır Ceza Mahkemesinin gerekçesindeki gibi ilk kararı veren hakimin sadece yargılamanın yenilenmesi talebinin kabulüne karar vermesi üzerine, yargılamayı başka bir hakimin yapmasının mümkün olmadığı cihetle, yargılamanın yenilenmesi talebi ile ilgili olarak değerlendirme yapmak üzere hakim görevlendirilmesine yönelik karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmediğinden 5271 sayılı CMK’nın 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu kanun yararına bozma talebine dayanılarak ihbar olunmuştur.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Yargılamanın yenilenmesi yolu, ancak sınırlı hallerde kabul edilmiş olağanüstü bir kanun yoludur. 5271 sayılı CMK’nın 311 ile 323. maddelerinde düzenlenmiştir. Yargılamanın yenilenmesi istemi, ilk hükmü veren mahkemeye sunulur (CMK’nın 318/1. maddesi). Bu mahkeme, öncelikle istemin kabul edilebilir olup olmadığını inceleyerek bir karar verir. Bu inceleme dosya üzerinden yapılır. CMK’nın 23/3. maddesine göre yargılamanın yenilenmesi halinde, yargılamada görevli hakim, aynı işte görev alamaz. Bu halde hakim, uyuşmazlık hakkında daha önceden görüşünü bildirmiştir. Yargılama süresince görüşünü bildirmiş olan bir hakimin, yargılamanın yenilenmesi aşamasında görev yapması, hakimin tarafsızlığı ilkesi ile bağdaşmaz. Yargılamanın yenilenmesi talebinin kabul edilebilir olup olmadığına ilişkin kararın, aynı mahkemece, fakat asıl kararı veren hakim dışındaki hakim tarafından verilmesi gerekir.
Manisa 4. Ağır Ceza Mahkemesince hükmü veren Mahkeme hakiminin yargılamanın yenilenmesi istemine karar vermesinde bir kanuni engel bulunmadığı, yargılamanın yenilenmesi talebinin kabulüne karar verildiği takdirde artık başka bir hakimin dosyayı inceleyebileceği gerekçesiyle talep hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş ise de;
İlk kararı veren hâkimin olayla ilgili kanaatinin oluştuğu, görüşünün ilk hükümde belirginleştiği, yeniden yargılama aşamasında ya da bu aşamaya götürecek talebin kabule değer olup olmadığına dair vereceği kararda önceki kanaat ve görüşünün etkisi altında kalabileceği, bu sebeple adil yargılanma hakkının bir uzantısı olarak, olaya tamamen yabancı, farklı bir hâkimin yargılamanın yenilenmesi talebini incelemesi gerektiği, bu halde Manisa 4. Ağır Ceza Mahkemesinin yargılamanın yenilenmesi talebi ile ilgili olarak değerlendirme yapmak üzere hakim görevlendirilmesine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesi nedeniyle kanun yararına bozma istemi yerinde görüldüğünden (MANİSA) 4. Ağır Ceza Mahkemesinden kesin olarak verilen 19.01.2022 tarihli ve 2022/120 Değişik İş sayılı kararın 5271 sayılı CMK’nın 309. maddesinin 4. fıkrasının (a) bendi uyarınca BOZULMASINA, sonraki işlemlerin itiraz merciince yerine getirilmesine, 21/12/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.